'The let them theory': hoe we kunnen leren om controle los te laten

Je betrapt jezelf er misschien wel eens op dat je je opwindt in iemand anders. Hoe die persoon zijn jas ophangt, hoe de kinderen hun leven leiden, hoe traag je vrienden reageren op je berichten enzovoort.  

Volgens ex-advocaat, podcastmaker en motivational speaker Mel Robbins verliezen we daar te veel tijd en energie mee. Ze ontwikkelde het concept ‘The let them theory’. Met haar theorie wil ze mensen aansporen om de controle los te laten over dingen die je eigenlijk niet kan controleren. 

Meer dan 10 jaar geleden raakte Robbins bekend met haar vijfsecondenregel. Neen, niet die vijfsecondenregel die beweert dat je na 5 seconden nog een boterham kan opeten die op de grond gevallen is. Wel beweert ze dat 5 seconden de tijd is die je nodig hebt om tot actie over te gaan. 

Vorig jaar postte Mel Robbins de ‘Let them’-boodschap op haar TikTok-account. Nog geen 24 uur later had de post 15 miljoen views. Ze voelde dat de boodschap aankwam en zo kwam de ‘Let them theory’ tot leven, in een boek. 

Haar theorie bestaat uit twee delen: 'Let them' en 'Let me'. Het eerste deel is simpel: stop met te proberen de controle te winnen. Als je al de dingen loslaat waar je eigenlijk toch geen controle over hebt, komt er ruimte vrij om de andere persoon te zien hoe hij/zij echt is.

Het tweede deel is het moeilijkste deel. Zodra je de controle hebt losgelaten, kan je je focussen op de dingen waar je zelf wel vat op hebt. Wat je denkt, wat je doet of niet doet en hoe je omgaat met je emoties. 

Je mag je dus niet laten bepalen door de stressreactie, want zo geef je macht aan iets waar je geen controle over hebt. Zo verspil je volgens Mel Robbins veel tijd en energie, terwijl je de keuze hebt om dat niet te doen. 

Robbins verkocht razendsnel een groot aantal exemplaren van haar boek en ook online is de 'Let them theory' populair, maar volgens experten moeten we toch kritisch zijn. "Eigenlijk is het geen theorie, want een theorie verklaart iets", zegt hoogleraar sociale psychologie Vera Hoorens (KU Leuven) die het boek las voor het Radio 1-programma 'De wereld van Sofie'. "Robbins knoopt simpelweg twee raadgevingen aan elkaar: laat de anderen maar doen en maak dat jij ook doet wat je wil doen."

"Het is in principe ook geen vernieuwende theorie. Ze baseert zich op inzichten/theorieën uit de psychologie, haalt daar enkele elementen uit en op basis daarvan geeft ze advies. En met die adviezen slaat ze soms ook wel eens de bal mis."

Een voorbeeld uit het boek van Robbins: "Als je je vergelijkt met mensen die beter af zijn dan jij, is dat het recept om ongelukkig te worden".

"Uit onderzoek blijkt echter dat we net heel vaak de neiging hebben om onszelf te vergelijken met mensen die het minder goed hebben of minder kunnen", reageert Vera Hoorens. Verder blijkt ook dat de richting waarin je je vergelijkt met iemand anders niet uitmaakt. "Het is vooral met welk doel en waarmee je je vergelijkt dat het effect zal bepalen."

"Waar ze de bal nog eens misslaat? Het concept ‘laat ze’ wordt te veel veralgemeend. Er zijn bepaalde situaties waarin je niet zomaar zegt: ‘laat ze’. “Als Martin Luther King dat had gezegd in zijn strijd tegen segregatie en racisme was er nooit iets veranderd.” De conclusie: simpelweg zeggen "Laat ze" is niet zo eenvoudig en brengt ook geen vooruitgang teweeg."

Vera Hoorens geeft het boek ‘The let them theory’ niet over de hele lijn slechte punten, er zitten zeker ook adviezen in die volgens haar waardevol kunnen zijn. Zoals het volgende: "Je bent beter af door te stoppen met iets te proberen onder controle te krijgen waar je toch sowieso geen controle over hebt".

In onze cultuur is het niet altijd vanzelfsprekend om ‘stop’ te zeggen, zegt Hoorens. "Het is echt een verstandig advies, want je kan er heel wat stress en problemen mee vermijden. Paradoxaal genoeg geeft de beslissing om iets los te laten en niet meer te proberen je ook een gevoel van controle. Je oefent als het ware controle uit over je eigen lot. Dat voldoet aan de diepgewortelde behoefte om zelf de dingen in handen te hebben."