Vrouwen boven tijdens gamefestival in Brugge, en dat blijkt nodig: "Ik krijg zelfs doodsbedreigingen als ik stream"

Gaming is kunst. En kunst verbindt. Dat is het uitgangspunt van gamefestival Playtime. Dat de organisator, Cultuurcentrum Brugge, opnieuw kiest voor de Koninklijke Stadsschouwburg als uitvalsbasis zet die boodschap kracht bij. De imposante theaterzaal uit 1869 is dit weekend een plek waar kunst en digitale werelden samensmelten.

In het werk van Claire Kwong uit New York is die wisselwerking tussen kunst en gaming overduidelijk. In de hal waar zij haar werk tentoonstelt, zien we duo's een soort digitale Twister spelen. In 'Between' nemen 2 mensen tegenover elkaar plaats en vormen ze - door elkaar vast te houden - geometrische vormen die ze kunnen begeleiden op een spelbord dat op de grond wordt geprojecteerd.

"Aanraking staat centraal in mijn werk", verklaart de kunstenares en game-ontwikkelaar. "Het is iets dat ik zelf vaak mis in games." Ze durft zichzelf geen gamer te noemen, maar als introvert persoon vindt ze games wel een ideaal middel om contact te leggen met anderen. In haar werk gebeurt dat dus heel letterlijk.

Het is Internationale Vrouwendag en dus kunnen we niet zomaar voorbij de stand van Girls Make Games lopen. Dat is een Amerikaanse organisatie die meisjes wil inspireren om aan de slag te gaan in de gamingindustrie. Dat gebeurt aan de hand van zomerkampen en workshops.

Eerder deze week vond zo'n workshop plaats in Brugge en de leukste creaties die daar ontwikkeld werden, zijn te spelen op het Playtime-festival. Aan een van de arcadekasten ontmoeten we de zusjes Ellie (12) en Sien (9) die met oma Katrien (62) op stap zijn. 

"In dit spel mag je het licht niet raken", vertelt Sien. "Het is niet zo moeilijk, ik zit al in level 3." Of ze vaak videogames spelen? "Niet zo veel", klinkt het voorzichtig bij Ellie. "Heel veel", corrigeert Katrien die door de meisjes 'Moma' wordt genoemd.

"We spelen graag 'Roblox' en 'BlockBlast', op de gsm", vertelt Ellie. Maar ze hebben ook een Switch in huis. Sien haar favoriet op de Nintendo-spelconsole is 'Fortnite', Ellie durft zich al eens wagen aan een 'Zelda'-avontuur. 

De zusjes zien op school nauwelijks verschil tussen het gamegedrag van de jongens en de meisjes. "Maar sommige jongens spelen wel heel graag 'Minecraft'."

Ze zijn duidelijk onder de indruk wanneer ze te horen krijgen dat het spel dat ze spelen, gemaakt is door kinderen. Maar zelf hebben ze geen ambitie om in de gamingsector te gaan werken. Actrice of zangeres worden, krijgt voorlopig de voorkeur.

In de ruimte waar beginnende game-ontwerpers hun creaties tonen, ontmoeten we Sarah Platteau (26), lead artist bij indiestudio Abonneer. Sarah is de enige vrouw in het 5-koppige team en hecht ook in de games die ze ontwikkelt veel belang aan diversiteit.

"In ons eerste spel, 'Old timer transport', kan je bijvoorbeeld kiezen uit 4 personages om mee te spelen. Die hebben alle 4 een heel andere huidskleur." Ze merkt ook tijdens vergaderingen dat zij soms een andere kijk heeft op de dingen dan haar mannelijke collega's. "Ik heb meer aandacht voor bepaalde gevoeligheden, denk ik."

Net als de meeste game-ontwikkelaars op Playtime heeft Sarah een DAE-opleiding (Digital Arts & Entertainment) gevolgd aan de HoWest in Kortrijk. Ze was daar lang niet de enige vrouw.  

"De sector wordt steeds diverser", merkt Sarah. Allie Weis, coördinator ethiek aan die gerenommeerde gameschool, bevestigt dat. Al zijn de mannen (bijna) overal nog in de meerderheid.

"In totaal studeren zo'n 1.700 studenten bij ons in verschillende richtingen. De grootste gamegerelateerde richting is 'Game Graphics Production'. Die bestaat ongeveer voor 70 procent uit mannen."

"Bij de game developers is het aandeel mannen nog groter. Wat wel opvallend is: in de animatie-opleiding zijn de vrouwen in de meerderheid." Het is dus steeds minder een mannenclub. "Maar verandering gaat nu eenmaal traag."

Om de Internationale Vrouwendag nog meer glans te geven, brengt Playtime een groep vrouwen uit de gamingcommunity samen om te spreken over hun ervaringen in die wereld. De opvallendste getuigenis komt van Twitch-streamer Twoosie (29, echte naam Lauren Goossens) die vorige maand de Jamie in ontvangst mocht nemen voor beste gaming content.

De online gamingwereld is een toxische plek, vertelt Twoosie. "Toen ik de eerste keer een online shooter speelde, kreeg ik meteen allerlei vrouwonvriendelijke verwijten naar het hoofd geslingerd: ga terug naar de keuken, 'make me a sandwich'. Een andere keer schoten mijn eigen teamgenoten me in het spel neer toen ze hoorden dat ik een vrouw was."

Sindsdien speelt Twoosie online enkel nog met mensen die ze kent. "Het moet leuk blijven." Maar ook tijdens het streamen wordt ze geconfronteerd met haatspraak. Of erger. "Ik krijg zelfs doodsbedreigingen. Ik ben daarvoor maandag nog bij de politie geweest." Als influencer vindt ze het haar taak om dat soort wantoestanden aan te kaarten. "Speak up, dit kan niet."

Allie Weis, die het panelgesprek leidt, begrijpt niet vanwaar dat soort verwijten en bedreigingen komen, maar ze weigert de hoop op te geven. "Alles begint bij educatie. 20 jaar geleden werd er in de klas nog niet gesproken over hoe je je online hoort te gedragen. Nu is dat gelukkig wel al het geval."

Volgens Weis gebeurt dat best al op jonge leeftijd, maar ook bij DAE schenkt ze daar heel veel aandacht aan. "Enkele jaren geleden heb ik samen met de studenten een missiestatement geschreven. Daarin lijsten we op waar we voor staan en wat we aanvaarden, maar ook wat we niet tolereren als gemeenschap."

Naast educatie vindt Weis het ook belangrijk dat er structureel actie wordt ondernomen. "Lijstjes afvinken en quote behalen is niet voldoende. Geef mensen trainingen over diversiteit en inclusie, denk daar ook over na tijdens het aanwervingsproces."

Ze beseft dat dat een hele uitdaging is, zeker nu er een nieuwe Amerikaanse president is, en steeds meer diversiteit- en inclusiewerkgroepen de bons krijgen. Toch verliest ze ook op dat vlak de hoop niet.

"Heel wat onafhankelijke studio's doen het echt heel goed en op de lagere managementlevels van grote bedrijven zien we ook steeds meer vrouwen. Sommigen bereiken ook de top. Denk bijvoorbeeld aan Sarah Bond bij Xbox."

Nog veel werk aan de winkel dus, maar de vrouwelijke gamers in Brugge klinken eensgezind. "Als we de problemen in de sector blijven aankaarten, kan het goed komen."