De federale regering moet de samenhang beter bekijken van de maatregelen die ze wil invoeren om meer mensen aan de slag te krijgen, vindt arbeidsmarktexpert Ludo Struyven (KU Leuven). Op die manier kan ze de onrust vermijden die is ontstaan rond de mogelijke gevolgen van de beperking in de tijd van de werkloosheid voor wie een beroepsopleiding volgt of van de tijdelijke werkloosheid voor je pensioen.
Arbeidsmarktexpert: "Regering communiceert te weinig doordacht over beperkingen die ze in werkloosheid wil doorvoeren"
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Vorige week raakte bekend dat de plannen van de regering-De Wever om de duur van de werkloosheidsuitkering tot 2 jaar te beperken meer dan 100.000 mensen zouden kunnen treffen. Een pervers neveneffect is dat mensen die een opleiding tot een knelpuntberoep volgen hun uitkering na 2 jaar zouden verliezen, terwijl zo'n opleiding vaak 4 jaar duurt.
"Dit zal echt nefaste gevolgen hebben voor de zorg", liet Margot Cloet van Zorgnet-Icuro gisteren weten in De Zevende Dag. "Dit is effectief een probleem. We betreuren heel hard dat dit gebeurt omwille van besparingsmaatregelen."
We fixeren ons te veel op de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd
Arbeidsmarktexpert Ludo Struyven (KULeuven)
"Men heeft hier onderschat dat het beperken van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd samenhangt met andere zaken waarvoor nog geen oplossing is uitgewerkt", bevestigt arbeidsmarktexpert Ludo Struyven. "In het grotere geheel zouden opleidingen tot een knelpuntberoep op de 1e plaats moeten staan."
"We fixeren ons te veel op de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd", vindt Struyven. Op zichzelf hoeft dit geen slechte maatregel te zijn. "Als je werkloos wordt en je weet op voorhand dat je gedurende 2 jaar recht hebt op een uitkering, kan dit net een stimulans zijn om een nieuwe baan te zoeken. Bovendien hou je zo het draagvlak voor het verzekeringsstelsel in stand."
"Maar de prioriteit moet zijn ‘meer mensen aan het werk helpen en voorbereiden om de tekorten op de arbeidsmarkt in te vullen’ en daaraan de overige beleidskeuzes op afstemmen", aldus Struyven. "Dat kan betekenen dat je een uitzondering moet durven maken. Op voorwaarde uiteraard dat de keuze van de werkloze om een opleiding tot een knelpuntberoep te volgen een positieve keuze is."
Maar misschien kan er aan de opleiding zelf iets veranderen. "Het is denkbaar dat een deel van de opleiding kan gebeuren via een opleidingsovereenkomst, een soort training on the job dus. Dat is wel een kwestie voor de deelstaten en een zaak van regionale budgetten."
Ook andere aspecten te bekijken
Ludo Struyven schuift een aantal andere aspecten naar voren die volgens hem ook van belang zijn als je het hebt over een beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Zo moet het ook gaan over het optrekken van de uitkeringen tijdens de eerst maanden van de werkloosheid. "Daarover horen we niets."
De prioriteit in de uitvoering moet liggen bij investeren in de capaciteiten van mensen
Arbeidsmarktexpert Ludo Struyven (KULeuven)
"Ook het afwentelen van de problematiek van langdurig werklozen op de ziekteverzekering of op de OCMW's via het leefloon is geen goede zaak", vindt hij. "Een deel van die mensen raakt niet meer aan de bak in het open arbeidscircuit. Je moet dus meer investeren in de sociale economie, ook via deeltijdse tewerkstelling."
"En wat met de overgangsmaatregelen? Want ook daarover horen we niets." Struyven doelt hier op mensen die nu al langer dan 2 jaar werkloos zijn. "Wat gaan we met hen doen?"
De uitvoering verdient ook meer aandacht. "Maar niet enkel dat: de prioriteit in de uitvoering moet liggen bij investeren in de capaciteiten van mensen via opleiding en intensieve begeleiding. Daarvoor zijn er uiteraard meer begeleiders nodig."
Is regeringscommunicatie te gretig?
Vanmorgen waarschuwde de christelijke vakbond ACV dat wie tijdens zijn loopbaan vaak in een systeem van tijdelijke werkloosheid is beland pensioen dreigt te verliezen. Dat systeem van tijdelijke werkloosheid heeft zijn nut al bewezen. Denk maar aan de corona-periode, toen sectoren als het toerisme of de horeca noodgedwongen op slot moesten en hun personeel daardoor niet hoefden te ontslaan.
Er is een visie op het hele systeem van tijdelijke werkloosheid nodig
Arbeidsmarktexpert Ludo Struyven (KULeuven)
Ludo Struyven benadrukt dat de federale regering hier nog geen beslissing heeft genomen. "Ik zou de oplossing hier niet zoeken in de pensioenen", zegt hij. "Ik vind de term 'tijdelijke werkloosheid' hier trouwens slecht gekozen. Het gaat om de tijdelijke opschorting van het contract, vaak gedeeltelijk in plaats van voltijds. Die verminderde tewerkstelling helpt de werkgever om grote schommelingen in het nodige personeel op te vangen. Je zou het eigenlijk moeten hebben over een vorm van verminderde tewerkstelling of een flexibiliseringsmogelijkheid voor de werkgever."
Volgens hem kan het niet dat de werknemer die te lang in dit systeem heeft gezeten bij zijn pensioen het gelag zou moeten betalen. "Ik ben zelf voorstander van het systeem, met de nodige bijsturingen. Daarvoor is een visie op het hele systeem van tijdelijke werkloosheid nodig."
"Ik pleit ervoor om dergelijke tijdelijke werkloosheidssystemen tot 3 maanden te beperken en niet toe te staan dat werkgevers dezelfde mensen jaar na jaar voor een te lange periode in zo'n technische werkloosheid zetten. Die periodes van tijdelijke werkloosheid vul je trouwens best met bijscholingen die door de sectoren zelf worden betaald."
Laten we alles eerst in zijn samenhang te bekijken in plaats van er 1 element uit te halen
Arbeidsmarktexpert Ludo Struyven (KULeuven)
De regering komt best met een globale aanpak, vindt Ludo Struyven. "Laten we alles eerst in zijn samenhang te bekijken in plaats van er 1 element uit te halen en dat zomaar in de media te gooien. Dat getuigt niet alleen van te gretig willen communiceren, maar het is ook te kort door de bocht."
