Na zelfdoding 14-jarige Daan: minderjarig meisje voor jeugdrechter voor verspreiden naaktbeelden

Op maandag 9 januari 2023 - een dag na de kerstvakantie - stapt de 14-jarige Daan Téren uit het leven. Hij woont in Beveren-Leie en gaat naar school in Waregem, waar hij in het derde middelbaar zit. Volgens zijn ouders zou hij daar al een lange tijd gepest worden. Voor de zomervakantie in 2022 had een meisje een naaktfoto van hem bekomen, die ze verspreid zou hebben.

Na onderzoek besluit het parket het meisje voor de jeugdrechter te brengen, voor het verspreiden van naaktbeelden zonder toestemming. Voor mogelijke pesterijen zelf wordt ze niet vervolgd, ook niet voor de zelfdoding van Daan. 

Daan speelde rugby en ging naar de boksclub. Hij had een vorm van autisme, liet de advocaat van de ouders van Daan, Thomas Vandemeulebroucke, eerder al weten. Mogelijk maakte hem dat extra kwetsbaar.

Volgens de ouders is het verspreiden van die naaktfoto de directe aanleiding voor zijn zelfdoding, maar volgens het parket is het oorzakelijk verband niet hard te maken. Tijdens de zitting bij de jeugdrechter zal er wellicht gediscussieerd worden over de mogelijke aanklachten. 

Pesten is niet als dusdanig strafbaar, maar zou kunnen vallen onder de aanklacht 'belaging'. Dat is het verstoren van iemands rust, bewust wetende dat je die rust aan het verstoren bent. Initieel werd het onderzoek gevoerd onder die kwalificatie van 'belaging', maar uiteindelijk zou het parket te weinig elementen hebben gevonden om het meisje daarvoor te vervolgen. De ouders van Daan vinden dat die aanklacht wel van toepassing is. 

Hoe dan ook is het uitzonderlijk dat het parket een minderjarige voor de jeugdrechter brengt voor het verspreiden van naaktbeelden. Het lijkt dan ook dat het parket een duidelijk signaal wil sturen en wil sensibiliseren rond pesten en het gebruik van sociale media door jongeren. "Ik heb zo een zaak rond verspreiden van naaktbeelden nog niet gehad", zegt de Antwerpse jeugdrechter Luk Versteylen.

"Maar je ziet in heel veel jeugddossiers dat er problematisch gebruik van sociale media bij komt kijken. Vroeger bleef pesten beperkt tot de speelplaats en wanneer de school uit was, was het gedaan. Nu gaat het verder online", aldus Versteylen.  Meestal worden dossiers rond het verspreiden van naaktbeelden bij minderjarigen op parketniveau afgehandeld met bijvoorbeeld bemiddeling en worden de minderjarigen niet gedagvaard voor de jeugdrechter. Dat is nu wel het geval. Een jeugdrechter kan mogelijk zwaardere sancties opleggen. 

Child Focus lanceerde vorig jaar nog een campagne rond grensoverschrijdende sexting, samen met de moeder van een 15-jarige die uit het leven stapte in 2017, ook nadat er een naaktfoto van hem circuleerde. In dat dossier kreeg een jongere een taakstraf opgelegd. Maar zulke dossiers, en zeker een veroordeling, blijven uitzonderlijk.

In principe zijn alle jongeren die de naaktfoto van Daan hebben gedeeld strafbaar, maar het parket besloot enkel het meisje te vervolgen. Daar gaan de ouders van Daan niet mee akkoord. Zij willen ook dat zeker drie andere jongeren zich verantwoorden. Volgens Vandemeulebroucke is het aantoonbaar dat ook zij de beelden mee verspreid zouden hebben. 

De zitting van de jeugdrechtbank vindt plaats achter gesloten deuren. Het meisje moet er verschijnen en alle partijen worden gehoord. Mogelijk wordt er nog bijkomend onderzoek gevraagd of zal de advocaat van de ouders van Daan het debat openen over de aanklachten of de betrokkenheid van andere minderjarigen.

De kans is klein dat de aanklager nog van gedachten zal veranderen en het meisje nog voor andere aanklachten zal willen vervolgen, of dat er toch nog andere jongeren voor de jeugdrechter worden gebracht. 

Wellicht zal de jeugdrechter nog niet meteen uitspraak doen over eventuele maatregelen of sancties voor het meisje. In principe kan de jeugdrechter het meisje plaatsen in een instelling, al lijkt dat sowieso niet aan de orde. Een eventuele sanctie zou eerder kunnen bestaan uit het volgen van een bepaald traject of opleiding. De jeugdrechter kan geen sancties opleggen aan de ouders zelf, al zal die - mocht het meisje sancties opgelegd krijgen - wellicht de ouders wel aansprakelijk stellen voor de schade die het meisje heeft aangericht. Dat betekent dat de ouders zullen opdraaien voor een eventuele (morele) schadevergoeding. Ook over die schade en schadevergoeding zal er wellicht nog gedebatteerd worden bij de jeugdrechter. 

De kans bestaat dat de ouders van Daan nog drie andere minderjarigen (via hun ouders) zullen dagvaarden voor een burgerlijke rechtbank, vanwege de schade die ze geleden hebben, door de pesterijen of het overlijden van hun zoon.