Nog nooit werden zoveel "invasieve pneumokokkeninfecties" geregistreerd in België als in december 2024 en januari 2025. Invasieve pneumokokkeninfecties zijn ernstige infecties zoals een hersenvliesontsteking of een bloedvergiftiging. De Hoge Gezondheidsraad beveelt vaccinaties aan bij risicogroepen.
Nooit eerder zoveel ernstige pneumokokkeninfecties (zoals hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging) als deze winter
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Pneumokokken?
Pneumokokkenziekte is een verzamelnaam voor ziekten die worden veroorzaakt door de pneumokokkenbacterie. Er bestaan meer dan 90 verschillende types van deze bacterie. Pneumokokkeninfecties kunnen variëren van milde luchtweginfecties tot ernstige ziekten, zoals longontsteking, hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging.
Invasieve pneumokokkeninfecties zijn ernstige infecties zoals een hersenvliesontsteking of een bloedvergiftiging. Patiënten kunnen daar blijvende schade aan overhouden of in het slechtste geval overlijden. In 2024 rapporteerde het Nationaal Referentiecentrum (NRC) 2.120 bevestigde gevallen van dat soort infecties, een recordaantal.
Vooral deze winter zag het NRC een "uitzonderlijke stijging". "December kende een piek met 345 bevestigde gevallen", lezen we in de maandelijkse nieuwsupdate van het Departement Zorg en Sciensano. "Begin 2025 blijft de circulatie hoog met 377 bevestigde gevallen in januari."
Vermoedelijk zijn we tijdens de covidpandemie minder blootgesteld aan pneumokokken, en is daardoor ook onze weerstand tegen de bacterie verminderd
Professor Stefanie Desmet (UZ Leuven)
"Hoewel een winterpiek past binnen het seizoenspatroon van invasieve pneumokokkenninfecties is deze stijging uitzonderlijk. Zowel het jaartotaal als de maandtotalen voor december en januari zijn de hoogste sinds de start van de surveillance."
Het zware griepseizoen van de afgelopen maanden zou volgens professor Stefanie Desmet van het UZ Leuven aan de basis kunnen liggen van die winterpiek. "Patiënten die griep doormaken, hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van een pneumokokkeninfectie."
"Daarnaast circuleren op dit moment ook meer ziekmakende varianten van de bacterie." Tot slot ziet Desmet ook nog blijvende sporen van de coronacrisis. "Vermoedelijk zijn we tijdens de covidpandemie minder blootgesteld aan pneumokokken, en is daardoor ook onze weerstand tegen de bacterie verminderd. "
Vaccinatie aanbevolen voor risicogroepen
Zowel kinderen als volwassenen kunnen drager zijn van de pneumokokkenbacterie zonder zelf ziek te worden, maar ze kunnen anderen wel besmetten. Vooral jonge kinderen, mensen vanaf 65 jaar en mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen een hoger risico om ziek te worden door pneumokokken met ernstige klachten.
De meeste invasieve pneumokokkeninfecties zijn te voorkomen met vaccinatie. De Hoge Gezondheidsraad raadt vaccinatie voor risicogroepen dan ook aan. De vaccins zijn gratis voor kinderen jonger dan 2 jaar, als Kind en Gezin of CLB (Centrum Leerlingenbegeleiding) ze toedient.
