Bij een relatiebreuk tussen een ouder en een plusouder kan het afscheid van de pluskinderen erg moeilijk zijn. Het gaat dan ook vaak om familieleden die jarenlang deel uitmaakten van je leven en waarmee je dus een band opbouwde, ook al is het niet je biologische familie. Enkele plusouders en een pluskind getuigen over het gemis. "Mensen vonden het erg voor mama omdat zij haar partner niet meer had, maar hij was eigenlijk ook een papa voor mij."
"Ze was als een dochter, maar plots viel alle contact weg": plusouders en pluszus getuigen over gemis na relatiebreuk
Astrid (37): "Ik hoop dat zij mij al vergeten is"
'Het leven zoals het is na plusouderschap'. Dat staat bovenaan de mail die Astrid naar De wereld van Sofie stuurt. Ze is op zoek naar lotgenoten die net zoals zij worstelen met het afscheid van een pluskind. Want zonder dat ze ooit afscheid kon nemen, verdween het kindje dat ze hielp grootbrengen uit haar leven.
"Ik begon een relatie met haar papa toen zij 10 maanden oud was en ben haar plusmama geweest tot ze bijna 6 jaar was", vertelt Astrid. "Dat is lang, zeker in die vroege levensfase waarin heel veel gebeurt. We leerden haar lopen, praten, goed slapen…"
"Ik zag haar niet als mijn eigen dochter, maar onze band was wel heel sterk. Wij deden ook dingen met ons tweeën, zoals dansen en schminken. Ik keek altijd uit naar het moment waarop ze terug naar ons kwam en dacht dan: 'Welke onnozeliteiten gaan we nu weer uitsteken?'"
Ik wilde de relatie uitrekken, omdat ik onbewust al wist: als het gedaan is, ga ik haar ook kwijtgeraken
Astrid (37)
Astrid koos er zelf voor om de relatie te beëindigen, maar stelde die beslissing 1 jaar lang uit. "Ik denk dat ik dat wilde uitrekken, omdat ik onbewust al wist: als het gedaan is, ga ik haar ook kwijtgeraken. Maar blijven zitten in een relatie als je niet gelukkig bent, dat houdt niemand vol. Ik heb dus van mijn hart een steen moeten maken."
Beluister het volledige gesprek met Astrid in De wereld van Sofie
"Eerst zei haar papa dat ik haar zou mogen blijven zien, maar uiteindelijk besloot hij dat dat te moeilijk zou zijn voor hem. Langs de ene kant begrijp ik dat wel, maar het voelde zo hard en onrealistisch, ook omdat ik geen afscheid heb kunnen nemen. Alsof iemand een mes in je hart steekt en het 5 keer ronddraait."
"Je blijft achter met een leegte die je eigenlijk geen plaats kunt geven, ook omdat ik niemand vond die hetzelfde had meegemaakt en mij bijvoorbeeld tips kon geven. Zelfs psychologen zeiden dat ze nog nooit iemand met een soortgelijke ervaring voor zich hadden gehad."
"Mijn plusdochter heeft eigenlijk ook geen afscheid kunnen nemen van mij, maar ik hoop dat zij dat wel een plaats heeft kunnen geven. Zo hoop ik eigenlijk dat zij mij al vergeten is", zegt Astrid. "Als ik ze tegenkom op straat, is de kans groot dat ik achter een struik spring. Ik zou dat voor haar heel makkelijk maken, zodat ze kan verder wandelen en ik niks bij haar aanwakker."
Om Astrid te helpen bij haar zoektocht naar lotgenoten, richtte De wereld van Sofie een besloten Facebookgroep op. Die kan je hier terugvinden.
Luc (61): "Ik beschouwde haar als mijn eigen dochter"
Maar Astrid is niet alleen. Ook Luc, die 18 jaar pluspapa was, vond het afscheid van zijn voormalige plusdochter erg moeilijk. "Ik heb nooit onderscheid gemaakt tussen haar en mijn 2 kinderen uit mijn vorig huwelijk. Ik beschouwde haar als mijn eigen dochter."
"Ze was 2 jaar toen ik haar leerde kennen en ze was constant bij ons, terwijl mijn eigen kinderen in co-ouderschap opgroeiden", vertelt hij. "Ik vond dat fantastisch en de band zat van in het begin goed. Als mijn vrouw moest werken, zorgde ik voor haar."
"Ik heb veel voor haar opgeofferd. Zo ben ik zelfs van job veranderd zodat ze op kot kon gaan, maar net voor haar afstuderen kwam de relatiebreuk met haar mama. Alle contact viel van de ene dag op de andere weg."
Ik heb nu geen flauw idee hoe het met haar gaat, of ze getrouwd is, of ze kinderen heeft...
Luc (61)
Luc bleef nog 2 jaar contact zoeken met zijn voormalige plusdochter. "Maar op een gegeven moment krijg je zelfs geen reacties meer en dan stopt het natuurlijk. Ik heb nu geen flauw idee hoe het met haar gaat, of ze getrouwd is, of ze kinderen heeft...", vertelt hij. "Ook met mijn eigen kinderen heeft ze geen contact meer, terwijl zij samen zijn opgegroeid."
"Het blijft lastig om een plaats te geven, zeker omdat ik nooit een uitleg kreeg. Als ik bijvoorbeeld zou horen 'de nieuwe partner van mama ziet dat niet zitten', zou ik me er al meer bij kunnen neerleggen", vertelt Luc. "Ook nu ik een nieuwe relatie heb, blijft dat pijn doen. Ik mis haar nog altijd."
Kan een ex-plusouder juridisch iets doen om ex-pluskinderen te blijven zien?
Caroline Talloen, advocaat in familiezaken, vertelt dat het juridisch kader voor plusouders beperkt is. "Het ouderlijk gezag is enkel voorzien voor biologische ouders, maar je kan wel recht hebben op persoonlijk contact."
"Zo is er een wetsartikel over mensen die een bijzondere affectieve band hebben met een kind. Je moet die band dan in de rechtbank kunnen aantonen en het moet in het belang van het kind zijn dat je nog contact onderhoudt."
"Soms kan er dan een sociaal onderzoek komen om die affectieve band in kaart te brengen. Wanneer kinderen 12 jaar zijn, worden zij ook geïnformeerd over hun hoorrecht in de rechtbank, maar zij kunnen geen finale beslissing nemen", besluit Talloen. "Al is zo'n zaak natuurlijk emotioneel zwaar voor alle partijen. Probeer het eerst buiten de rechtbank te regelen."
Beluister het volledige gesprek met Talloen in De wereld van Sofie
S. (39): "Ik heb mijn mooiste feestdagen bij hen meegemaakt"
Ook S., die liever anoniem blijft, moest na 3 jaar afscheid nemen van de 3 kinderen van zijn ex-partner. "Ik ben verliefd geworden op 1 persoon, maar al heel snel voelde ik liefde voor 4 personen", zegt hij.
"Ik woonde niet bij hen in, maar verhuisde naar een appartementje om bij hen in de buurt te zijn. Ik ging hen halen op de scouts, las een verhaaltje voor en soms vroegen ze zelf aan hun moeder of ik mocht blijven slapen."
"Toen mijn ex wat afstand wilde, zei ik eerlijk dat ik de kinderen miste. Maar ze besloot om het contact stop te zetten", zegt S. "Ik woonde vlakbij en kwam de oudste kinderen daarna nog tegen in de supermarkt. Zij zwaaiden enthousiast, maar ik bevroor. Ik wist niet of ik hen bijvoorbeeld een knuffel mocht geven. Dat is de laatste keer dat ik hen gezien heb."
"Ik nam een job aan in het buitenland om zulke confrontaties te vermijden. Dat was een moeilijke periode, zeker omdat ik niet echt bij vrienden of familie terechtkon. 'Verman jezelf', kreeg ik vooral te horen. Ik denk dat het van vrouwen meer aanvaard wordt als ze het moeilijk vinden om afscheid te nemen van kinderen, vanwege die 'zorgende' reputatie."
Denken ze soms nog aan mij? Ik wil er niet te veel over piekeren, maar het spookt wel door mijn hoofd
S.
Ook nu S. de kinderen al enkele jaren niet meer gezien heeft, blijft hij geregeld aan hen denken. "Ik mis hen op de kleine momentjes. Zo heb ik sinds kort een hond genomen en ik weet dat ze daar gek van zouden zijn. Ook dagen zoals Kerstmis zijn moeilijk. Ik had zelf geen gemakkelijke jeugd en heb mijn mooiste feestdagen daarom bij hen meegemaakt."
"Op goede dagen weet ik dat ik positief heb bijgedragen aan hun vorming en dat ik een steentje in hun rivier verlegd heb. Op mindere dagen voel ik me gewoon een fait divers of passant in hun leven. Denken ze soms nog aan mij? Ik wil er niet te veel over piekeren, maar het spookt wel door mijn hoofd."
Margot (22): "Na de breuk, zag ik mijn plusfamilie opeens niet meer"
Niet alleen voor plusouders, maar ook voor pluskinderen kan zo'n afscheid zwaar vallen. Dat weet Margot, die 8 was toen ze haar voormalige pluspapa leerde kennen, maar al te goed. "De broers en zussen van mijn pluspapa en hun kinderen, dat voelde meteen als een 2e familie", vertelt ze.
"Zo behandelden de ouders van mijn pluspapa ons meteen zoals hun eigen kleinkinderen. Zij deden echt moeite zodat wij ons nooit 'extra' voelden. We mochten bijvoorbeeld mee op vakantie en kregen een cadeautje op onze verjaardag", zegt ze. "Toen de ouders van mijn stiefpapa overleden, hebben wij samen met die mensen ook gerouwd om dezelfde familie."
Beluister het volledige gesprek met Margot in De wereld van Sofie
Toen Margot 16 was, gingen haar mama en haar pluspapa uit elkaar. "Ik had 8 jaar in die familie gezeten en was niet bang om hen te verliezen: Als je echte ouders scheiden, verlies je je neef of tante toch ook niet. Die blijven voor altijd, dat leek mij logisch."
"Toch verdween al het contact redelijk snel", vertelt ze. "Opeens zag ik die plusfamilie niet meer. Dat is heftig. Zeker in het eerste jaar na de breuk, toen ik foto's op Instagram zag tijden de feestdagen, dacht ik: er was eigenlijk ook een plekje voor mij aan die tafel."
Mensen vonden het erg voor mama omdat zij haar partner niet meer had, maar hij was eigenlijk ook een papa voor mij
Margot (22)
"Toen mijn mama en pluspapa uit elkaar gingen, werd dat gezien als iets doordeweeks in vergelijking met de scheiding van mijn echte ouders. Toch kan dat voor sommige mensen even levensveranderend zijn", zegt ze. "Mensen vonden het erg voor mama omdat zij haar partner niet meer had, maar hij was eigenlijk ook een papa voor mij." Vandaag hebben Margot en haar pluspapa nog altijd contact, "al voelt hij nu natuurlijk meer als een vriend dan als een ouder".
"Als er een breuk is tussen een ouder en een plusouder, laat die kinderen dan niet los", wil Margot ten slotte meegeven. "Het gaat om mensen waar je mooie momenten mee deelde. Familie is familie, en laat die 'stief' of 'plus' maar achterwege."
