Klimaatexpert Jos Delbeke over geschrapte milieumaatregelen in VS: "Staten zullen gat moeten vullen" 

Geen vergroening van de auto-industrie, een versoepeling van de regels tegen luchtvervuiling, en steenkoolcentrales die niet langer klimaatneutraal moeten zijn tegen 2030. Het zouden maar een aantal van de gevolgen zijn nu het Amerikaanse milieuagentschap (EPA) in totaal 31 maatregelen wil terugdraaien. 

“Het gaat inderdaad hard”, zegt Jos Delbeke, voormalig directeur-generaal Klimaat bij de Europese Commissie. “Op vlak van milieu en klimaat, maar ook voor bijvoorbeeld de chemische veiligheid.”

Volgens Lee Zeldin, de door president Donald Trump aangestelde topman van het agentschap, gaat het om “de meest ingrijpende dag van deregulering in de Amerikaanse geschiedenis ”. 

“Al kan je verwachten dat de wetgeving op het niveau van de staten hierdoor belangrijker wordt”, vertelt Delbeke in De Wereld Vandaag op Radio 1. 

“Kijk naar California. Op vlak van wetgeving in de autosector, bijvoorbeeld, trekken ze zich van de federale regulering weinig aan. Ze zijn veel strenger en strikter. Ik verwacht dat staten het gat zullen vullen.”

De vraag is of dat zal volstaan. De onderlinge verschillen tussen staten zijn al groot. Bovendien wordt nu zelfs het feit dat broeikasgassen de planeet opwarmen en onze volksgezondheid en welvaart bedreigen in vraag gesteld. Vandaag vormt het nog de wettelijke basis van het Amerikaanse beleid, maar zowel Zeldin als Trump willen daar vanaf.

“Natuurlijk zal dit niet goed zijn voor de gezondheid van de Amerikaanse burgers”, denkt Delbeke. “Maar wat de strijd tegen de klimaatopwarming betreft, zal het bij een vertraging blijven, schat ik. Er zijn al veel stappen gezet om de technologieën om hernieuwbare energie op te wekken goedkoper te maken. Die trein is al vertrokken, maar zal nu misschien in snelheid minderen.”

Komt daar ook nog bij: de recente aankondiging dat NASA zijn belangrijkste wetenschapsadviseur voor klimaatonderzoek aan de deur heeft gezet. De positie van Katherine Calvin werd wegbezuinigd, net als die van 22 andere collega’s die bij het ruimteagentschap meewerkten aan het technologie- en diversiteitsbeleid.

Delbeke: “Op lange termijn is dit een vernietigende maatregel. Decennialang was NASA wereldleider op niveau van de klimaatwetenschap. Dat komt nu in het gedrang.”

De geplande hervormingen leiden in de VS tot veel kritiek, in het bijzonder bij milieuactivisten en klimaatwetenschappers. Met een stijging van 1,6 graden Celsius ten opzichte van het pre-industriële niveau was 2024 het warmste jaar ooit gemeten.