Europa moet voor levensbelangrijke medicijnen minder afhankelijk worden van de rest van de wereld. De Europese Commissie heeft daarom vandaag de 'Critical Medicines Act' voorgesteld. Volgens enkele Europese ministers van Volksgezondheid is het een veiligheidsprobleem, en moet er dan ook defensiebudget worden gebruikt.
EU wil medicijnproductie terughalen uit Azië: "Zonder antibiotica stort gezondheidssysteem in"
"80 tot 90 procent van de wereldwijde antibiotica wordt gemaakt in Azië, vooral China. [...] Europa is nu voor 60 tot 80 procent van zijn farmaceutische voorraad afhankelijk van Azië."
Dat staat in een brief die 11 Europese ministers van Volksgezondheid, onder wie onze Frank Vandenbroucke (Vooruit), hebben geschreven. Dat deden ze niet toevallig vlak voor de Europese Commissie een 'Critical Medicines Act ' voorstelde.
We moeten niet naïef zijn: er is hybride oorlogsvoering en geneesmiddelen zijn strategisch
Liesbet Sommen, Europees parlementslid (CD&V)
Liesbet Sommen, Europees Parlementslid voor CD&V, is lid van de gezondheidscommissie. In De ochtend op Radio 1 bevestigt ze het probleem. "We zijn zeer kwetsbaar en afhankelijk van Aziatische landen, zowel voor grondstoffen als voor de afgewerkte producten."
Dat we afhankelijk zijn van andere landen en onze bevoorrading niet verzekerd is, merken we nu al wel eens aan tekorten, niet alleen in antibiotica. "Ook Temesta is een voorbeeld, voor slaap- en angstproblemen, maar ook geneesmiddelen voor de schildklierwerking, Ozempic voor diabetes, Ventolin voor astma ..."
En er zijn grotere risico's dan de huidige, occasionele tekorten, volgens Sommen. "We moeten niet naïef zijn: vandaag is er hybride oorlogsvoering en geneesmiddelen zijn zeer strategisch. Als we die niet meer hebben en een land dat ons niet gunstig gezind is, wil ze ons niet meer leveren, dan hebben we een groot probleem."
Zonder antibiotica stort ons gezondheidssysteem simpelweg in elkaar
11 Europese ministers in een brief
De ministers die de brief schreven, vinden dat een groot risico voor de veiligheid. Nu er wordt geïnvesteerd in defensie, moet dat geld ook gaan naar de vitale bevoorradingsketen van medicijnen, vergelijkbaar met de aanpak in de Verenigde Staten.
"Zonder die essentiële medicijnen worden routine-operaties riskant, en kunnen makkelijk te behandelen infecties dodelijk worden. Zonder antibiotica stort ons gezondheidssysteem simpelweg in elkaar."
Een opvallend verzoek dat Sommen wel kan volgen. "Het is logisch om het niet enkel over militair materieel te hebben". En ze ziet nog voordelen voor de lidstaten en patiënten. "Veel lidstaten hebben hetzelfde probleem met tekorten en betaalbaarheid. In de 'Act' zitten ook vrijwillige samenwerkingsverbanden om bijvoorbeeld te onderhandelen over prijzen of gezamenlijke aankopen te doen."
Meer middelen nodig
Vanmiddag werd de 'Critical Medicines Act' voor het eerst voorgelegd door de Europese Commissie. Minister Frank Vandenbroucke vindt dat plan dus onvoldoende. Zo zei hij vanavond nog eens nadrukkelijk in Terzake op VRT CANVAS.
Om de productie van bijvoorbeeld antibiotica of paracetamol weer naar Europa te halen, moet er meer geld op tafel gelegd worden om bedrijven te helpen die die geneesmiddelen willen produceren. Het moet deze bedrijven ook gemakkelijker gemaakt worden om hier deze medicijnen te produceren.
Daarnaast betreurt Vandenbroucke het dat de verschillende EU-lidstaten nu elk voor zich bezig zijn. Duitsland en Frankrijk bijvoorbeeld verplichten bedrijven om nationale voorraden aan te leggen. “Maar als ieder land dat op zich doet, dreigen kleine landen zoals België daarvan de dupe te worden”, stelt Vandenbroucke, die weet dat dat op dit moment al gebeurt.
