Op sociale media circuleren momenteel heel wat advertenties waarin allerlei producten aangeboden worden aan spotprijzen, van strijkijzers tot rugzakken van The North Face. Deze producten worden weggegeven door mensen die zogezegd ooit bij deze bedrijven gewerkt hebben of momenteel werken. Maar deze advertenties zijn vals en worden met valse accounts verspreid.
Een strijkijzer of een rugzak van The North Face voor enkele euro's? Oplichters verspreiden massaal valse kortingsadvertenties op sociale media
Nele Baeyens
Gepubliceerd:
In het kort
Op sociale media worden de laatste dagen heel wat producten zoals strijkijzers en rugzakken van The North Face voor enkele euro's aangeboden. Maar deze aanbiedingen zijn nep en worden verspreid door oplichters. Ze doen zich voor als (ex-)werknemers van deze bedrijven en gebruiken accounts die lijken op pagina's van gewone Vlamingen.
Wie de afgelopen dagen door Facebook gescrold heeft, heeft ze misschien opgemerkt: verschillende advertenties die producten aanprijzen aan spotprijzen. De advertenties worden allemaal gepost door schijnbaar persoonlijke accounts van verschillende mensen en zijn op dezelfde manier opgebouwd. De berichten beginnen met iemand die zegt dat hij of zij verschillende jaren bij een bedrijf gewerkt heeft en daarna ontslagen werd.
In het voorbeeld hieronder zou iemand, na 8 jaar werken bij Decathlon, ontslagen zijn. Ze beweert daarom dat ze zaken zal delen die niemand mag weten. In een andere versie van de advertentie beweert een zekere 'Julia Kelly' dat haar man bij de winkel werkt en weet hoe je aan een goedkope rugzak van The North Face raakt. Het enige wat je moet doen is klikken op de link in de advertentie.
Als je doorklikt op de link in hun berichten kom je op een website terecht waar je een aantal vragen moet beantwoorden. Op het einde moet je onder meer je bankgegevens achterlaten en 2 euro betalen. Vermoedelijk zijn de oplichters uit op je gegevens en moet je na die 2 euro nog veel meer geld betalen of hang je vast aan een abonnement.
Ook van 'werknemers' van MediaMarkt gaan er soortgelijke advertenties rond. In dit voorbeeld wordt een strijkijzer van 2 euro weggegeven. Als je klikt op de link kom je op een website terecht die de vormgeving heeft van die van MediaMarkt. Opnieuw wordt er om je gegevens gevraagd.
We namen contact op met MediaMarkt. Het bedrijf laat per mail weten aan VRT NWS dat het niets met de advertenties te maken heeft. Zo schrijft MediaMarkt: "We zijn uiteraard bekend met dit verschijnsel en nemen hiertegen zo veel en zo snel mogelijk actie".
Ook op TikTok
Ook op TikTok duiken soortgelijke advertenties op. In deze fotoreeks vertelt een meisje dat ze ontslag genomen heeft bij Colruyt omdat ze daar slecht behandeld werd. Ze deelt vervolgens allemaal tips over hoe je goedkoper kan winkelen bij de supermarktketen en op het einde verwijst ze naar een link waar je nog meer kortingscodes zou kunnen krijgen.
Persoonlijke accounts
Wat opvalt aan deze advertenties is dat ze niet vertrekken vanuit een nagemaakte winkel, maar gedeeld worden door pagina's van mensen die zich voordoen als gewone Vlamingen.
Zo zien we een account met een profielfoto van een vrouw. Wat meteen opvalt, is dat het account slechts enkele dagen voordat de advertentie online ging, werd aangemaakt. Er zijn ook persoonlijke berichten te zien, maar ook die zijn allemaal op hetzelfde moment geüpload, enkele dagen voor de advertentie verscheen. Dat wijst op een neppagina.
In de advertentiebibliotheek van Facebook vinden we dan weer terug welk account er achter de advertentie zit. Die zou betaald en opgestart zijn door een Oekraïens profiel. De echte identiteit kunnen we niet achterhalen.
Hetzelfde zien we met de andere pagina's die de advertenties verspreiden. Allemaal zijn ze enkele dagen voor het publiceren van de advertenties aangemaakt en telkens zien we dat alle posts in bulk werden gepost.
Al honderden meldingen bij FOD Economie
En er valt nog meer op. Onder elke advertentie staan een 100-tal reacties van mensen die zeggen dat ze hun promotie goed hebben ontvangen. Maar ook deze accounts en reacties zijn vaak nep. Het gaat bijna allemaal om recent aangemaakte profielen, ook weer enkele dagen voor het posten van de reactie. Mogelijk gaat het soms ook om gehackte accounts. VRT NWS onderzocht deze vorm van identiteitsfraude vorig jaar naar aanleiding van eerdere valse advertenties van Decathlon.
De Federale Overheidsdienst Economie is op de hoogte van de nepadvertenties. Sinds januari kregen ze al 243 meldingen over fraude via sociale media. "We raden in dit geval ook steeds aan de officiële kanalen van ondernemingen te raadplegen indien er reclame wordt gemaakt voor een stockverkoop na faillissement. Voor valse webshops zijn er ook nog de tips van www.veiligewebshops.be .", vertelt Lien Meurisse van de FOD Economie.
Hoe herken ik nepadvertenties?
Te mooi om waar te zijn: Is het product dat je kan winnen via de advertentie normaal honderden euro’s waard, maar zou je nu slechts enkele moeten betalen? Wees dan op je hoede. Als het te mooi klinkt om waar te zijn, is het dat vaak ook.
Namaakpagina's: Heeft een pagina van een bekend merk maar enkele tientallen of honderden likes? Dan is het waarschijnlijk niet de officiële pagina. Officiële Facebookpagina's hebben ook vaak een geverifieerde badge .
Kijk naar de URL: Als je hebt geklikt op de link voor een aanbieding, kijk dan eerst even naar de URL bovenaan je scherm. Als die er vreemd uitziet, en niet op een officiële URL van een merk lijkt, ga dan niet verder.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
