In Saudi-Arabië zitten vertegenwoordigers van Oekraïne en de Verenigde Staten aan tafel om te onderhandelen over een einde van de oorlog in Oekraïne. Ze komen voor het eerst samen na de desastreuze ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn gast Volodymyr Zelensky.
Wie zit er rond de tafel voor Oekraïne en de Verenigde Staten in Saudi-Arabië?
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Wie is wie bij de Oekraïners?
Andriy Yermak is sinds 2020 stafchef van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij adviseerde hem van bij het begin ook op het gebied van buitenlandse betrekkingen.
Yermak staat bekend als de rechterhand van Zelensky en als een van de invloedrijkste mensen in Oekraïne. Tijdens tv-optredens van de president is hij vaak op de achtergrond in beeld te zien.
Na het uitbreken van de oorlog is zijn invloed nog toegenomen. Yermak leidt een ploeg van zo'n 800 medewerkers. Veel van die mensen zijn vertrouwelingen van hem.
Voor hij in de politiek terechtkwam, was Yermak advocaat, zakenman en filmproducent. Het was dan ook in de filmwereld dat Zelensky - zelf een gewezen acteur en producent - elkaar hebben leren kennen.
Andriy Sybiha is de minister van Buitenlandse Zaken van Oekraïne. Vorig jaar volgde hij Dmytro Koeleba op, die sinds 2020 die functie bekleedde. Koeleba werd samen met verschillende andere ministers aan de kant gezet toen president Zelensky zijn regering drastisch herschikte.
Sybiha geldt als een vertrouweling van Yermak en Zelensky. Voor hij werd aangewezen als minister van Buitenlandse Zaken was hij Yermaks plaatsvervanger binnen de administratie van de president.
Diplomatieke relaties zijn Sybiha helemaal niet vreemd. Tussen 2016 en 2021 was hij ambassadeur voor Oekraïne in Turkije. Voordien werkte hij ook al als diplomaat in Polen. Zijn netwerk in Polen kwam van pas toen de oorlog uitbrak en Oekraïne steun zocht en vond bij het buurland.
Minister van Defensie Roestem Oemjerov is de opvolger van Oleksej Reznikov. Voordien was hij door president Zelensky aangewezen als hoofd van het grootste investeringsfonds van de Oekraïense overheid.
Van bij het begin van de oorlog werd Oemjerov regelmatig ingeschakeld in de diplomatie. Een Oekraïens parlementslid van de Krim-Tataren, een minderheid op het Krimschiereiland dat in 2014 bezet werd door Rusland.
Zo nam hij in maart 2022, een maand na de Russische invasie in Oekraïne, deel aan de eerste gesprekken met Rusland. Oemjerov vertoonde, net als enkele andere bemiddelaars, na afloop van de gesprekken vergiftigingsverschijnselen. Oemjerov onderhandelde ook over een gevangenenruil en over de graandeal.
En president Volodymyr Zelensky?
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is zelf ook naar Saudi-Arabië gereisd, maar zal niet mee aan tafel zitten om te onderhandelen.
Officieel is hij in Saudi-Arabië voor een staatbezoek aan kroonprins Mohammed bin-Salman.
Er staat officieel ook geen ontmoeting gepland tussen Zelensky en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio.
En bij de Amerikanen?
Marco Rubio is de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten. Hij heeft een goede verstandhouding met Trump, al is dat ooit anders geweest. In 2016 waren ze allebei kandidaat-president voor de Republikeinen en trokken ze fel van leer tegen elkaar.
Maar dat is verleden tijd. In de aanloop naar de laatste presidentsverkiezingen leek het er zelfs even op dat hij kandidaat-vicepresident zou worden, maar hij moest het afleggen tegen J.D. Vance.
Met Buitenlandse Zaken heeft Rubio evenwel ook een erg belangrijke functie beet. Als voorzitter in de gelijknamige senaatscommissie heeft Rubio de voorbije jaren bewezen dat hij dossierkennis heeft. Wat Oekraïne betreft zit hij op dezelfde golflengte als Trump. Net als de president verkondigt Rubio al geruime tijd dat hij de oorlog, die hij heeft omschreven als een 'patstelling', graag tot een einde zou zien komen.
Rubio liet weten dat Oekraïne en Europa welkom zullen zijn wanneer de 'echte onderhandelingen' starten. Daarmee zwakte hij een eerdere uitspraak van Oekraïnegezant Keith Kellogg af.
Mike Waltz is de Nationale Veiligheidsadviseur van de VS en bekleedt daarmee een sleutelpositie in het buitenlandse beleid.
Waltz, gewezen militair bij de Special Forces, komt niet uit het niets. In het verleden werkte hij al voor het Pentagon onder president George W. Bush en later ook voor vicepresident Dick Cheney.
Mike Waltz geldt als een forse criticus van China. Ruim een jaar geleden riep hij al op om de Amerikaanse steun aan Oekraïne te herbekijken.
Waltz is een trouwe aanhanger van Trump en wordt in Saudi-Arabië gezien als de directe lijn van de onderhandelingstafel naar de president. Hij moet hem op de hoogte brengen van de vorderingen.
