De reclamestunt die de Amerikaanse president Donald Trump heeft gehouden voor autobouwer Tesla is ongezien. Dat zegt professor Ethiek Ignaas Devisch (UGent). Trump liet een handvol Tesla's voor het Witte Huis parkeren, bewierookte ze en stelde dat hij er zelf een gaat aanschaffen om de slechte cijfers van het bedrijf van Elon Musk op te krikken. "Waar staat een democratie nog voor als de president van een van de grootste democratieën ter wereld letterlijk omkoopbaar is?"
"Ongezien dat president zakelijke partner zo direct steunt", kritiek op Trump die Tesla’s promoot voor het Witte Huis
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
Bizarre taferelen gisteren voor het Amerikaanse Witte Huis. President Donald Trump liet 5 Tesla's de oprit van zijn ambtswoning oprijden om vervolgens live voor de camera's een verkooppraatje te houden.
Hij bejubelde de wagens om hun technologische snufjes en schreef meteen een cheque uit voor de Model S van Tesla. Aan zijn kleindochter deed hij een Cybertruck cadeau.
Bekijk: "Dit is prachtig, wauw", zegt president Trump wanneer hij in de wagen stapt
De reclamestunt heeft een duidelijk doel: de rode cijfers van het bedrijf van partner in crime Elon Musk - ook aanwezig bij het spektakel - opnieuw omhoog krijgen. De verkoopcijfers van Tesla liggen namelijk al een hele tijd aan de lage kant door een sputterende verkoop.
De aandelen van Tesla krijgen al weken rake klappen op de beurs, met afgelopen maandag als dieptepunt: het aandeel verloor toen 15 procent van zijn waarde.
Door deze koersdaling is de waarde van Tesla sinds de aanstelling van Trump bijna gehalveerd. Hierdoor zag Tesla-topman Elon Musk zijn vermogen met een derde krimpen.
Het persmoment wekt verbazing bij de internationale pers. De vraag rijst hoe ethisch verantwoord het is dat een president zo openlijk zijn steun betuigt aan een commerciële speler, met als duidelijk doel de verkoopcijfers te doen laten stijgen.
"Ongezien"
Voor professor Ethiek Ignaas Devisch zijn de taferelen jamais vu. "Wat we zien is een onomwonden promopraatje voor een man (Musk, red.) die Trump tijdens zijn campagne veel geld heeft gegeven en hem daarmee indirect mee president heeft gemaakt. Trump bewijst hem nu een wederdienst."
Beleid is wel altijd al een afweging geweest van directe en indirecte belangen, nuanceert Devisch. "Daarnaast is de verwevenheid tussen het zakenleven en de politiek in de VS ook directer dan bij ons. Zonder de steun van miljardairs kan je daar nu eenmaal geen president worden."
"Toch is het ongezien dat een president de directe zakelijke belangen van een partner zo openlijk steunt. De partner in kwestie, Musk, heeft dan ook nog eens de macht om op het beleid te wegen." Musk zit immers aan het stuur bij de nieuwe Amerikaanse adviesraad voor overheidsefficiëntie DOGE (Department of Government Efficiency).
Wordt er dan nooit gelobbyd?
Wordt er achter de schermen dan nooit gelobbyd door grote private spelers die hun belangen willen doordrukken? "Uiteraard gebeurt dat", aldus de professor. "We moeten niet naïef zijn om te denken dat mensen niet vanuit alle hoeken en kanten proberen te wegen op beleid."
"Premier Bart De Wever (N-VA) heeft als burgemeester van Antwerpen ook aan bedrijven laten weten dat ze hem altijd mochten bellen om te investeren in zijn stad. Goede politici weten echter hoe ze daarmee om moeten gaan en weten dat ze niet voor een kar te spannen zijn."
"Het is aan de politiek om daar de juiste balans in te vinden en het algemeen belang voor ogen te houden. Hun taak is om het particuliere te overstijgen en het publiek te dienen."
Trump keert zijn kar
Hoewel er grote ethische vraagtekens kunnen gezet worden bij de reclamestunt, gedraagt de president zich in zekere zin niet abnormaal, stipt de professor aan. "De president heeft de miljardairs die hem omringen altijd openlijk gesteund. Hij is en blijft de zakenman die hij altijd is geweest en is daar trots op."
Wat wel opvallend is, is dat Trump zijn kar met 180 graden draait als het gaat om elektrische wagens. De president liet de afgelopen jaren meermaals verstaan dat hij geen fan is van de EV.
Eerder beschuldigde hij toenmalig president Joe Biden er zelfs van de auto-industrie ermee "de nek om te draaien" en noemde hij de intrede van de elektrische wagen "een hoax".
Als klap op de vuurpijl schafte hij de subsidies voor zero-emissievoertuigen af om volop de kaart van de fossiele brandstoffenindustrie te trekken.
Waar staat een democratie nog voor als de president van een van de grootste democratieën ter wereld letterlijk omkoopbaar is?
Ignaas Devisch, professor Ethiek
Met de aanprijzing van Musks Tesla, die alleen maar elektrische auto's in zijn gamma heeft, lijkt hij dat standpunt dus te hebben bijgesteld.
Professor Devisch besluit: "Waar staat een democratie nog voor als de president van een van de grootste democratieën ter wereld letterlijk omkoopbaar is?"
