In Zuid-Afrika wordt commerciële visvangst van ansjovis en sardienen in verschillende kustgebieden verboden om de bedreigde zwartvoetpinguïns (of brilpinguïns) beter te beschermen. Dierenactivisten, vertegenwoordigers van de commerciële visserij en het departement van Milieu en Visserij hebben hierover een akkoord bereik, net voor de zaak voor het Hooggerechtshof in Pretoria zou komen. De zwartvoetpinguïn is de enige pinguïnsoort die broedt in Afrika, maar is ernstig bedreigd.
Goed nieuws voor ernstig bedreigde zwartvoetpinguïn: commerciële vangst ansjovis en sardine verboden voor kust Zuid-Afrika
Het aantal zwartvoetpinguïns (Spheniscus demersus) gaat elk jaar met gemiddeld 8 procent achteruit, zo waarschuwden onderzoekers eerder al. Tussen 2018 en 2023 zou het aantal dieren gedaald zijn van 15.000 naar 9.000.
Ter vergelijking: een eeuw geleden was er sprake van een miljoen exemplaren. Er werd zelfs een spermabank opgericht om de soort te redden. De zwartvoetpinguïn of brilpinguïn heeft inmiddels het statuut "kritiek" meegekregen . Over 10 jaar zou de soort uitgestorven kunnen zijn, maar nu is er hernieuwde hoop voor de dieren.
De pinguïns leven voor de Namibische en Zuid-Afrikaanse kust. In de buurt van 6 broedgebieden wordt commerciële visvangst op sardienen en ansjovis verboden, onder meer rond Robbeneiland (waar Nelson Mandela gevangen zat), Dasseneiland en Vogeleiland. Het verbod geldt voor 10 jaar.
"Ministers bleven in gebreke"
Vorig jaar stapten 2 natuurorganisaties, BirdLife South Africa en de Southern African Foundation for the Conservation of Coastal Birds (Sanccob) naar de rechter om een betere bescherming te eisen. Het was het eerste proces in zijn soort in Zuid-Afrika.
De organisaties argumenteerden dat de Afrikaanse politiek te weinig had gedaan voor de pinguïns, ondanks concrete aanbevelingen van een panel van experts. Nu is er, kort voor de rechter de zaak zou bekijken, een onderling akkoord getroffen over een verbod tussen de verschillende spelers.
Van "historische overwinning" tot "bedachtzaam blijven"
Sanccob reageert verheugd, en noemt het op Instagram zelfs "een historische overwinning" in de strijd om de zwartvoetpinguïn te redden.
Het voedselgebied van de pinguïns zou nu beter beschermd moeten zijn, maar daarmee is de kous niet af, vertelt Nicky Stander van Sanccob aan de BBC. "De bedreigingen die de zwartvoetpinguïns boven het hoofd hangen zijn complex. Het akkoord van vandaag zal ook de nodige controle en opvolging vragen", waarschuwt hij. Het is ook zo dat door de klimaatverandering vispopulaties kunnen migreren, waardoor de brilpinguïn soms in verkeerd gebied gaat jagen.
De commerciële visserij kan zich vinden in het akkoord, maar zegt dat de perceptie dat zij de voornaamste oorzaak zijn van de achteruitgang van de dieren, fout is. De komende jaren zal moeten blijken in hoeverre de kolonies zich (al dan niet) kunnen herstellen.

