Elk jaar trekken meer dan 400 vrouwen uit België naar Nederland om een ongewenste zwangerschap te laten afbreken die te ver is gevorderd om dat legaal in België te kunnen doen. Hanna is 22 weken (ongewenst) zwanger en ook zij moet de grens over voor medische hulp. "Ik ben blij dat het zover is, ik zie het niet zitten zo."
Elk jaar trekken 400 vrouwen uit België die langer dan 12 weken zwanger zijn naar Nederland voor abortus: "Blij dat het hier kan"
Mariska Schalck
Gepubliceerd:
Hanna (schuilnaam) is 22 weken zwanger, wanneer ze in de vroege ochtend wordt opgepikt door Anton. Anton is buddy bij de organisatie Compagnon en begeleidt kwetsbare vrouwen van wie de zwangerschap al te vergevorderd is om nog een abortus te laten uitvoeren in België. Hij brengt Hanna naar Nederland, waar ze haar ongewenste zwangerschap zal laten stopzetten.
De omgeving van Hanna is niet op de hoogte. Niet van haar zwangerschap, niet van haar beslissing. "Ik ben blij dat het zover is. Ik zie het niet zitten zo. Ik wil er wel van af", vertelt ze wanneer ze zichtbaar zwanger de wagen instapt.
Hanna is niet de enige vrouw die de grens over moet voor de procedure. Uit nieuwe cijfers van de Nationale evaluatiecommissie voor zwangerschapsafbreking blijkt dat jaarlijks nog steeds meer dan 400 Belgische vrouwen naar Nederland reizen om een abortus te laten uitvoeren: het zogenoemde abortustoerisme. In Nederland is de procedure mogelijk tot 22 weken na de laatste menstruatie, in België ligt de limiet op 12 weken (of 14 weken na de laatste menstruatie).
Bekijk - de ploeg van Terzake trok met Hanna richting Nederland
417 vrouwen in 2023
In 2023 gaat het over 417 vrouwen die de grens over moeten, dat is meer dan 1 per dag. Dat cijfer is al jaren min of meer gelijk, op een kleine coronadip na.
De vrouwen die zich genoodzaakt zien om richting Nederland te trekken zijn in de minderheid. In 2023 werden in België in totaal zo’n 19.700 abortussen uitgevoerd, goed voor zo’n 13 procent van de zwangerschappen. Dat cijfer is al jaren stabiel, en leidt ertoe dat België (samen met Nederland, Zwitserland en Duitsland) de laagste abortuscijfers ter wereld heeft.
85 procent van de afbrekingen gebeurt vóór de vrouwen 8 weken zwanger zijn, de gemiddelde termijn waarop een zwangerschap wordt afgebroken bedraagt ongeveer 5 weken. Voor wie pas na 12 weken zwangerschap beslist om een zwangerschap af te breken, zijn klinieken in Nederland de redding.
De nood is er hoog, vertelt Femke van Straaten van Bloemenhove Kliniek in Haarlem. "Wij hebben zo’n 3.500 behandelingen per jaar. Ongeveer 2.000 vrouwen komen zo vanuit Duitsland, België, Frankrijk, Luxemburg."
Het zijn allemaal vrouwen die er alles aan doen om het te voorkomen. Maar een foutje zit in een klein hoekje.
Femke van Straaten, directeur Bloemenhove Kliniek
2.000 vrouwen die niet binnen één specifiek profiel te passen zijn. "Vrouwen die hier komen, zijn vrouwen zoals jij en ik. Het kan je zus zijn. Het kan je moeder zijn. Het kan je vriendin zijn. Het zijn allemaal vrouwen die er alles aan doen om het te voorkomen. Maar een foutje zit in een klein hoekje. En anticonceptie kan falen", aldus van Straaten.
De gemiddelde leeftijd van de vrouwen die voor abortus kiezen is 29 jaar. Het idee dat het vooral tienermeisjes zijn die ongewild zwanger worden, blijft intussen een hardnekkige mythe. Amper 8,2 procent van de vrouwen was tussen 15 en 19 jaar oud.
Net als de andere vrouwen, ziet Hanna het niet zitten om de zwangerschap voort te zetten. Ze woont bij haar ouders, en kan de zorg ook financieel niet dragen. Voor veel vrouwen zijn relationele of financiële problemen de reden om voor abortus te kiezen. Ook de afwezigheid van een kinderwens, of een reeds voltooid gezin worden als reden genoemd.
"Ik ben heel blij", besluit Hanna wanneer ze de abortuskliniek buitenstapt. "Ik ben blij dat het hier bestaat."
Hanna* is een schuilnaam.
