Oscargenomineerde 'Memoir of a snail': stop-motionfilm over trauma en slakken, met een vleugje Nick Cave

Met 30 jaar ervaring is de Australische filmmaker Adam Elliot dé expert in klei-animatie. In deze vorm van stop-motionanimatie wordt de illusie van beweging gecreëerd, door beelden van kleien figuren achter elkaar te plaatsen.

Vandaag worden de meeste klei-animatiefilms ondersteund door digitale effecten, om tijd en geld uit te sparen. Vanuit een puriteinse liefde voor het vak maakt Elliot zijn films op de ouderwetse manier, zonder enige digitale tussenkomst. 

‘Memoir of a snail’ vertelt het verhaal van Grace, een jonge vrouw die, door onverwerkte jeugdtrauma’s, decoratieve objecten van slakken verzamelt. Net als het slijmerige diertje trekt ze zich terug in haar huis wanneer ze zich verdrietig of bedreigd voelt.

De metafoor van een slak is ook van toepassing op het filmproces. Met een beperkt budget en een team van 7 animatoren, werd de film aan een gestaag slakkentempo voltooid. Een volledige dag werk leverde slechts 5 tot 6 seconden aan beeld op. “Voor een simpele “hallo” moeten er 4 verschillende monden op een figuurtje gezet worden", legt Elliot uit.

Maar digitale effecten zijn voor de filmmaker niet aan de orde. “Alles wat je op beeld ziet, kan je vastpakken.” Dat zijn tussen de 5.000 en 7.000 objecten. Voor moeilijk te boetseren elementen, zoals rook en vuur, gebruikte hij watten en aluminiumfolie. Voor water en tranen ging hij voor glijmiddel. 

Bij klei-animatie zijn onnauwkeurigheden, zoals vingerafdrukken of blutsen, onvermijdelijk. Elliot maakte zijn handelsmerk van zijn eigen "gebreken" en die van het medium.

“Ik laat de vingerafdrukken in de klei, om het publiek eraan te herinneren dat ze naar iets kijken dat handgemaakt is.” De kronkelige lijntjes, typerend aan zijn stijl, komen door een aangeboren bibber in zijn hand. 

Hij laat bewust zijn personages er “een beetje kapot” uitzien. Alle figuren in zijn repertoire hebben zowel fysieke als mentale trauma’s. In ‘Memoir of a snail’ wordt Grace geboren met een hazenlip. “Zo past het beschadigde innerlijk bij het beschadigde uiterlijk.” 

De meeste animatiefilms zijn voor kinderen. Elliot laat zien dat ook verhalen voor volwassen in het medium passen. Hij haalt thema’s aan zoals trauma, verlies en eenzaamheid, en wil een stem geven aan gemarginaliseerde figuren.

“Ik wil niet dat mijn personages cartoonish overkomen. Ik wil dat ze aanvoelen als echte mensen, met diepgang.”

Elliot verdiepte zich in de psychologie van hoarders, mensen met verzameldwang. Hij leerde dat die verzamelwoede vaak komt vanuit een traumatisch verlies. Zo verloor Grace haar beide ouders en wordt ze in een ander pleeggezin geplaatst dan haar broer.

Bekijk: Een voorproefje van de film in deze trailer.

Ondanks het beperkte budget, klinken er bekende Australische stemmen in de film. Sarah Snook, bekend van de hitserie 'Succession', speelt Grace. Uit de resem Australische topactrices dacht Elliot onder meer aan Nicole Kidman, Cate Blanchett en Margot Robbie. Uiteindelijk koos hij met volle overgave voor het ingetogen stemgeluid van Snook.  

Ook de Oscargenomineerde Jacki Weaver (‘Silver linings playbook’) en Eric Bana (‘Troy’) zitten in de film. De aandachtige luisteraar hoort zelfs Nick Cave voorbijkomen. De Australische singer-songwriter leent zijn diepe stem aan het personage van een romantische postbode.  

‘Memoir of a snail’ deed mee voor de Oscar van beste animatiefilm, maar verloor het beeldje aan het Lets-Belgische ‘Flow’. In 2004 won Elliot al een Oscar voor de kortfilm 'Harvie Krumpet'. Het titelpersonage duikt in al zijn films op.