VLOCO pleit voor aanpak om oudermishandeling sneller te herkennen na feiten in woonzorgcentrum Oudenaarde

Hoeveel en welke bewoners van het woonzorgcentrum De Meerspoort in Oudenaarde het slachtoffer werden van agressie en vernederingen, is niet duidelijk. Dat onderzoekt het parket nog. Het is wel duidelijk dat het om dementerende mensen gaat, en dat er 4 mensen opgepakt zijn, waaronder een 18-jarige jobstudent. 

De feiten zorgen voor beroering zowel bij de betrokkenen van het woonzorgcentrum als bij mensen die niets met de concrete gebeurtenissen te maken hebben, maar wel met vragen zitten door het voorval. "Ouderenmis(be)handeling is iets wat overal voorkomt en ook vaak onder onze neus gebeurt, maar toch nog teveel onzichtbaar en onder de radar blijft", zegt Lily De Clercq van VLOCO.

VLOCO is een Vlaams expertisecentrum dat rond het thema ouderenmisbehandeling werkt, consulting en vorming geeft aan professionals, en het thema op de kaart te zetten in Vlaanderen. "De meeste zaken die we behandelen, vertrekken vanuit de professionele thuiszorg, via thuisverpleegkundigen of huisartsen."

"We krijgen niet veel vragen van woonzorgcentra, maar ze zijn er wel", legt De Clercq uit. "Ik wil wel benadrukken dat er in de meeste situaties geen slechte bedoelingen zijn. Een vertrouwenspersoon behandelt een oudere dan onheus of pleegt geweld, maar dat is niet met de bedoeling om die persoon schade te berokkenen. Bij de feiten in Oudenaarde is er sprake van kwaad opzet, een situatie die niet vaak voorkomt."

Volgens Lily De Clercq gaat het om een heel complexe problematiek en is er geen standaardadvies voor een ouderenmisbehandelingsprobleem. "Elke situatie is anders, het zijn altijd verschillende factoren die leiden tot de feiten." Daarom raadt ze aan professionals uit woonzorgcentra aan om de problematiek op de agenda te zetten binnen hun organisatie.

"Zorg dat uw personeel weet wat het is, waar ze rekening moeten mee houden en hoe ze signalen kunnen herkennen. Als je er aandacht aan besteed binnen je beleid, heeft je personeel de kennis en vaardigheden om ermee aan de slag te gaan."

Nu gebeurt dat nog veel te weinig, volgens VLOCO. Als er al initiatieven genomen worden, is dat meestal bij thuiszorginstellingen en amper bij woonzorgcentra. "En de actie komt er enkel op initiatief van het woonzorgcentrum zelf. Er zou eigenlijk een richtlijn moeten komen waarbij organisaties professionals aanmoedigen om er iets mee te doen, dat ze dat niet uit zichzelf moeten doen."

Lily De Clercq verwijst ervoor naar Brussel, waar de federatie GIBBIS haar zorginstellingen verplicht het thema op te nemen in haar vormingsbeleidsplannen. Elke zorginstelling moet jaarlijks kunnen aantonen dat ze het thema ouderenmishandeling op de agenda gezet hebben en dat ze vormingen gegeven hebben aan hun personeel. "En het helpt echt, het zorgt ervoor dat ze er actief mee aan de slag gaan en niet wachten tot er iets gebeurt of tot het escaleert."

"We pleiten ervoor dat dat in Vlaanderen ook zou gebeuren, dat er richtlijnen komen", gaat De Clercq verder. "Het is nodig dat Vlaanderen systematisch werk maakt van een vormingsbeleid binnen de verschillende instellingen die met ouderen werken."

VLOCO werkt nauw samen met het Vlaamse Departement Zorg. "We gaan die nu zeker gebruiken om aanbevelingen mee te geven aan de minister, vanuit de signalen die wij oppikken. De thematiek ouderenmishandeling moeten gewoon in z'n hele hoedanigheid op de agenda gezet worden, en daarom gaan we in gesprek met de minister."