‘Soft leaves’, het langspeeldebuut van de Brusselse Miwako Van Weyenberg, speelt vanaf vandaag in de zalen. De film volgt Yuna, een 11-jarig meisje met een Belgische vader en een Japanse moeder, in haar zoektocht naar identiteit. Van Weyenberg groeide zelf op met de Belgische en de Japanse cultuur. Haar eerste langspeelfilm is voor haar dan ook heel persoonlijk. VRT NWS ging met haar in gesprek.
'Soft leaves': Brusselse Miwako Van Weyenberg debuteert met persoonlijke langspeelfilm over zoektocht naar identiteit
Op 31-jarige leeftijd heeft Miwako Van Weyenberg haar eerste langspeelfilm in de bioscoop. “Het is geen autobiografie, maar de emoties zijn autobiografisch. Ik vertrek graag vanuit wat ik zelf goed ken.”
De cineaste groeide op tussen 2 culturen, met een Japanse moeder en een Belgische vader. Door het jaar heen woonde ze in Brussel, haar zomers vertoefde ze in Tokio. Ze ging naar een Nederlandse school, maar volgde balletles in het Japans. Ze keek geen Belgische televisie, maar kinderprogramma’s uit Japan.
Yuna, het hoofdpersonage uit 'Soft leaves', gespeeld door Lill Berteloot, heeft ook een Belgisch-Japanse achtergrond. Ze leeft in België met haar vader, Geert Van Rampelberg, en is vervreemd van haar Japanse moeder. Die ging jaren eerder terug naar Japan en stichtte er een nieuw gezin.
Na een ongeval belandt Yuna's vader in het ziekenhuis en valt ze onder de hoede van haar moeder. Ze wordt geconfronteerd met een moederfiguur én een cultuur waar ze geen voeling meer mee heeft.
Langspeeldebuut
Miwako Van Weyenberg is misschien een nieuwkomer in de wereld van de langspeelfilm, maar met haar kortfilms komt ze al langer onder de aandacht.
Haar bachelorproef aan het RITCS, ‘Hitorikko’, was meteen een schot in de roos. Hiermee won ze in 2014 de Wildcard van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF). Met deze prijs kreeg ze budget en coaching voor haar eerste buitenschoolse film. Andere winnaars van de VAF Wildcard waren onder meer Adil El Arbi en Bilall Fallah (‘Patser’, ‘Black’), en Leonardo van Dijl (‘Julie zwijgt’).
Haar masterproef ‘Il faisait noir’ speelde op verschillende internationale festivals. Beide kortfilms werden begeleid door Stijn Coninx, de regisseur van onder meer ‘Daens’ en ‘Marina’.
“Veel mensen zien een kortfilm als een opstapje naar een langspeelfilm. Ik vind de twee totaal andere media.” Het grootste verschil zit voor Van Weyenberg in het bereik. “Kortfilms blijven vaak binnen het circuit van cinefielen. Er zijn nog steeds mensen die gewoon naar de cinema gaan om te zien wat er speelt. Daar kan je nog een toevallig publiek bereiken.”
Zoektocht naar identiteit
Want het verhaal van ‘Soft leaves’ is herkenbaar voor een breed publiek. “Ongeacht culturele en sociale achtergrond, zijn we allemaal kind geweest, en gaan we op zoek naar wie we zijn en waar we thuishoren", stelt Van Weyenberg.
Voor de cineaste duurde die zoektocht ook lang. "Nu koppel ik mijn identiteit niet meer aan 1 land of 1 cultuur, en ik ben heel trots op mijn gemengde culturele achtergrond. Maar als kind ging ik op zoek naar mijn “ene” thuis: is het België of is het Japan?”
In 'Soft leaves' komt Yuna voor diezelfde vraag te staan.
"Maar ik wilde geen donkere, zware traumafilm maken", zegt Van Weyenberg. “Ik hou van nostalgie op film, en een kind ziet lichtpuntjes die voor volwassenen vaak verloren gaan." De cineaste verzacht de dramatische veranderingen in Yuna's leven met natuurelementen, zoals het ritselen van bladeren en fluiten van vogels. "Die bewondering voor het alledaagse, vind ik zelf ook heel fijn."
Het gezin
Van Weyenberg wist meteen dat ze Geert Van Rampelberg wou in de rol van Yuna's vader. "Ik heb zelfs niet het gevoel dat ik een acteur heb gekozen voor de rol. Hij was van in het begin in mijn hoofd de vader."
De rest van haar acteurs vond ze niet via de gewoonlijke casting call, ze dook zelf de Belgisch-Japanse community in. Via via ging ze langs kappers, restaurants en scholen op zoek naar de geknipte personen. “Ik zocht niet naar de beste acteur om de rol te spelen, maar de beste persoon om het personage te worden.”
Uit 72 kandidaten, castte ze Lill Berteloot in de rol van Yuna. Berteloot had toen nog geen enkele acteerervaring. “Het klinkt cliché, maar toen ik Lill zag, wist ik het gewoon.” Ze herschreef het script zelfs voor haar, eerst zou het personage van Yuna een jongen zijn.
Ook Kaito Defoort en Sara Hamasaki, Yuna’s broer en halfzusje in de film, stonden nooit eerder voor een camera.
Om de jonge acteurs op hun gemak te stellen en vertrouwen op te bouwen, deed Van Weyenberg uitstapjes met de hele cast.
Daarnaast heeft ze 1 gouden regel bij het werken met kinderen op set: ze mogen zichzelf tijdens het filmen niet op de monitor zien. Pas wanneer de film volledig af was, zagen ze zichzelf voor het eerst. “Het is sowieso raar om jezelf op een scherm te zien, zeker als je dat niet gewend bent. Ik wilde niet dat ze aan zichzelf zouden beginnen te twijfelen.”


