Waarom is de meningokokkenbacterie waar 17-jarig meisje uit Diksmuide aan stierf zo gevaarlijk? En hoe vaak komt het voor?

"De meningokokkenbacterie is een bacterie die erg zeldzaam is, maar wel een ernstige infectie kan veroorzaken in de hersenen, het ruggenmerg en de bloedbaan", legt professor Ann De Guchtenaere, voorzitter van de Belgische Vereniging voor Kindergeneeskunde, uit. 

"De bacterie komt voor in de neus en de keel en verspreidt zich door alledaags gedrag, zoals hoesten of niezen. Je moet wel in nauw contact staan met iemand om besmet te geraken."

Het kan ook dat de drager van de bacterie niet ziek is. Zo zegt Kind en Gezin dat de meeste mensen voldoende weerstand hebben tegen de ziekte. "Het meisje uit Diksmuide kan besmet geraakt zijn door iemand die ze kent, maar het kan evengoed op de metro in Londen gebeurd zijn", vervolgt De Guchtenaere.

Daar waren de leerlingen van de middelbare school 't Saam in Diksmuide vorige week op bezoek. 

Het meisje stierf binnen de 24 uur nadat ze ziek werd, maar wellicht was ze al enkele dagen besmet. "Vaak zijn symptomen in het begin aspecifiek. Denk aan misselijkheid, braken, koorts, griepsymptomen, een stijve nek, hoofdpijn, lichtgevoeligheid en algemene vermoeidheid. Doordat het niet meteen duidelijk is dat het om een hersenvliesontsteking gaat, krijgt de bacterie vrij spel."

En dan is het vaak al te laat. "In het ziekenhuis gaan de artsen altijd proberen om zo snel mogelijk antibiotica te geven, maar het is helaas niet altijd mogelijk om het hele proces dat al in gang gezet is, tegen te houden."

Volgens professor De Guchtenaere heeft een besmetting bij 1 op de 5 gevallen ernstige gevolgen. "Dan worden je hersenen en ruggenmerg aangetast en kan je een bloedbaaninfectie krijgen. Dan kan het zeer snel gaan."

Wie in contact kwam met iemand die besmet is met de bacterie moet dan ook waakzaam zijn. "Voor de symptomen hierboven beschreven, maar ook voor latere symptomen zoals donkerpaarse huiduitslag. Dan moet er zeker alarm worden geslagen."

In 2023 waren er 42 meldingen van meningokokkeninfecties in Vlaanderen, in 2024 waren het er 45. Vorig jaar overleed 1 persoon aan de gevolgen van zo'n infectie, in 2023 waren er 4 sterfgevallen. 

Het zijn vooral kinderen onder de 5 jaar en jongvolwassenen bij wie een besmetting ernstige gevolgen kan hebben. Professor De Guchtenaere raadt ouders dan ook aan om hun kinderen te laten vaccineren. 

"Er bestaan 5 types van meningokokken. Voor 4 daarvan, de types A, C, W en Y, bestaat een vaccin dat sinds 2 jaar in het standaard vaccinatieschema van Kind en Gezin is opgenomen en dat op de leeftijd van 15 maanden wordt toegediend."

Ook voor meningokokken B bestaat een vaccin, maar dat wordt maar beperkt terugbetaald. Kind en Gezin meldt dat zo'n vaccin 87 euro kost. Afhankelijk van de leeftijd moet het 2 of 3 keer worden toegediend.

"We zijn er vanuit de kindergeneeskunde volop voor aan het lobbyen om ook dat vaccin te laten terugbetalen. Tot dan raden we ouders zeker aan hun kinderen ook daarvoor te laten vaccineren", besluit De Guchtenaere.