Op een afgelegen basis in Antarctica heeft een lid van een onderzoeksteam uit Zuid-Afrika collega's aangevallen en doodsbedreigingen geuit. Dat melden overheidsfunctionarissen. Leden van het team willen weg van de Zuidpool, omdat ze zich onveilig voelen. De autoriteiten evacueren voorlopig niemand, maar bemiddelen op afstand.
'The thing' in het echt? Teamlid uit Zuid-Afrika valt collega's aan op geïsoleerde basis op Antarctica
Leslie Hodge
Gepubliceerd:
De problemen op de SANAE IV-basis werden voor het eerst gemeld door de Zuid-Afrikaanse krant The Sunday Times. De krant kon een mail inkijken dat een teamlid naar de Zuid-Afrikaanse autoriteiten had gestuurd. De onderzoeker beweerde dat de collega de leider van de basis had aangevallen en bedreigingen had geuit. Hij vroeg om hulp.
"Zijn gedrag is geëscaleerd tot een punt dat zeer verontrustend is", staat in de mail te lezen, volgens The Sunday Times. "Ik maak me steeds grotere zorgen over mijn eigen veiligheid en vraag me voortdurend af of ik het volgende slachtoffer zal worden." De collega zou ook doodsbedreigingen hebben geuit.
"Adviseurs bemiddelen vanop afstand om relaties te herstellen"
Het Zuid-Afrikaanse ministerie van Milieu, dat toezicht houdt op de onderzoeksmissies, bevestigt in een verklaring dat de vermeende aanval op de leider van de basis op 27 februari werd gemeld. Er kwamen ambtenaren en adviseurs vanop afstand tussenbeide "om te bemiddelen en relaties op de basis te herstellen". "Ze spreken bijna dagelijks met de teamleden", volgens het ministerie.
"De vermeende dader heeft vrijwillig deelgenomen aan verdere psychologische evaluatie, hij heeft berouw getoond", aldus het ministerie. De man zou ook een formele verontschuldiging hebben geschreven aan het vermeende slachtoffer. Het ministerie zei dat de beschuldigingen werden onderzocht. De namen van de betrokkenen werden niet bekendgemaakt.
Het is niet ongebruikelijk, als individuen aankomen in de extreem afgelegen gebieden (...), dat een eerste aanpassing aan de omgeving nodig is
Het Zuid-Afrikaanse ministerie van Milieu
De autoriteiten zeiden voorts dat ze hadden besloten om niemand te evacueren van SANAE IV. Ze voegden toe dat alle teamleden voorafgaand aan de reis evaluaties hadden ondergaan om ervoor te zorgen dat ze konden omgaan met de "extreme aard van de omgeving in Antarctica", de isolatie en opsluiting. De testresultaten toonden geen problemen aan.
"Het is niet ongebruikelijk, als individuen aankomen in de extreem afgelegen gebieden waar de wetenschappelijke bases zich bevinden, dat een eerste aanpassing aan de omgeving nodig is", aldus het ministerie.
Omstandigheden team: 13 maanden in erg nauwe ruimtes samenleven
Het team bestaat uit 9 leden, onder wie een arts, wetenschappers en ingenieurs. Ze blijven naar verwachting zo'n 13 maanden op de basis, nog tot volgend jaar, aldus de autoriteiten. Op de basis leven ze in nauwe ruimtes samen tijdens de zeer extreme Antarctische winter. De basis ligt op een klif in Queen Maud Land en wordt omringd door een gletsjerijskap. De basis ligt op meer dan 4.000 kilometer van Zuid-Afrika.
"Dergelijke conflicten zijn te verwachten"
"Dergelijke conflicten, zelfs met dramatische gevolgen, zijn te verwachten in omstandigheden waar mensen dag in dag uit opgesloten zitten in een zeer monotone omgeving waaruit ze niet wegkunnen", dat bevestigt ook militaire arts en psycholoog Nathalie Pattyn van de Koninklijke Militaire School in De Wereld Vandaag op Radio1.
Volgens Pattyn zit het team sinds 1 februari volledig geïsoleerd op de basis, wat zo hoort bij een overwintering op Antarctica. "Alle rechtstreekse verbindingen met Zuid-Afrika, via schepen of vliegtuigen, werden afgesloten. De schepen of vliegtuigen zijn vertrokken en je blijft met je team achter." Deze Zuid-Afrikaanse onderzoekers zitten voor 13 maanden samen op de basis.
Mensen op voorhand screenen is eigenlijk niet mogelijk, zegt de arts. "Er bestaat geen enkele test die kan voorspellen hoe iemand op deze omstandigheden gaat reageren", vertelt Pattyn. Er zijn psychologische evaluaties die bepaalde kwetsbaarheden en pathologieën onderzoeken, maar het is geen waterdicht systeem dat die persoon uiteindelijk niet in crisis zal gaan.
Wetenschappers willen Zuidpoolexpeditie verlaten na zwaar conflict, maar spoedevacuatie is weinig reëel, zegt experte
Wat met de compatibiliteit van de teamleden?
Bovendien is er geen test voor de compatibiliteit van de teamleden. "Als je mensen elk vanuit hun professionele sector gaat selecteren voor deze missie en die dan gaat samenzetten in dergelijke omstandigheden, kan dat moeilijkheden geven", vult Pattyn aan.
Je voorbereiden voor dit soort missies is niet evident. Een voorbeeld van een mogelijke voorbereiding is een training bij defensie. "Je neemt aan een militaire training deel, waar een gemeenschappelijke cultuur wordt gecreëerd", duidt de arts.
Ook hulp bieden bij zo'n crisis is niet evident. "Het meest extreme is een evacuatie, dat gebeurt bijvoorbeeld als een teamlid een medisch probleem heeft. Maar wie de redding uitvoert, loopt aanzienlijke risico's door de extreme omstandigheden."
"Er wordt afgewogen of het risico om een volledig reddingsteam bloot te stellen aan deze omstandigheden opweegt ten opzichte van de risico's van de mensen ter plaatse." Hier wordt alvast voor bemiddeling vanop afstand tussen de teamleden gekozen. Of dit voldoende zal zijn, moet de toekomst uitwijzen.
