De Europese Commissie heeft een lijst van 47 "strategische projecten" vrijgegeven die de afhankelijkheid van zeldzame grondstoffen uit het buitenland moeten verminderen. Over de hele Europese Unie komen er projecten voor nieuwe mijnen, maar ook voor verwerking en recyclage, en het zoeken naar alternatieven voor bepaalde grondstoffen. In België gaat het om 2 projecten uit de business-unit van Umicore.
Europa presenteert 47 "strategische projecten" voor zeldzame grondstoffen, waarvan 2 met germanium in België
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
De 47 nieuwe projecten liggen in 13 Europese lidstaten: België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, Portugal, Estland, Polen, Roemenië, Tsjechië, Griekenland, Zweden en Finland. Het gaat om een selectie uit 170 voorstellen die binnenkwamen. In een tweede ronde kunnen daar nog projecten bijkomen.
Opvallend: de Commissie heeft ook enkele tientallen voorstellen gekregen van buiten de EU, al wilde Stéphane Séjourné, bevoegd voor Industriële Strategie, daar tijdens de persvoorstelling niet verder op ingaan. Zo ligt er een belangrijke site in Servië, met heel veel potentieel voor lithium, maar het is dus onduidelijk of die mee bij de voorstellen zaten en/of eventueel nog in aanmerking komen. Idem voor interessante locaties in Groenland.
2 Belgische projecten (maar geen mijnen)
De EU wil snel gaan: de mijnen moeten binnen de 27 maanden opgestart zijn. Voor bewerking en recyclage ligt de termijn zelfs op 15 maanden.
Nieuwe mijnen komen er onder meer in het noorden van Portugal en Centraal-Spanje, Roemenië (magnesium, koper en grafiet) en Zweden. In België gaat het om 2 projecten, maar niet om mijnen. De 2 projecten komen uit de business unit Electro-Optic Materials van Umicore in Olen, en hebben te maken met germanium. De stof wordt gebruikt voor glasvezelkabels en infraroodtechnologie.
"Germanium is van strategisch belang door zijn kritieke rol in geavanceerde technologieën zoals optische vezels en elektronica", zegt Umicore daar zelf over. "Deze twee projecten zijn de enige germaniumgerelateerde projecten die door de Europese Commissie werden geselecteerd. Als een van de grootste producenten en recycleerders van germanium buiten China wordt Umicore wereldwijd erkend voor haar duurzaamheid."
Ook een project van chemiereus Solvay in Italië is weerhouden. Dat project heeft te maken met de recyclage van platinagroepmetalen.
Klik op de kaart hieronder om te kijken om welke projecten het precies gaat:
Lidstaten worden aangemoedigd initiatief te tonen
Europa wil dringend minder afhankelijk worden van het buitenland voor zeldzame grondstoffen en mineralen die belangrijk zijn voor de energietransitie en digitale revolutie. Het gaat dan bijvoorbeeld om kobalt, nikkel, grafiet of lithium, belangrijk voor de productie van batterijen voor elektrische auto's.
Eerder was de Critical Raw Materials Act in het leven geroepen, met tot doel de lidstaten aan te moedigen om meer grondstoffen en aardmetalen zelf op te delven. Vergunningen zullen sneller worden afgeleverd. Milieuverenigingen hebben al gezegd dat dat niet ten koste van de natuur mag gaan.
Nieuwe mijnen zullen ook Europese subsidies kunnen aanvragen, al wordt er vooral gerekend op publieke en private investeerders. Er is, voor alle projecten samen, sprake van ruim 22 miljard euro aan investeringen.
Dit is een mijlpaal voor de Europese soevereiniteit als industriële grootheid
Stéphane Séjourné, eurocommissaris Interne Markt
Er is ook al een doel vastgelegd voor 2030: dan wil de EU 10 procent van de strategische grondstoffen die ze gebruikt zelf uit de grond halen. 40 procent moet in Europa bewerkt worden, 25 procent moet gerecycleerd worden. Nu is de Europese Unie nog voor een groot deel afhankelijk van onder meer China.
Séjourné schuwde tijdens de presentatie de grote woorden niet. Hij had het over een "mijlpaal voor de Europese soevereiniteit als industriële grootheid". Hoe het ook zij: het is een breuk met het verleden. "Grondstoffen zijn lange tijd een blinde vlek geweest van ons industrieel beleid. Wegens te duur, te complex en te tijdrovend haalden we die grondstoffen uit andere continenten."
"Voldoende rekening houden met omwonenden en natuur"
Europarlementslid Sara Matthieu waarschuwt er intussen voor dat de projecten voldoende rekening moeten houden met omwonenden en natuur. "De huidige Europese milieuwetten voor mijnbouw zijn dringend aan herziening toe. De wetgeving is zelfs minder streng dan die van China of Zuid-Amerika."
"Er zijn ontzettend veel grondstoffen nodig voor de energietransitie. Daarom zijn we ook niet tegen mijnbouw in Europa", laat Mathieu weten. "Maar we moeten ons niet blind storten in een nieuwe grondstoffenrace met mens en planeet als slachtoffer. We moeten in de eerste plaats kiezen voor circulariteit en slimmer, beter en verminderd grondstofverbruik."
