Het is nog steeds gissen naar de oorzaak van de scheepsramp voor de Britse kust. Daar voer een vrachtschip gisteren een tanker aan. In de internationale pers duikt ook de piste op dat het om een bewuste aanslag zou kunnen gaan, aangezien de tanker vliegtuigbrandstof vervoerde voor het Amerikaanse leger. Maar dat is niet zo waarschijnlijk, zegt transporteconoom Christa Sys.
Kwaad opzet mogelijk bij scheepsramp voor Britse kust? "Kan ongeval zijn zoals er elke dag wel gebeuren op Brusselse Ring"
Gisteren werd de tanker Stena Immaculate, die door het Amerikaanse leger wordt gebruikt, aangevaren door het vrachtschip Solong. Dat gebeurde vlak bij de haven van Grimsby in het Verenigd Koninkrijk. Er brak brand uit aan boord van beide schepen. De olietanker had vliegtuigbrandstof aan boord en het containerschip natriumcyanide, een extreem giftige chemische stof.
"Er is nog veel onduidelijkheid over wat er mis is gegaan", zegt Christa Sys in De Ochtend op Radio 1. Zij is transporteconoom aan de Universiteit Antwerpen en gespecialiseerd in maritiem transport.
"Het is bijzonder dat het containerschip het andere schip midscheeps heeft geraakt. Het schip is aan 16 knopen, zo'n 28 à 30 kilometer per uur, op de Stena Immaculate gevaren. Die lag daar voor anker."
"Ook al hebben die schepen een dubbele wand, er is toch een ladingstank geraakt. Beide schepen zijn nog altijd aan het branden. Dat heeft te maken met de producten in de containers. De Solong heeft een capaciteit van 803 containers en zou er 15 met natriumcyanide en alcohol aan boord gehad hebben."
Botsing tussen vrachtschip en olietanker op Noordzee: dit weten we al
Onoplettendheid met grote gevolgen?
Volgens Sys zijn er "verschillende scenario's" denkbaar voor wat er is gebeurd. "Het ongeval trekt wereldwijd de aandacht. Het schip vaart onder Amerikaanse vlag en had cargo aan boord voor militaire doeleinden. Maar het is nu nog gissen."
"Er is modern materiaal aan boord van zo'n schip. Je kan de brug van het schip vergelijken met de cockpit van een vliegtuig of het stuur van je auto. Er is een radar en er zijn transponders (een communicatietoestel dat zowel signalen kan opvangen als uitzenden, red.). Het was wel mistig maar de weersomstandigheden waren nu ook niet zó ongelofelijk slecht."
"Dat suggereert dat er ofwel niemand op de brug aanwezig was, terwijl daar altijd een watchman moet zijn. Ofwel was men op autopiloot aan het varen: als je de koers van het schip bekijkt, dan was het al een hele tijd rechtdoor aan het varen. Misschien was men met administratie bezig. Of is er iemand iets overkomen? Dat zal de toekomst moeten uitwijzen."
"Bij een ongeval kijkt men normaal naar technische of menselijke factoren. In veel gevallen blijkt het dan toch om de menselijke factor te gaan, net zoals ons een auto-ongeval kan overkomen op een ringweg door een onoplettendheid. Dat zou hier ook gebeurd kunnen zijn, met iets grotere gevolgen."
"Een schip heeft een zwarte doos. Dat is een capsule waarin alle laatste bewegingen en communicatie op de brug worden opgenomen. Die zal boven komen drijven. Daaruit zal duidelijk blijken wat er is gebeurd."
Bekijk: Er ontwikkelde zich een enorme rookpluim boven de schepen.
Modern schip
"In de internationale pers wordt er nu gesuggereerd dat het om kwaad opzet zou gaan. Maar ik durf dat nu niet zo stellen", zegt Sys.
"De onderneming Stena vaart met een moderne vloot. Het containerschip vaart ook onder Portugese vlag. Ik kan me niet voorstellen dat het om kwaad opzet gaat."
"Ik gok er eerder op, en ik hoop het ook oprecht, dat het om een menselijke fout gaat zonder meer."
"Er gebeuren nog wel meer scheepsongevallen, net zoals er ook elke dag wel een ongeval gebeurt op de Ring rond Brussel. Dit ongeval trekt nu natuurlijk de aandacht, door de enorme rookontwikkeling. Het gebeurde bovendien in het drukke Humber-estuarium (de monding van de rivieren de Trent en de Ouse, red.)."
"Toch was het schip gewoon heel mooi recht aan het varen. Is dat andere schip dan plots opgedoken, en was het al te laat om af te remmen? Voor een schip is dat niet zoals met een auto, je moet al een aantal kilometer op voorhand beginnen remmen."
Het zal zeker nog een half jaar duren, en misschien zelfs meer dan een jaar, voor er zekerheid is over de oorzaak van de aanvaring. Daarom is het nu nog veel te vroeg om te speculeren, zegt Hans De Veene, senior onderzoeker bij de Federale Instantie voor Onderzoek van Scheepvaartongevallen.
"Hier is zeer diepgaand onderzoek voor nodig dat veel tijd vergt. Conclusies zijn pas de laatste fase. Het zou kunnen dat de aanvaring het gevolg was van een ad-hocbeslissing enkele minuten voordien, maar evengoed een uur of een dag ervoor. Of het zou zomaar kunnen dat een van de officieren een deel van zijn opleiding heeft gemist. Dat weten we nu nog niet."
"Het is ook een klassieke fout om te denken dat de voyage data recorder, de zwarte doos in de volksmond, meteen uitsluitsel zal geven over de oorzaak. Die levert heel wat data zoals de koers, de snelheid en de gesprekken. Maar net zoals na een vliegtuigramp worden die data pas informatie wanneer een onderzoeker die verwerkt heeft." En ook dat vraagt tijd.
