Steeds vaker littekenweefsel op hartspier zoals bij Michael Somers: "Maar is gelukkig niet altijd even gevaarlijk" 

Welgeteld 4 marathons heeft Michael Somers achter de rug, waaronder een met een knappe 22e plaats op de Olympische Spelen in Parijs. Hij stond klaar om goud te halen op het Europeens Kampioenschap Marathon in Leuven, maar daar steekt zijn medische toestand nu een stokje voor. 

De olympische atleet kampt met hartproblemen en moet stoppen met atletiek. Specifiek werd er littekenweefsel op zijn hartspier vastgesteld, wat kan leiden tot hartritmestoornissen. 

"Dat is een soort plekjesdroogte van de hartspier die daar niet hoort te zijn", legt sportcardioloog Guido Claessen van het Jessa Ziekenhuis in Hasselt uit. "In vele gevallen is dat het gevolg van een ontsteking van de hartspier. Soms komt het voor bij mensen die een hartaanval of infarct hebben gehad." 

"Het is belangrijk dat het littekenweefsel ontdekt wordt, want dat kan geassocieerd worden met hartritmestoornissen." 

Die ontdekking gebeurt vaak toevallig, weet Claessen. "Het is iets wat we ontdekken als we een MRI uitvoeren tijdens een ander onderzoek." Ook bij Somers werd het ontdekt tijdens een routinecontrole. 

Het nieuws dat Somers kreeg tijdens die routinecontrole, sloeg voor hem in als een bom. "Het besef dat dit fantastische deel van mijn leven voorbij is, valt moeilijk te aanvaarden." Toch is het nieuws waar meerdere (top)sporters zich bij moeten neerleggen. 

"Het is niet zo zeldzaam als we misschien origineel dachten", geeft Claessen mee. Door betere screeningsmethodes - zoals een MRI - worden meer afwijkingen ontdekt. 

"Studies en onderzoeken tonen aan dat 10 procent van de gezonde personen zonder risicofactoren (sporters en niet-sporters) al kleine deeltjes van dat littekenweefsel rond hun hartspier hebben." Bij mensen die intensief sporten ligt dat percentage net iets hoger.

Bij mensen ouder dan 45 jaar is er zelfs bij 15 tot  20 procent littekenweefsel aanwezig. "Wanneer het over jonge elitesporters gaat, is dat eerder zeldzamer." 

Moet iedereen zich onmiddellijk zorgen maken? "Nee, het is niet dat alle littekenweefsel dat we zien, gevaarlijk is. Zeker niet als het beperkt is qua volume."

Wel zijn sportcardiologen meer op hun hoede als er klachten mee gepaard gaan. "Als een loper zegt dat zijn hartritme soms plots van 140 naar 200 per minuut schiet, dan gaan er alarmbellen af. Dan zorgt dat littekenweefsel waarschijnlijk voor die stoornissen."

Als het littekenweefsel eerder toevallig tijdens een MRI-scan ontdekt wordt, maar de persoon heeft geen last, kan er bekeken worden of er maatregelen genomen moeten worden. "Veel hangt af van de context." 

De sportcardiologen proberen altijd te zoeken naar een manier van sportbeoefening die ideaal is voor de persoon in kwestie. "Iemand een volledige sportstop voorschrijven zorgt ook niet voor de meest gezonde levensstijl. Vaak gaat het ook over waakzaam zijn." 

"Bij topsporters is het altijd een overleg met de sporter en zijn entourage. Veiligheid moet altijd voorop staan." Omdat Somers zo intensief aan sport doet, hebben de cardiologen voor zijn veiligheid unaniem beslist dat topsport onmogelijk is.