"Een GAS-boete is niet de ideale oplossing voor overlast door jongeren van 14 of 15 jaar." Dat zegt jeugdcriminoloog Johan Deklerck (KU Leuven) nu de gemeente Brasschaat heeft beslist om de leeftijd voor GAS-boetes te verlagen van 16 naar 14 jaar. "Een gesprek, cursussen of gemeenschapsdienst zijn betere maatregelen."
Houden GAS-boetes 14-jarigen tegen om overlast te plegen? "Gesprek of cursus zijn betere opties"
Nora Eurlings
Gepubliceerd:
De gemeente Brasschaat gaat binnenkort GAS-boetes geven aan jongeren vanaf 14 jaar. Tot nu was dat vanaf 16 jaar. Daarmee volgt de gemeente het voorbeeld van steden als Antwerpen en Mechelen.
Aan de schoolpoort van het Gemeentelijk Instituut Brasschaat vanmorgen klinken de eerste reacties daarop gemengd.
"Kinderen van onze leeftijd steken wel eens vuurwerk af, of spuiten wel eens graffiti. Dat is lol hebben. Maar ergens snap ik de gemeente wel, dat ze structuur in de samenleving willen brengen", zegt de bijna 14-jarige Scott.
Eigenlijk moet je gewoon flink zijn op je 14 jaar
Lewis, leerling op het Gemeentelijk Instituut in Brasschaat
Noor (15 jaar) kan zich er wel in vinden. "Ik vind het wel een logische maatregel, want ik vind zo'n kattenkwaad gewoon niet nodig. Graffiti vervuilt alleen maar en bommetjes of vuurwerk zijn slecht voor de dieren", reageert ze.
"Ik vind 14 jaar wel vroeg voor een boete", vindt Lewis dan weer, die bijna 14 jaar oud is. "Dan heb je nog geen geld, dus dan moeten je ouders waarschijnlijk de boete betalen. Maar eigenlijk moet je gewoon flink zijn op je 14 jaar", concludeert hij.
De jongeren hebben duidelijk hun twijfels. Ook volgens jeugdcriminoloog aan de KU Leuven Johan Deklerck zijn er betere maatregelen die een gemeente kan nemen.
Puberbreinen trainen
Enerzijds zijn ervaringen nodig om het onvolgroeide brein van pubers te trainen. "Jongeren maken erg impulsieve keuzes, omdat hun puberbrein nog niet volledig ontwikkeld is", aldus Deklerck. "Het is dus de kunst om dat brein te trainen, door methodieken toe te passen die te maken hebben met ervaring."
"Als ze een conflict hebben veroorzaakt, moeten ze er bijvoorbeeld over praten. Of als ze iets kapot hebben gemaakt, moeten ze het herstellen. Dat zijn zaken waaruit de jongeren effectief kunnen leren."
Vooraleer de jongeren een boete moeten betalen, zal de gemeente Brasschaat bemiddelen met de jonge plegers en de ouders. "Daar geloof ik wel in", reageert Deklerck. "Zaken als bemiddeling, cursussen of gemeenschapsdienst lijken me wel nuttig. Maar of geld vragen helpt, betwijfel ik eerder."
Verzet bij ouders
Bovendien kan GAS-boetes opleggen leiden tot verzet bij de ouders. "We zien vaak dat ouders en kinderen gaan samenspannen tegen de 'gevestigde macht', in dit geval de gemeente of de politie. Ook in het onderwijs komen we dat tegen. Ouders gaan dan minimaliseren of ontkennen dat hun kind iets fout heeft gedaan."
"Een mogelijke oplossing zou zijn om de ouders vanaf het begin te betrekken in een open dialoog, waarbij zij ook beslissingen mogen nemen. Die zullen het misschien goed vinden dat hun kind iets moet opkuisen of herstellen. Maar een boete leidt eerder tot verzet."
Helpt de maatregel in andere steden?
Ook in Mechelen geloven ze niet dat GAS-boetes als een soort wondermiddel werken. Toch legt de stad ook al boetes op vanaf 14 jaar. "Maar daar gaan een officiële waarschuwing en pedagogische trajecten aan vooraf", zegt Werner Van Herle, afdelingshoofd preventie en veiligheid bij de stad Mechelen.
"Jaarlijks starten een 40-tal jongeren aan zo'n pedagogisch traject in Mechelen. Slechts een handvol moet uiteindelijk effectief een boete betalen. Ik denk een GAS-boete dus wel afschrikt, maar het mag niet dienen als enige middel", benadrukt Van Herle.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
