De Filipijnse oud-president Rodrigo Duterte is op een vliegtuig gezet en onderweg naar Nederland, nadat hij vanochtend was gearresteerd op de luchthaven van Manilla. Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag wil hem vervolgen wegens misdaden tegen de mensheid tijdens zijn presidentschap. Duterte voerde een harde oorlog tegen drugs en drugshandelaars, waarbij mogelijk duizenden mensen om het leven kwamen.
Oud-president van Filipijnen Duterte (79) onderweg naar Internationaal Strafhof in Den Haag na arrestatie op luchthaven Manilla
Rodrigo Duterte werd vanochtend gearresteerd door een grote politiemacht op de luchthaven van Manilla, de hoofdstad van de Filipijnen. Daar was hij aangekomen na een reis naar Hongkong, waar hij campagne voerde voor de tussentijdse verkiezingen die op 12 mei plaatsvinden.
De huidige president Ferdinand Marcos jr. zegt dat Duterte werd gearresteerd omdat Interpol daar om vroeg. Het verzoek van Interpol was dan weer naar aanleiding van het aanhoudingsbevel van het ICC. De Filipijnen zijn geen lid meer van het ICC: het was Duterte zelf die zijn land in 2019 terugtrok. Bij Interpol daarentegen zijn de Filipijnen wel nog aangesloten.
Duterte is intussen op het vliegtuig gezet en is onderweg naar Nederland. Het is de Filipijnse overheid die heeft beslist om hem daadwerkelijk uit te leveren en niet te berechten in de Filipijnen.
Bekijk: mensen op de luchthaven vieren het vertrek van Duterte
'War on drugs'
Duterte wordt vervolgd voor misdaden tegen de mensheid. Concreet worden hem 43 moorden aangewreven die plaatsvonden tussen 2011 en 2019. Zowel tijdens zijn presidentschap (2016 tot 2022) als voordien dus, toen hij burgemeester was van Davao City.
Duterte staat bekend voor de harde 'war on drugs' die hij voerde. Politieagenten kregen de opdracht om drugsgebruikers neer te schieten "als ze het gevoel hadden dat hun leven in gevaar was". Ook burgerwachten en huurmoordenaars kregen de toestemming om drugscriminaliteit te bestrijden. Volgens Human Rights Watch zouden minstens 12.000 mensen zijn omgekomen door het beleid van Duterte.
"Klootzakken van het ICC"
In 2021 startte het ICC een formeel onderzoek op naar Duterte's beleid. Dat werd enkele maanden later stopgezet, omdat Manilla had aangegeven dat het enkele drugsoperaties die tot doden hadden geleid, zou herevalueren. In 2023 hervatte het ICC het onderzoek.
De Filipijnen gaven eerst aan dat het ICC geen bevoegdheid over het Filipijnse beleid, omdat het land zich onder Duterte in 2019 terugtrok uit het Internationaal Strafhof. Maar het Hof zegt zijn rechtsbevoegdheid te behouden over moorden die voor die terugtrekking plaatsvonden.
Nog voor hij werd gearresteerd, uitte Duterte zijn ongenoegen over het arrestatiebevel tegen hem. Zondag gaf hij nog een toespraak, waarin hij sprak over "die klootzakken van het ICC". Hij gaf tegelijk wel aan dat hij zich zou neerleggen bij zijn arrestatie, "als dat zijn lot moest zijn".
De oud-president gaf eerder al aan dat hij geen spijt heeft van zijn beleid. Volgens hem heeft het harde optreden verhinderd dat de Filipijnen in een 'narcostaat' veranderden. "Of je het nu gelooft of niet: ik deed wat ik moest doen, ik deed het voor mijn land", zei hij afgelopen oktober nog. Duterte blijft ook relatief populair onder Filipijnse kiezers die een snelle oplossing voor de drugsproblematiek willen zien.
