Het hantavirus is "pijnlijk en onaangenaam" en wordt overgedragen van muis op mens. Het bleek ook de doodsoorzaak van Betsy Arakawa, de vrouw van Gene Hackman. Is het virus gevaarlijk? En komt het ook in België voor? Viroloog Piet Maes (KU Leuven) beantwoordt 4 vragen.
Overgedragen van muis op mens en pijnlijk: wat is het hantavirus waaraan Betsy Arakawa, de vrouw van Gene Hackman, overleed?
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
1. Wat is het hantavirus?
Het hantavirus, het virus waaraan de vrouw van Gene Hackman overleed, is een zeldzaam virus dat wordt overdragen door knaagdieren.
Vooral muizen en ratten verspreiden het virus via hun lichaamssappen en uitwerpselen, maar ook spitsmuizen, mollen, vleermuizen, vissen en gekko's kunnen het virus met zich meedragen. Het type virus dat een dier met zich meedraagt, verschilt per diersoort en binnen die diersoort test niet elk dier positief.
Dankzij wetenschappelijk onderzoek weten we goed welk virus circuleert bij welke diersoort, stelt viroloog Piet Maes (KU Leuven). "Zo kan je ook goed weten of je risico loopt op een besmetting, als je naar een bepaalde regio reist", legt hij uit.
Het virus kan niet worden overgedragen van mens op mens
Piet Maes, viroloog KU Leuven
Maes weet dat in Europa voornamelijk het puumalavirus circuleert, in mindere mate ook het dobravavirus. In Noord-Amerika ziet men vaker het sin nombrevirus opduiken, in Zuid-Amerika het Andesvirus. Alle 3 zijn het varianten van het hantavirus.
"Het virus kan niet worden overgedragen van mens op mens", stelt Maes gerust. "Je kan enkel een infectie oplopen als je in contact komt met de uitwerpselen van een besmet dier. Pas dus zeker in het voorjaar goed op, als je in je tuin en tuinhuis begint te werken, want dan komen de viruspartikels vrij."
Als je die viruspartikels inademt, ben je besmet. Maes raadt aan een stofmasker of mondmasker te dragen als je werkt in de tuin, omdat je het risico op infectie zo beperkt.
2. Welke symptomen?
Afhankelijk van welke virusvariant je oploopt, krijg je te maken met andere symptomen volgens Maes. "Hoge koorts is altijd het eerste signaal. Bij het puumalavirus zal je na enkele dagen ook rugpijn opmerken ter hoogte van de nieren. Er treedt nierinsufficiëntie op en dat is erg pijnlijk", legt Maes uit.
"Elk virus infecteert ook de longen. Bij het puumalavirus in Europa is last op de longen eerder een bijkomend symptoom, terwijl geïnfecteerde longen het hoofdsymptoom zijn bij het sin nombrevirus in Amerika."
"Bij die laatste variant is het belangrijk om de infectie snel op te merken, anders kan een patiënt stikken", verklaart Maes.
3. Komt het ook in België voor?
In België zijn tot nu toe 6 hantavirussen geteld, stelt Maes. "Hotspots in België zijn het Zoniënwoud, de Kempen (vooral Gierle, Turnhout en Zevendonk, de Ardennen (regio Philippeville - Chimay) en Wallonië tegen de Franse grens."
Het is de rosse woelmuis die het virus bij ons verspreidt. "Niet elk dier is besmet, maar het virus wordt wel van moeder op jongen doorgegeven. In een muizenpopulatie leven dus meerdere virusdragers bij elkaar", legt Maes uit. "Het is daarom dat je ook hotspots ziet bij besmettingen."
Hotspots in België zijn het Zoniënwoud, de Kempen, de Ardennen en het stukje Wallonië tegen de Franse grens
Piet Maes, viroloog KU Leuven
Ook het aantal besmettingen per jaar hangt af van die positieve muizenpopulatie. In een 'goed' jaar lopen 50 à 100 Belgen een besmetting op, in een 'ernstig jaar' kan dat stijgen tot 300 à 400 zieken.
Al is dat volgens Maes wel een onderschatting: "Artsen kennen het virus niet voldoende, omdat ze er zo weinig mee geconfronteerd worden. Een milde variant wordt daarom vaak niet herkend als hantavirusinfectie."
Het aantal besmettingen in Europa concentreert zich vooral in Scandinavië. Logisch, zegt Maes. "Daar wordt de natuur nog minder verstoord door de mens. Ze behouden en onderhouden hun bossen beter. In België zijn er weinig niet-gemanipuleerde bossen, waardoor het percentage van besmette rosse woelmuizen lager ligt."
4. Hoe gevaarlijk is het?
In België is nog niemand overleden aan het virus. "Als je aan zo'n infectie sterft, dan zijn onderliggende problemen vaak de oorzaak van het overlijden", zegt Maes.
Het blijft wel belangrijk de ziekte vroeg te detecteren, stelt Maes. "Er bestaat geen behandeling voor, je arts kan enkel symptomen bestrijden. Een infectie kan wel ernstig worden en sleept ook een tijdje aan, meestal enkele weken."
Hoewel je volledig herstelt, noemt Maes een besmetting met het hantavirus "onaangenaam en pijnlijk". "Van pijn op je nieren geraak je moeilijk verlost", weet Maes.
Aan de puumalavariant in Europa zal je dus niet meteen sterven, maar de sin nombrevariant is een stuk dodelijker. "In de VS geraken minder mensen geïnfecteerd, maar sterven procentueel ook meer mensen. Je ziet daar ernstige longinfecties, die dodelijk kunnen zijn."