De Amerikaanse veiligheidsdiensten hebben een Franse wetenschapper het land uitgezet, omdat agenten kritische berichten over het wetenschapsbeleid van Donald Trump hadden teruggevonden op zijn telefoon. De Franse minister voor Hoger Onderwijs en Onderzoek Philippe Baptiste reageert geschokt op het incident: "Ik zal het recht op vrije meningsuiting van Franse wetenschappers blijven verdedigen, waar ter wereld ze zich ook bevinden".
Franse wetenschapper mag Verenigde Staten niet binnen vanwege Trump-kritische berichten op telefoon
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
De wetenschapper was naar verluidt op weg naar een conferentie die plaatsvond in de buurt van Houston, een stad in de zuidelijke staat Texas. Op de luchthaven werd de wetenschapper echter tegengehouden door de grenspolitie. Persbureau AFP stelt dat de man werd verdacht van "hatelijke en samenzweerderige berichten".
Toen de agenten besloten de telefoon van de wetenschapper te doorzoeken, vonden ze naar verluidt verschillende berichten aan collega's en vrienden waarin de man zich kritisch uitliet over het wetenschapsbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat was de aanleiding om de wetenschapper de toegang tot het land te ontzeggen en hem te deporteren, klinkt het in verschillende media.
Mag de Amerikaanse douane zomaar een telefoon of smartphone doorzoeken?
Ja. Agenten van de United States Customs and Border Protection (CBP) hebben het recht om alle elektronische toestellen te screenen. Het gaat daarbij over smartphones, maar dus ook tablets, computers en camera's. Het gebeurt echter zelden tot nooit: in 2024 werden de elektronische apparaten van minder dan 0,01 procent van de aankomende internationale reizigers doorzocht.
De Franse minister voor Hoger Onderwijs en Onderzoek Philippe Baptiste is op de hoogte van het incident en reageert geschokt. "Vrijheid van mening, vrijheid van onderzoek en academische vrijheid zijn waarden die we met trots zullen blijven verdedigen", klinkt het in een statement. "Ik zal mij blijven inzetten zodat Franse wetenschappers - binnen het kader van de wet - trouw kunnen blijven aan deze waarden, waar ter wereld ze zich ook bevinden."
Ook de Franse minister heeft zich al kritisch uitgelaten over het Amerikaanse beleid. Zo zei hij eerder al dat de overheid "met de kettingzaag" snijdt in onderzoek naar het klimaat, energie en AI.
Baptiste heeft Amerikaanse onderzoekers ook al uitgenodigd om hun onderzoek in Frankrijk verder te zetten. Een academicus aan de Universiteit van Maryland zou volgens de minister al op dat aanbod zijn ingegaan.
Reeks opvallende incidenten
De deportatie van de Franse wetenschapper past in een rijtje van opvallende incidenten die mensen met een wettige inreis- of verblijfsvergunning de laatste weken hebben meegemaakt.
Duitsland heeft zijn reisadvies voor de VS aangepast , aangezien op enkele weken tijd al 3 Duitsers zijn tegengehouden door grensagenten. Een van hen - een man met een permanente verblijfsvergunning - zou "gewelddadig ondervraagd" zijn. Hij wordt nog steeds vastgehouden in een detentiecentrum in de staat Rhode Island. In het aangepaste reisadvies benadrukt Duitsland nu dat een visum of waiver geen garantie is op toegang tot de VS.
De Britse openbare omroep BBC brengt dan weer het verhaal van een Britse rugzaktoeriste die 19 dagen werd vastgehouden en uiteindelijk werd gedeporteerd omdat ze de voorwaarden van haar toeristenvisum had geschonden. Dat visum stelt dat de bezoeker geen "werk" mag uitvoeren, maar de toeriste zou in de VS bij een gastgezin kleine taken hebben uitgevoerd in ruil voor een gratis verblijf.
Tot slot is er nog de zaak van Mahmoud Khalil, de activist die is gearresteerd vanwege zijn rol bij de pro-Palestijnse protesten die afgelopen zomer plaatsvonden aan de Universiteit van Columbia (New York). Khalil heeft een permanente verblijfsvergunning, maar de regering wil die afnemen vanwege zijn "steun aan Hamas" en hem deporteren. Die deportatie is voorlopig uitgesteld, maar Khalil blijft ondertussen aangehouden.
