Schuldig aan verkrachting, maar geen straf: hoe kan dat?

Het is moeilijk te zeggen hoe uitzonderlijk het is dat iemand die veroordeeld wordt voor verkrachting toch geen straf krijgt, zoals vanochtend is gebeurd bij een student geneeskunde in Leuven. Dat zegt Liesbet Stevens, professor seksueel strafrecht aan de KU Leuven. 

Toch lokt de uitspraak heel wat verontwaardiging uit. Dat wil Stevens nuanceren. "Het wordt altijd geval per geval bekeken. Daarbij wordt gekeken naar verschillende elementen. Dat is enerzijds de ernst van de feiten en anderzijds het profiel van de dader en zijn traject." 

Net de persoonlijkheid van de dader en het feit dat hij een blanco strafblad heeft, leidt ertoe dat de rechter mild is in zijn straf. "Men heeft geoordeeld dat deze persoon ook enkele positieve elementen heeft en daar wordt rekening mee gehouden."

Daar zet de rechtbank volgens Stevens een belangrijk precedent. "Dat illustreert dat daders van seksueel geweld niet altijd die vreselijke monsters zijn die uit de bosjes springen en slachtoffers verkrachten. Seksueel geweld is vaak veel complexer dan hoe we daar klassiek over denken."

"Als we genuanceerd durven te denken over de 'soort' verkrachting, moeten we ook genuanceerd durven denken over de soort straf", vindt Stevens.

Vroeger zou de dader misschien niet veroordeeld worden, terwijl nu ruimer wordt nagedacht over de veroordeling, maar ook over de straf. "Door breder na te denken over seksueel geweld, worden niet enkel de extreme gevallen gestraft door de rechtbank. Het is dan gewoon belangrijk na te denken over een proportionele straf."  

De rechter heeft de dader opschorting gegeven, wat inhoudt dat hij zijn blanco strafblad behoudt en geen voorwaarden moet naleven. "Dat heeft het voordeel dat de dader makkelijker kan re-integreren, maar dat heeft ook een groot nadeel: er is geen opvolging meer mogelijk." 

Daar knelt het schoentje volgens professor Stevens. "Dat hij kan re-integreren is goed, maar het is zo belangrijk dat plegers van seksueel geweld worden opgevolgd." 

Wat ook opvallend is, is dat de beklaagde opschorting van straf vroeg, want een strafblad zou een groot probleem vormen om werk te vinden in de geneeskunde. 

Stevens benadrukt dat de beslissing van de rechter niet enkel daar op gebaseerd mag zijn. "Het is niet zo dat een gynaecoloog in opleiding straffeloos een verkrachting zou moeten kunnen plegen en iemand die werkloos is wel gestraft zou moeten worden." 

Toch heeft de rechter in dit geval daar opnieuw genuanceerd op gereageerd volgens Stevens. "We hebben daar bedenkingen bij, maar het werd ook weer heel genuanceerd in het vonnis beschreven."