Huzarenstukje of overbodige gimmick? Regisseur Jan Verheyen fileert de 'one shot take' waarmee de populaire Netflixreeks 'Adolescence' werd gefilmd 

Een hele aflevering filmen in één keer, het klinkt als een filmtechnisch hoogstandje. Nochtans zijn er niet noodzakelijk meer takes nodig voor films of series die gebruikmaken van die techniek, weet regisseur Jan Verheyen.

"Bij de meeste films en series is één draaidag goed voor 4 scènes", vertelt hij in 'Zijn er nog vragen?' op Radio 1. "Elke scène speelt zich af op een welbepaalde locatie, en heeft zijn eigen choreografie. Nadien wordt alles aan elkaar gemonteerd. Bij 'Adolescence' reist de camera mee tussen al die locaties en scènes, en wordt alles meteen één vloeiend geheel. Er moet dus meteen een choreografie zijn voor de hele aflevering."

"Acteurs moeten altijd precies op de juiste plek staan, zodat ze in beeld zijn op het moment dat het script dat vraagt. Ook de cameramensen moeten een choreografie afspreken, waarbij de camera ook voldoende bewegingsvrijheid moet krijgen. Om dat allemaal te realiseren, moet de hele ploeg een aantal keren repeteren."

Klinkt ontzettend ingewikkeld, maar volgens Verheyen is het dat niet noodzakelijk.

"'Adolescence' heeft gemiddeld 5 draaidagen nodig gehad per aflevering van 50 minuten. Series die werken met een traditionele cameravoering hebben doorgaans 8 à 10 draaidagen nodig per aflevering. De eerste aflevering van 'Adolescence' stond er vrij snel op. Ze hebben de tweede take gebruikt, die is gedraaid op dag 2 of 3. Bij de andere afleveringen zijn ze tot 16 takes gegaan, maar ook daar zijn ze nooit langer bezig geweest dan 5 dagen per aflevering. Je zou dus kunnen zeggen dat dit een economische manier van draaien is."

Toch pleit Verheyen zeker niet voor een algemene invoering van de one shot techniek. "Je moet er zuinig mee omspringen. Het kan het verhaal echt dienen, maar als het dat niet doet, begint het al snel te storen. Zodra de techniek op de voorgrond komt en begint af te leiden, is het niet goed. En zelfs in 'Adolescence' is dat soms het geval."

Verheyen verwijst naar een scène waarin de personages een autorit maken. "In een normale film of serie zouden we die rit zelf kunnen overslaan. Hier moet je als kijker vijf minuten mee in de auto zitten, zonder dat dat veel toevoegt aan het verhaal."

Ook in de ondervragingsscènes is het storend, vindt Verheyen. "De regisseur heeft een keuze moeten maken: ofwel bij de jongen blijven, ofwel bij de ondervrager. Dan zit ik als kijker wel op mijn honger en wil ik wel eens een tegenshot met de reactie van de ander zien. Maar op andere momenten, zeker in aflevering 1 en 2, helpt de techniek het verhaal wel enorm vooruit. Je zit dicht op de huid van de personages en voelt hun nervositeit. Je beleeft het verhaal als het ware samen met de personages."

Voor Philip Barantini, de regisseur van 'Adolescence', is het niet de eerste keer dat hij zich van deze techniek bedient. En ook toen kwam dat het verhaal ten goede. "'Boiling point' is een one shot take van 90 minuten. Je volgt een chef (opnieuw gespeeld door Stephen Graham, die ook één van de hoofdrollen in 'Adolescence' vertolkt, red.) in een heel drukke keuken. Op het einde van de rit ben je even opgejaagd als de chef zelf. Die cameravoering vangt de nervositeit en energie van het moment perfect."

Bekijk: 'Boiling Point' is eerder werk van Barantini met de beproefde techniek

Is de 'one shot take' meer gimmick dan huzarenstukje? "Het is in elk geval iets waar we zuinig mee moeten omspringen. Het dient echt niet altijd het verhaal. En daar staat of valt alles toch nog steeds mee: een goed verhaal. Dat heeft 'Adolescence', en in dit geval draagt de techniek eraan bij."