"Ik kon niet meer praten of bewegen": 3 twintigers getuigen over spiking in het nachtleven

Slechts enkele glazen had Amelie op toen ze zich plots heel slecht voelde op een feestje in Gent. “Ik kon niet meer op mijn benen staan en viel verscheidene keren op de grond”, vertelt ze. “Mijn vrienden zagen dat er iets mis was, maar dachten gewoon dat ik dronken was. Ze hielden me wel nog de hele avond in de gaten.”

Net omdat haar vrienden niet dachten aan spiking zochten ze niet meteen hulp bij de organisatie. Van het feestje zelf herinnert Amelie zich niets meer, maar het moment van “ontwaken” staat in haar geheugen gegrift.

“Na een paar uurtjes stond ik weer helder op de dansvloer”, vertelt ze. “Het evenement was afgelopen en iedereen ging naar buiten. Ik was in de war en vroeg aan mijn vrienden of het ‘nu al gedaan' was. Ze reageerden verbaasd: 'Het is al 5 uur ’s ochtends, Amelie.' Toen besefte ik pas dat er iets goed mis was.” 

Amelie besloot wel enkele meisjes van de organisatie aan te spreken. Die vertelden haar dat nog 4 andere meisjes met een gelijkaardig verhaal hadden aangeklopt. “Het spijt me, maar ik denk dat je net gespiket ben geweest”, zei een van de organisatoren. Later heeft de organisatie nog een oproep gedaan op haar Instagrampagina, in de hoop dat iemand iets meer had opgemerkt.

“Spiking leek iets superextreems, iets wat mij niet zou overkomen”, vertelt ze. “Het is achteraf pas doorgedrongen dat dat effectief gebeurd was.” 

Na de avond zat Amelie nog met veel vragen: ze herinnerde zich niets van het feest zelf. “Ik was een paar uur volledig van de kaart, maar ik was wel degelijk aanwezig op het feestje”, vertelt ze. “Dat is een heel raar gevoel. Ik had echt een reconstructie nodig van de avond.” Daarvoor belde ze haar vrienden op, om “de puzzelstukjes bij elkaar te zoeken”, en dus te achterhalen hoe dit precies was gebeurd.

“Later herinnerde ik me heel vaag dat ik mijn pintje op een tafel had gezet toen ik naar het toilet ging”, zegt ze. “Ik denk dat ik nadien ofwel een fout glas heb genomen, ofwel werd mijn glas toen gespiket.” 

Achteraf kampte ze met het gevoel dat ze aan het overdrijven was. Ze was niet naar het ziekenhuis gegaan, waardoor ze zelfs vandaag op papier nog niet zeker weet of ze wel gedrogeerd was.  “Je voelt je snel het meisje dat zich aanstelt door te zeggen dat je slachtoffer bent van spiking”, vertelt Amelie.

Verder had het voorval niet zo’n impact op haar leven: “Ik ga nog steeds graag uit en ga niet thuisblijven omdat iemand me heeft gespiket. Maar ik ga mijn drankje beter bewaken, want ik besef nu dat niets nog onschuldig is.” 

“Ik drink altijd cola of water op een feestje, want ik reageer slecht op alcohol. Ook drugs neem ik nooit”, vertelt Sara. Zo’n 3 jaar geleden, op de avond waarop ze gespiket werd, was dat niet anders.

Samen met haar vrienden was ze op een wat alternatiever feestje in Antwerpen. “Normaal zijn altijd dezelfde mensen aanwezig op zulke evenementen, maar toen was daar een groep mannen die niemand kende. Je zag dat ze gewoon waren binnengewandeld”, zegt ze. “Er hing een rare sfeer op de dansvloer en de mannen waren opdringerig."

Plots voelde Sara zich slecht, wat benauwd. “Dat heb ik wel vaker tijdens het uitgaan, dus ik besloot even buiten te gaan zitten met een vriendin”, vertelt ze.

Daar liep het mis: “Toen ik neerzat, kon ik nog steeds heel helder nadenken, maar niet meer bewegen. Ik kreeg amper woorden uit mijn mond.” Aangezien ze geen alcohol drinkt en nog nooit drugs heeft gebruikt, weet ze zeker dat iemand iets in haar drankje had gedaan. 

Spiking is niet nieuw voor Sara: enkele van haar vrienden werden al eens gedrogeerd in een café in Brussel. En zelf zag ze in Berlijn ook eens hoe iemand iets in haar cola deed. “Ik heb die gewoon uitgegoten op de dansvloer. Ik wilde die niet aan de kant zetten: iemand anders zou ervan kunnen drinken”, vertelt ze.

Sindsdien is Sara voorzichtiger wanneer ze uitgaat: ze houdt altijd haar hand over haar drankje. “Soms verstop ik zelfs een flesje water onderin mijn handtas zodat de security het niet ziet”, vertelt ze. “Als ik iets bestel aan de bar en ik me dan omdraai, kan iemand iets in mijn drankje doen. Bij zo’n flesje kan ik het dopje erop draaien.”

Sara vindt dat er al een zeker bewustzijn is rond spiking, maar dat sociale media een grote invloed hebben op jongens en hun gedrag tegenover meisjes. “Influencers zoals Andrew Tate hebben een grote invloed op hen. Ik ben zelf leerkracht in het middelbaar en ik merk dat aan de uitspraken van sommige leerlingen”, voegt Sara nog toe. 

Sam was nog maar net verhuisd naar Berlijn toen die in april 2023 gespiket werd in een van de bekendere technoclubs. Toen die op de dansvloer stond met een drankje in de hand, werd hun zicht plots wazig. Meteen had Sam door dat er iets niet klopte. Die vroeg om hulp bij iemand van het ‘safety awareness team’, een team waarbij je terecht kan als je je onveilig voelt. Net op tijd, want 5 minuten later had die amper nog een hartslag.  

Dat had een enorme impact op zowel hun mentale gezondheid als op hun sociaal leven.  “Het heeft 1,5 jaar geduurd tot ik me weer comfortabel genoeg voelde om te feesten”, vertelt Sam. 

Zelf gebruikt die niet graag de term ‘slachtoffer’. “De term brengt me heel snel naar een emotionele plaats en roept sensatie op, wat ik liever vermijd”, vertelt Sam. "Het legt de verantwoordelijkheid ook nog steeds bij de gespikete persoon zelf." 

"Wanneer iemand gespiket is, moet die zelf de stap zetten om dat te melden of verdere hulp te zoeken", legt Sam uit. "Eigenlijk zou de organisatie of het café dat in de eerste plaats zelf moeten opmerken en aanpakken." 

Hoewel spiking geen nieuw fenomeen is, vindt Sam de houding die media aannemen opmerkelijk, zelfs frustrerend. "Traditionele media vielen zowat uit de lucht toen de situatie in Kortrijk aan het licht kwam. Voor mensen die in het nachtleven werken, is 'spiking' iets wat al lange tijd prominent aanwezig is", zegt Sam. 

Daarom zijn er in het nachtleven intussen 'safer spaces' opgericht. Dat zijn plekken waar extra aandacht wordt besteed aan inclusiviteit, respect en veiligheid, zodat iedereen onbezorgd kan feesten. Zulke safer spaces teren vooral op vrijwilligers, die regelmatig opleidingen volgen om anderen te leren hoe je moet omgaan met grensoverschrijdend gedrag. Sam is al enkele jaren vrijwilliger bij zo'n organisatie. 

"De organisaties die het nachtleven veiliger maken, bestaan dus al", aldus Sam. "Het is nu het moment om te steunen op die structuren, zodat de juiste beleidskeuzes gemaakt worden en iedereen kan genieten van een veilig nachtleven."