Limburgse bedrijven vinden moeilijk hoogopgeleide werknemers: "Opleidingsaanbod beter aansluiten op arbeidsmarkt"

Volgens werkgeversorganisatie VOKA zal Limburg de komende jaren te maken krijgen met een ‘leegloop’. Dit betekent dat het steeds moeilijker wordt om vacatures in te vullen.

"We merken in onze provincie grote moeilijkheden om alle vacatures ingevuld te krijgen", zegt Jonas De Raeve van VOKA. "Dat geldt zeker bij vacatures voor hoogopgeleide profielen. Vaak studeren jongeren buiten de provinciegrenzen - zoals in Leuven, Gent of Antwerpen - en blijven ze daar dan ook werken."

Daarnaast gaan ook heel wat werknemers met pensioen. Voor elke 100 Limburgers die met pensioen gaan, stromen er slechts 73 jongeren de arbeidsmarkt in. 10 jaar geleden was de situatie minder nijpend. Toen kwamen er in Limburg nog 83 jongeren bij per 100 vertrekkers. In heel Vlaanderen ligt dit cijfer nu op 80. 

Voor werkgevers in Limburg betekent dit dat ze steeds moeilijker geschikte kandidaten vinden. Vooral in sectoren die hoogopgeleide profielen nodig hebben, blijft het aanbod beperkt. 

Stef Van Looveren, CEO van het Genkse technologiebedrijf ‘Vlegel Technology’, ervaart dit regelmatig. "Wat we vooral merken is dat we vanuit Limburg de concurrentie met de grootsteden – een redelijk oneerlijke strijd – verliezen, wegens de hogere lonen en de aanwezigheid van grote techbedrijven daar. Dat maakt het voor ons moeilijker om hoogopgeleid talent naar Limburg te krijgen, maar ook om het hier te houden."

Van Looveren wijst er bovendien op dat grote techbedrijven niet actief rekruteren in Limburg. "Als we al talent kunnen aanwerven, dan zijn zij vooral verrast dat er in Limburg überhaupt bedrijven zijn die zulke zaken doen."

Volgens hem ligt de oplossing in het beter zichtbaar maken van Limburgse technologiebedrijven. "We moeten effectief tonen aan de wereld dat er ook hier met technologie wordt gewerkt en dat er grootse zaken worden gedaan. Zo kunnen we het aantrekkelijker maken voor talent om hier te blijven", aldus Van Looveren.

Ben Lambrechts, algemeen directeur van Hogeschool PXL, erkent het probleem, maar ziet ook positieve signalen: "75% van onze afgestudeerden blijft in Limburg werken. Dat is een record voor ons." 

Dit succes schrijft hij toe aan het brede aanbod graduaatsopleidingen en praktijkgericht leren. "Wij zorgen ervoor dat studenten al tijdens hun studies een band krijgen met de Limburgse arbeidsmarkt. Via 'werkplekleren' brengen we hen in contact met potentiële werkgevers." 

Daarnaast biedt de opkomst van hybride - zowel fysiek als online - werkmodellen nieuwe kansen. "Corona heeft een nieuwe arbeidsmarkt gecreëerd. Mensen werken vaker deels van thuis uit, waardoor afstand tot het werk minder een rol speelt. Dit biedt mogelijkheden om talent naar Limburg te halen", verduidelijkt Lambrechts.

Bernard Vanheusden, rector van UHasselt, ziet het beperkte opleidingsaanbod als een belangrijke oorzaak van het tekort aan hoogopgeleiden in Limburg. "Als wij bepaalde opleidingen niet aanbieden, zien we een structurele 'onderparticipatie'. Daarom moeten we inspelen op de noden van de maatschappij en extra opleidingen aanbieden."

Ook Jonas De Raeve van VOKA onderstreept het belang van een breder opleidingsaanbod: "We zien dat het makkelijker is om profielen waarvoor we al opleidingen hebben in Limburg hier te houden. Maar voor opleidingen die we niet aanbieden – denk aan ingenieursopleidingen – is het veel moeilijker om die afgestudeerden terug te halen." 

Daarom pleit VOKA onder meer voor een masteropleiding burgerlijk ingenieur aan de UHasselt. "Dit zou ervoor kunnen zorgen dat meer profielen hier in Limburg blijven in plaats van te vertrekken."

UHasselt werkt – net zoals PXL – aan de uitbreiding van het opleidingsaanbod, maar stoot nog op financiële drempels. "Door het systeem van 'prefinanciering' ontvangen we pas na 12 tot 13 jaar een financiering op kruissnelheid vanuit de Vlaamse overheid. Dit maakt het moeilijk om snel in te spelen op de behoeften van de arbeidsmarkt", verklaart Vanheusden.

Om de Limburgse arbeidsmarkt toekomstbestendig te maken, is zowel een breder opleidingsaanbod als de creatie van voldoende jobs noodzakelijk. "We moeten een evenwicht vinden tussen opleiden en het creëren van carrièrekansen in Limburg", stelt Lambrechts.

De directeur van Hogeschool PXL is er alvast van overtuigd dat de situatie in Limburg zal keren. "De statistieken lopen wat achter, maar ik denk dat als we binnen 5 jaar opnieuw kijken, we zullen zien dat talent niet alleen beter wordt behouden, maar ook wordt aangetrokken", besluit Lambrechts.