Hitlijst 'De Afrekening' bestaat 40 jaar, 'Killing in the name' van Rage Against The Machine is de ultieme nummer 1

Het is maandag 1 april 1985, Studio Brussel bestaat exact 2 jaar en voor het eerst kan je luisteren naar 'De afrekening', een hitlijst gepresenteerd door Herbert Bruynseels waarop je kon stemmen door te bellen, een briefkaart te sturen of te faxen. 

Er komen misschien geen faxen of briefkaarten meer aan te pas, maar 40 jaar later bestaat 'De afrekening' nog steeds. 

In 1990 neemt - de op dat moment nog 19-jarige - Stefan Ackermans de presentatie over van Bruynseels. Wat hij op dat moment nog niet weet, is dat hij nog 10 jaar het gezicht zal zijn van een lijst die zal uitgroeien tot een vaste waarde. 

"Je werd er echt ingegooid", zegt Ackermans. "Ik was toen 19 jaar, dan sta je daar toch met een klein hartje. Maar dat ik die kans heb gekregen heeft mijn leven voor een stuk veranderd, al wist ik dat toen nog niet."

Na Ackermans worden onder andere Peter Van de Veire, Roos Van Acker, Siska Schoeters, An Lemmens en Fien Germijns de stem van de alternatieve hitlijst. "Ik denk dat het echt wel een manier was om nieuwe stemmen te lanceren", zegt Ackermans.

"Nu heb je Spotify, maar dat was er toen niet. Wij moesten samen zoeken naar nummers waarvan wij dachten dat ze het verschil zouden maken. 'De afrekening' had niets te maken met commerciële lijsten of verkoop. Je kon gewoon kiezen voor wat je leuk vond. De lijst was van de luisteraar en niemand anders."

De lijst profileerde zich met alternatieve nummers en beginnende artiesten. "Een goed voorbeeld was toen Nirvana in 1991 op 1 stond met 'Smells like teen spirit', nog voor het nummer écht doorbrak. Wij hadden het gevoel dat we een clubje waren, dat wij wisten wat leuk was."

Ackermans ging ook langs op zogenaamde Afrekening-fuiven. "Toen besefte ik pas wat de impact was. Je zag wat dat met de mensen deed, daar werd ik stil van. We hadden een soort samenhorigheid, die doorsijpelde in de jeugdhuizen."

"Er was toen minder aanbod en daardoor kon je sneller een verschil maken. Ik heb dat op dat moment zelf niet beseft, maar dat was het geluid van een generatie. En ik was getuige. Ik mocht het van de eerste rij meemaken en daar ben ik vandaag heel dankbaar voor."

"Ik ben zo blij dat het nog altijd bestaat en dat het na zoveel jaren nog steeds een hele fijne plek heeft". 'De afrekening' wordt tegenwoordig uitgezonden op zaterdagvoormiddag - en gepresenteerd door Elien D'hooge.

De lijst bestond ooit uit 31 platen, eens uit 40 nummers en dan weer uit 30, maar de essentie van de lijst bleef 40 jaar lang hetzelfde. "Als ik zie dat vandaag ook nummers worden gekozen die nadien pas echt doorbreken, dan word ik daar blij van", besluit Ackermans.

Vandaag op 1 april 2025, 40 jaar later, wilde Studio Brussel graag weten wat de luisteraars hét ultieme 'afrekeningnummer' vinden. Eva De Roo en Xander De Rycke presenteerden daarom de 40 beste nummers, gekozen door de luisteraars. 

Om 19 uur viel het verdict: 'Killing in the name' van Rage Against the Machine is de ultieme nummer 1 van 'De afrekening'. Artic Monkeys moeten het met 'R u mine?' stellen met een 2e plaats. De top 3 krijgt een Belgisch randje met 'Scared of yourself' van Zornik. 

De top 30 is bovendien gevuld met 7 Belgische nummers. dEUS heeft daar met 2 nummers een aandeel in en dat verbaast niet. Het is namelijk de Belgische band met de meeste nummer 1 in de lijst (1994, 1995, 2 keer in 1999 en in 2001, 2006, 2008 en 2012). De band stond ook het vaakst op 1 in 'de Eindafrekening' (1995, 1996, 1999 en 2008). 

In het algemeen doen Belgische artiesten het goed in 'De afrekening': in de afgelopen 40 jaar verscheen er 174 keer een Belg op nummer 1. Dat is goed voor 32 procent van het totaal aantal nummers dat ooit op 1 stond.