UZ Leuven voert 1.500e longtransplantatie uit en blijft innoveren: "Hoop dat genetische manipulatie van longen overlevingskansen nog zal vergroten"

Nergens in heel België worden meer longen getransplanteerd dan in Leuven. Jaarlijks voert het UZ Leuven zo'n 70 transplantaties uit. Die patiënten komen van over het hele land, en dat heeft te maken met de goede resultaten die het UZ kan voorleggen. Wie in Leuven een longtransplantatie ondergaat heeft na 5 jaar nog 75 procent kans om in leven te zijn, internationaal gezien ligt dat cijfer maar tussen de 55 en 59 procent.

"Een moeilijkheid bij longtransplantaties is de kans op afstoting", vertelt professor dokter Laurens Ceulemans, longtransplantatiechirurg in het UZ Leuven. "Longen zijn het moeilijkst om te transplanteren omdat, in tegenstelling tot het hart, de lever of de nier, de long in contact staat met de buitenwereld. Daardoor hebben longen een sterk ontwikkeld afweersysteem en dat maakt het moeilijk om ervoor te zorgen dat een long niet wordt afgestoten. Daarom is wetenschappelijke innovatie erg belangrijk, en op dat vlak zitten we in Leuven natuurlijk in een heel goede omgeving."

Grootste uitdaging blijft natuurlijk voldoende longdonoren vinden. Van alle beschikbare donoren komt maar 20 procent van de longen in aanmerking voor transplantatie. "Vaak liggen de mensen een tijd aan een beademingstoestel of hebben ze infecties waardoor de longen niet meer in aanmerking komen voor transplantatie", zegt Ceulemans. "Maar ook het bewaren van longen is cruciaal. Door nieuwe technieken zijn we er in geslaagd om longen nu langer te bewaren, zodat we niet meer in het midden van de nacht moeten transplanteren, maar we dat kunnen doen in de ideale omstandigheden."

In de toekomst hoopt professor Ceulemans het succesverhaal nog mooier te kunnen maken, en hij kijkt daarvoor naar genetische manipulatie. "We hopen de chronische afstoting van longen te voorkomen door ze genetisch te gaan veranderen. Bedoeling is dat we bepaalde genen van de long gaan aanpassen, zodat de ontvanger het donororgaan niet meer als 'vreemd' zal beschouwen. Op basis van eerste resultaten bij muizen en ratten is er hoop dat er in de komende decennia op dat vlak grote vooruitgang zal geboekt kunnen worden."

Door deze nieuwe techniek zou ook het leven van longtransplantatiepatiënten sterk kunnen verbeteren. Nu moeten patiënten hun leven lang medicijnen nemen die afstoting moeten voorkomen. Enerzijds hebben die medicijnen negatieve bijwerkingen zoals infecties, het ontwikkelen van tumoren en nierschade. Anderzijds moeten patiënten zelf ook erg voorzichtig zijn en infecties proberen te voorkomen. Daardoor durven veel patiënten niet meer buiten te komen en raken ze meer en meer geïsoleerd. De nieuwe techniek met genetische aanpassingen zou op dat vlak een belangrijke gamechanger kunnen worden."