Het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) zal binnenkort niet langer onafhankelijk kunnen beslissen over welke soort bescherming asielzoekers krijgen. Dat bericht De Standaard. De minister van Asiel en Migratie zal meebeslissen welke groepen in aanmerking komen voor de verschillende statuten.
Commissariaat Vluchtelingen niet meer onafhankelijk in beslissing over statuut vluchtelingen, minister krijgt ook inspraak
Het CGVS is een federale onafhankelijke administratie die beslist welke vluchtelingen recht hebben om bescherming te krijgen in ons land en welke niet. Dat doen die al sinds 1988, zonder politieke inmenging of druk.
Afhankelijk van de reden waarom iemand asiel aanvraagt, kan die al dan niet bescherming krijgen in ons land. Loopt de persoon zelf gevaar om opgesloten te worden in het land van oorsprong? Dan krijgt die het statuut van vluchteling toegekend. Indien die geen directe bewijzen heeft, maar wel afkomstig is uit bijvoorbeeld een oorlogsgebied, dan kan die persoon subsidiaire bescherming krijgen. Daarbij mag die voor een beperkte periode in België verblijven.
Momenteel stellen experten die richtlijnen op en heeft de commissaris-generaal het laatste woord. Daar komt nu verandering in: er wordt een nieuwe overheidsdienst Migratie opgericht, waar het CVGS een onderdeel van zal worden. Die nieuwe dienst zal onder de bevoegdheid vallen van de federale minister van Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA).
3 voormalige commissarissen-generaal van het CGVS namen samen contact op met De Standaard om hun bezorgdheid te uiten. Zowel Dirk Van den Bulck, Pascal Smet (Vooruit) als Marc Bossuyt noemen de aanstaande hervorming "een grote fout".
"Vandaag beslist het CGVS onafhankelijk van de politiek wie recht heeft op asiel", zegt Van den Bulck. "Dat creëert niet alleen meer rechtszekerheid, maar betekent ook dat het politieke debat niet woedt over elke beslissing over wie recht heeft op bescherming."
Meer subsidiaire bescherming
De nieuwe asielminister wil nu meebeslissen over welke groepen in aanmerking komen voor een vluchtelingenstatuut of subsidiaire bescherming. Ze wil meer asielzoekers subsidiair beschermen, omdat daar minder verplichtingen aan verbonden zijn. Dat zou een voordeel kunnen geven als de toestroom van asielzoekers te groot wordt.
Verder geeft Van Bossuyt aan "veel meer evenwicht" te willen in de toekenning van de statuten, want op Europees niveau is er nog een groot verschil in de beschermingcijfers.
“Volgens Eurostat zou op Europees niveau in 2024 gemiddeld 38 procent van de goedgekeurde aanvragen onder het statuut subsidiaire bescherming vallen. In België was dat 4 procent. Die cijfers willen we weer in evenwicht brengen”, zegt woordvoerder Charlotte Vandecruys aan De Standaard. In individuele dossiers zal de minister nooit tussenbeide komen, staat in het regeerakkoord.
Of iemand bescherming krijgt als vluchteling of subsidiair beschermde, is nochtans "een juridische, en geen politieke beslissing", zegt Van den Bulck nog in de krant. "Die gebeurt op basis van wetten en internationale akkoorden." Hij waarschuwt voor rechtszaken en mogelijke vertragingen.
Het kabinet-Van Bossuyt noemt die vrees onterecht. "Door meer coherentie in de beslissingen, een betere samenwerking tussen diensten en een efficiënter rechtskader wordt de asielprocedure juist versneld, zonder de rechtszekerheid of onafhankelijkheid in gevaar te brengen", zegt het kabinet-Van Bossuyt aan Belga. "Dat komt zowel de samenleving, de asielzoeker en ons rechtssysteem ten goede."
Het kabinet voegt nog toe dat de regering blijft overleggen met alle relevante instanties om de hervormingen op een haalbare manier te realiseren.
