Foltering en entertainment voor de nazi's: expo in Mechelse Kazerne Dossin over sport in Auschwitz

Sport is niet meteen iets waar je aan denkt bij een vernietigingskamp van de nazi's. "Toch had sport een heel belangrijke functie in de concentratiekampen", zegt Tomas Baum, de directeur van de kazerne Dossin. "We willen met deze expo het leven van gedeporteerde sporters herdenken, maar ook het grotere verhaal van Auschwitz vertellen." 

De expo die je nu in Mechelen kan zien, werd samengesteld door het Auschwitz-Birkenau Staatsmuseum en kreeg enkele Belgische toetsen. De tentoonstelling gaat over een onderbelicht hoofdstuk van Auschwitz. 

'Sport en sporters in KL Auschwitz' toont de tragische realiteit, maar benadrukt ook de ongelofelijke kracht, creativiteit en het doorzettingsvermogen van de gedeporteerden. Aan de hand van foto's, brieven en getuigenissen worden hun verhalen verteld.

Sport werd door de kampoversten in de eerste plaats gebruikt om discipline af te dwingen en te straffen. Vaak moesten gevangenen urenlang bepaalde oefeningen of handelingen uitvoeren in combinatie met drillen en zingen, wat een ware foltering was.

Het was tegelijk ook een manier om te ontsnappen aan de gruwelijke werkelijkheid. "De gevangenen hielden hun lichaam sterk", vertelt Andrzej Kacorzyk, adjunct-directeur van het Auschwitz-Birkenau Staatsmuseum. "Deze expo toont hoe mensen konden overleven dankzij de sport."

In Auschwitz werd er onder meer gevoetbald, gezwommen, gebokst, geschaakt en geworsteld. Er waren ook wedstrijden. "Die waren enkel weggelegd voor een geprivilegieerde groep", vertelt Adriaan Baccaert, coördinator van de tentoonstelling.

"Voor 99 procent van de gevangenen was sporten niet mogelijk. Bij de SS'ers in het kamp waren ook sportliefhebbers. Er zaten mensen uit heel Europa in het kamp. Daar waren ook bekende sporters bij, olympische kampioenen zelfs. Die moesten wedstrijden spelen, in ruil voor wat extra rantsoen." 

In de tentoonstelling zitten getuigenissen van gevangenen uit heel Europa. "Wij hebben er enkele verhalen aan toegevoegd. Die hebben hun oorsprong in de Dossinkazerne tijdens de Tweede Wereldoorlog. Meer dan 25.000 mensen werden er gevangengezet om later te transporteren naar Auschwitz. Daar waren ook heel wat sporters bij. Voetballer Sam Meljado bijvoorbeeld, die speelde bij Beerschot." 

De expo is tot 10 december te zien.