Koen De Graeve en dochter Anna spelen samen in 'Boze geesten' bij Lazarus: "Nepotisme? Nee, gewoon superleuk"

Met 'Boze geesten' brengt Lazarus nu al de 4e "grote roman" van Dostojevski op de planken (na 'Misdaad en straf', 'Idioot' en 'Karamazow'). Volgens hen ook de "meest politieke van de 4". Een verhaal van jonge mensen in een kleine stad in de buurt van Moskou die zoals De Graeve het verwoordt "bepaalde opruiende gedachten hebben opgepikt die redelijk nihilistisch zijn". "Ze gaan zwaar tekeer tegen hun rijke familie en tijdens een benefiet voor het goede doel gaat het helemaal mis."  

"Dostojevski blijft een mens die zo onuitputtelijk de lelijkheid en de schoonheid van de mens heeft getekend", verklaart De Graeve de keuze. "Wij vinden hem onweerstaanbaar. We zijn ook bedreven geraakt in die bewerkingen en er bekend mee geraakt. Tegelijk is zijn werk, 150 jaar later, zo angstaanjagend actueel dat het eigenlijk geen moeite kost om het naar hier te brengen." 

Koen De Graeve (52) speelt Stepan, een schrijver die vroeger zelf nogal opruiende gedachten had, maar die nu vooral nog ijvert voor kunst, schoonheid en waarheid. Zijn dochter Anna De Graeve (23) speelt Lisa, het meisje op wie een van de andere personages verliefd is. 

Dat Anna nu zelf ook professioneel acteert, is geen grote verrassing. Niet alleen is Koen De Graeve haar vader, haar moeder is de Nederlandse actrice Ariane van Vliet. En al van jongs af zagen haar ouders dat zij ook graag speelde. 

"Ik heb dat wel nooit echt willen vastleggen en altijd willen bekijken of er nog iets anders op mijn pad kwam", zegt Anna De Graeve. "Maar naar dat andere ben ik ook niet zo heel erg op zoek gegaan. Omdat ik ergens wel wist: ik wil acteren zeker een kans geven en het proberen. Het was een kinderdroom." 

Momenteel studeert De Graeve drama aan het KASK in Gent. Dat ze voor haar stage bij Lazarus terechtkwam, gebeurde eerder toevallig. "Ik hoorde dat ze nog een Dostojevski gingen bewerken en ik realiseerde mij dat dat in de periode van mijn stage zou vallen en dus perfect zou uitkomen." 

"Wij gaan ook altijd naar heel veel toonmomenten kijken en in die van Anna waren er heel fijne spelers", zegt De Graeve. "En ik dacht: als ik niet bevooroordeeld zou zijn, dan zou ik zeker denken dat 'die Anna' wel echt een optie is. We hebben dat dan intern bij Lazarus wel uitgebreid besproken. Is dat dan geen nepotisme (begunstigen van familieleden door ze meteen opdrachten te gunnen, red.)? Maar wil dat dan zeggen dat ik of wij haar vooral niet mogen vragen omdat ze mijn dochter is? We zijn ervoor gegaan en het was uiteindelijk superleuk."

Anna heeft zelden het gevoel dat ze anders behandeld wordt omdat ze de "dochter van" is. "Ik heb vooral zelf soms het gevoel dat ik aan bepaalde verwachtingen moet voldoen. Soms neemt dat de overhand, dat ik even denk dat ze mij gaan zien als het 'mislukte kind van 2 steracteurs'. Maar uiteindelijk merk ik dat dat allemaal in mezelf gebeurt en dat de druk van buitenaf meevalt."  

"Ik vind samen met mijn vader op het podium staan ook gewoon superleuk. Je kan je ervan afzetten en iets totaal anders gaan doen, maar het is toch alleen maar leuk dat dit kan?"

"Ik ben, denk ik, geen seconde anders tegenover Anna of tegenover mezelf in een repetitieproces omdat Anna erbij is", vult De Graeve aan. "Ik kijk ook gewoon naar het parcours van iemand die aan het zoeken is. Dat is supertof. En als we dan 's avonds naar huis rijden, dan hebben we het over wie wat gaat koken of we hebben het soms wel over het werk en dat is ook heel plezant."

"Dat is ook het unieke. Mijn vaderhart gaat natuurlijk dubbel zo hard open. Zij heeft tijdens haar jeugd onze stiel gezien en ze heeft gezien hoe intens en mooi dat kan zijn, maar ook pittig. En toch kiest ze daarvoor. Dat vind ik wel mooi."

Anna De Graeve heeft dus geen geïdealiseerd beeld van het acteursbestaan. "Toen we als kind gingen kijken, dacht ik vaak dat ze alleen maar lol hadden. Maar thuis hoorde ik dan wel de andere kant van het verhaal: dat het ook wel eens te veel kon zijn of dat ze kapot waren." 

"Als tiener zag ik vooral de schoonheid van elke avond te mogen gaan spelen. Dat vond ik wel leuk en spannend. Zot doen op het podium. Ik zie de 2 kanten, maar ik vind het rock-'n-roll en graaf en dat hoort er allemaal bij."

Op haar stageplek bij Lazarus heeft ze, zelfs voor de speelreeks begonnen is, al veel bijgeleerd. Over hoe je samen een stuk maakt, bijvoorbeeld. "We zijn met 8. Dat is best wel veel. Samenwerken aan zo'n tekst werpt zijn vruchten af, ook al zijn er veel meningen. Iedereen weet supergoed wat we nu aan het zeggen zijn en dat is echt heel waardevol. Samen die hele boog trekken, dat had ik nog nooit op die manier gedaan." 

En tot slot heeft Koen als collega-acteur nog mooie raad voor Anna, de actrice. "Er komen sowieso momenten van diepe twijfel. In jezelf, in het vak en in de zin daarvan. Wat mij altijd geholpen heeft, is durven te kijken naar de wereld. De absolute relevantie van je job. Dat gewoon in balans trekken met de relevantie voor de wereld en met je eigen aanwezigheid daarin. En dat hielp mij altijd. Ik vind het een onwaarschijnlijk belangrijke taak."

"We moeten er als acteur ook zijn op momenten dat we geen appreciatie krijgen omdat een liedje, een mop of een poëtische tekst op het juiste moment mensen kan helen. Wees zo oprecht als je kunt zijn als speler. Theater is de maskers af. Het is altijd zoeken naar de meest oprechte toon, want daar gaan harten van open: mensen voelen dat verschil als iemand ineens helemaal echt is. En al de rest is lol, spelen."