Het aantal geregistreerde mazelengevallen in de brede Europese regio stond het afgelopen jaar op het hoogste niveau sinds 1997. Dat melden de Europese tak van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en het VN-kinderrechtenfonds UNICEF. Vorig jaar hebben 2 keer meer mensen de mazelen gekregen dan in 2023.
Aantal mazelengevallen op hoogste niveau in meer dan 25 jaar tijd
Over heel 2024 werden 127.350 gevallen geregistreerd. Dat is een verdubbeling in vergelijking met 2023. In meer dan de helft van de gevallen was een ziekenhuisopname nodig, 38 personen overleden aan de gevolgen van de ziekte. Vooral heel jonge kinderen worden hard getroffen. Meer dan 4 op de 10 gevallen werden vastgesteld bij kinderen onder de 5.
Het aantal gevallen van mazelen bereikte in 2016 een dieptepunt. Toen werden 4.400 besmettingen vastgesteld in de Europese regio van de WHO. Die omvat 53 landen in Europa en Centraal-Azië, waaronder ook Turkije, Rusland en voormalige Sovjetstaten als Oezbekistan en Kazachstan.
In 2018 en 2019 waren er al stevige heropflakkeringen van het mazelenvirus, met respectievelijk 89.000 en 106.000 besmettingen. Tijdens de coronapandemie werd er noodgedwongen minder gevaccineerd tegen de mazelen, waardoor het aantal nieuwe besmettingen in 2023 en 2024 nog verder is gestegen. In veel landen wordt nog altijd minder dan voor corona gevaccineerd tegen de mazelen, stelt de WHO.
"Mazelen is terug en dat is een wake-upcall", zegt regionaal WHO-directeur Hans Kluge. "Zonder een hoge vaccinatiegraad is er geen veiligheid op gezondheidsvlak. (...) Elk land moet zijn inspanningen opdrijven om ondergevaccineerde gemeenschappen te bereiken. Het mazelenvirus rust nooit, en dat mogen ook wij niet doen."
Vooral de vaccinatiegraad in Bosnië en Herzegovina (63 procent), Montenegro (69 procent) en Roemenië (62 procent) ligt te laag. Voor mazelen moet een vaccinatiegraad van 95 procent behaald worden om verspreiding onder de bevolking tegen te houden. De meeste besmettingen werden opgetekend in Roemenië (30.692) en Kazachstan (28.147).
Ook in ons land is mazelen in opmars. Dit jaar alleen zijn er in januari en februari al 19 gevallen van mazelen geregistreerd. In de jaren ervoor ging het gemiddeld om 30 tot 50 besmettingen per jaar. Ongeveer 82 procent van de Belgen is volledig gevaccineerd (2 dosissen) tegen de mazelen.
Mazelen is een van de meest besmettelijke ziektes. Ze kunnen onder meer complicaties zoals longontsteking, hersenvliesontsteking, diarree en uitdroging veroorzaken, maar ook blindheid. Ongeveer 1 tot 3 patiënten per 1.000 gevallen overlijdt aan mazelen. Vaccinatie vormt de beste bescherming.
Vaak voorkomende symptomen zijn een lopende neus, verkoudheid, (hoge) koorts, diarree, rode of waterige ogen, een oogontsteking en de typische rode vlekken in het gezicht, die zich verspreiden over het lichaam en kunnen samenvloeien. Hoewel mazelen een kinderziekte worden genoemd, kunnen ook volwassenen ziek worden.
Dat er opnieuw fors meer gevallen van mazelen opduiken, is een wereldwijd probleem. In 2023 hadden wereldwijd 10,3 miljoen mensen een infectie met het mazelenvirus. Een vijfde meer dan het jaar ervoor.
De WHO schat dat er in 2023 wereldwijd 107.500 mensen zijn overleden aan de gevolgen van een mazeleninfectie. Het merendeel van de slachtoffers zijn kinderen jonger dan 5 jaar.
