Het museum Tate Britain in Londen gaat een zeventiende-eeuws schilderij terugbezorgen aan de familie van de Joods-Belgische kunstverzamelaar Samuel Hartveld. Het werk was bij hem thuis weggenomen tijdens de Duitse bezetting.
Londens museum bezorgt werk dat door nazi's geroofd werd terug aan familie van Joods-Belgische kunstverzamelaar
Belga
Gepubliceerd:
De teruggave komt er op advies van het Spoliation Advisory Panel, de restitutiecommissie van de Britse overheid. Die commissie zegt dat het werk uit 1654, 'Aeneas ontvlucht met zijn familie het brandende Troje' van de Engelse schilder Henry Gibbs, "geroofd werd als daad van raciale vervolging".
Hartveld liet het werk in mei 1940 in Antwerpen achter nadat hij en zijn echtgenote België hadden ontvlucht. De kunstverzamelaar overleefde de oorlog, maar zag zijn verzameling nooit terug.
Vermoed werd dat de meeste werken zich bevinden in galerijen in Europa. Het Londense museum Tate Britain kocht het werk in 1994 over van Galerie Jan de Maere in Brussel. Dat gebeurde nadat Antwerpenaar René Van de Broek de collectie en het huis van Hartveld voor een "onbeduidende som" gekocht had, aldus de restitutiecommissie.
"Erkenning van vreselijke vervolging"
In mei 2024 diende de Sonia Klein Trust een claim in. Die stichting werd opgericht door de gelijknamige Sonia Klein, de dochter van de weduwe van Hartveld.
In een persbericht zeggen de beheerders van de organisatie nu dat ze "zeer dankbaar" zijn voor de beslissing om het werk terug te bezorgen. "Deze beslissing is een duidelijke erkenning van de vreselijke vervolging door de nazi's van Samuel Hartveld. Ze erkent ook dat het duidelijk geroofde schilderij aan meneer Hartveld behoorde."
De directeur van Tate Britain, Maria Balshaw, zegt dat het een "groot privilege is om het werk terug te bezorgen aan zijn rechtmatige bezitters". Hoewel uitgebreid onderzoek verricht werd bij de aankoop in 1994, waren volgens het museum "cruciale feiten over de vorige eigenaars onbekend".
"We kijken ernaar uit om de familie de komende maanden in Tate te verwelkomen en het kunstwerk aan hen te geven." De erfgenamen en achterkleinkinderen van Samuel Hartveld zullen het werk krijgen.
Ander stuk eind april geveild
De Sonia Klein Trust dankt ook Geert Sels, journalist van de krant De Standaard. Die ging in het boek 'Kunst voor das Reich' op zoek naar naziroofkunst uit België en bracht zo de kwestie van Hartveld aan het licht.
In een artikel in De Standaard wijst de journalist erop dat eind april nog een ander stuk uit de collectie van Hartveld geveild wordt in Wenen.
Bovendien is er nog het schilderij 'Portret van bisschop Antonius Triest' van de Antwerpse schilder Gaspar de Crayer dat geclaimd wordt bij het Museum voor Schone Kunsten van Gent (MSKG). Dat is een zaak voor een ad-hoccommissie die de stad Gent nu heeft opgericht, klinkt het, doordat ons land nog geen restitutiecommissie of uitgewerkte richtlijnen heeft.
