Steeds meer jonge mannen hebben vrouwonvriendelijke ideëen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van het Europees Instituut voor Gendergelijkheid. Ze vinden fysiek, seksueel en psychologisch geweld tegenover vrouwen ook makkelijker te verteren dan oudere mannen. Influencers zoals Andrew Tate spelen een belangrijke rol in deze zorgwekkende evolutie.
Steeds meer jonge Europese mannen hebben vrouwonvriendelijke ideeën: "Mediageletterdheid belangrijk om dit tegen te gaan"
Ellen Maerevoet
Gepubliceerd:
Het is de eerste keer dat er op Europees niveau onderzoek gedaan is naar de houding van mannen tegenover geweld dat gelinkt is aan gender.
En waar vroeger vooral oudere generaties mannen vonden dat geweld tegen vrouwen moet kunnen, zijn het nu vooral de jongere mannen die geweld tegenover vrouwen normaliseren. En zelfs de verantwoordelijkheid ervoor bij het slachtoffer leggen (victim blaming). Zo vindt ongeveer een vijfde van de ondervraagde mannen dat als een vrouw het slachtoffer wordt van seksueel misbruik terwijl ze onder invloed is van drank of drugs ze daar deels zelf verantwoordelijk voor is.
Een ander opvallend voorbeeld is dat een grote groep jonge mannen het ook aanvaardbaar vindt dat ze de geldzaken van hun vrouw/partner beheren.
Traditionele ideeën dus die in heel Europa steeds meer ingang vinden bij jonge mannen tussen 18 en 24, en ook bij mannen tot 44 jaar. Tegelijk blijkt uit de antwoorden dat jonge vrouwen net gevoeliger zijn voor gendergerelateerd geweld in vergelijking met oudere vrouwen.
Invloed van de manosfeer
Wat een belangrijke rol speelt in het verspreiden en dus normaliseren van die ideeën, is de invloed van de manosfeer, een verzameling vrouwonvriendelijke sites, blogs en sociale media-accounts. "Dat is online inhoud, meestal gemaakt door influencers (manfluencers) die een bepaalde soort van hyper-mannelijkheid gaan promoten in een discours dat vaak vrouwonvriendelijk (misogyn), of soms regelrecht seksistisch is", legt Sofie Van Bauwel, professor communicatiewetenschappen aan de UGent, uit. Zij deed zelf ook al onderzoek naar de manosfeer.
Een van de bekendste voorbeelden is Andrew Tate. Hij noemde zichzelf al een vrouwenhater, doet aan de lopende band vrouwonvriendelijke uitspraken en vertelde onder meer al dat vrouwen toebehoren aan mannen.
Tate was tot enkele jaren geleden niet meer welkom op zowat alle sociale media, waaronder Facebook, Instagram, Tiktok en Twitter. Twitter had het account van Tate in 2017 geblokkeerd nadat hij had geschreven dat slachtoffers van verkrachting hun verantwoordelijkheid moesten nemen. Maar toen techmiljardair Elon Musk eind 2022 Twitter overkocht en het omdoopte tot X, besloot hij ook een heleboel geblokkeerde accounts weer te activeren, waaronder dat van Tate.
"Jonge mensen zijn vaak nog op zoek naar hun identiteit, naar rolmodellen en naar een duidelijk verhaal en dat vindt men vaak bij dit soort accounts", legt Van Bauwel uit. Het is daarnaast wel ook zo dat jongens die op zich onschuldige zoektermen als sport, gym en gaming ingeven, vaak al snel en toevallig uitkomen op inhoud uit de manosfeer.
Volgens Van Bauwel is de werking van de algoritmes op sociale media "een zwarte doos waar we nog altijd heel weinig over weten". Maar als je iets langer bij een bepaald soort inhoud blijft hangen, krijg je ook steeds meer gelijkaardige inhoud te zien. "En hoe vaker je iets te zien krijgt, hoe meer je erin gaat geloven", aldus Van Bauwel in De Standaard. "Die dynamiek houdt zichzelf dus in stand."
Drie soorten boodschappen
Volgens Van Bauwel gaat het om verschillende soorten inhoud en zien we online op grote schaal 3 soorten boodschappen die circuleren.
Het crisisnarratief: "De mannelijkheid staat onder druk en wordt bedreigd, ook het idee van de kernfamilie wordt bedreigd en we moeten daar iets aan doen. Dat is een eerste soort verhalen."
2. Motivatiescripts: "Hoe kan je een goede man zijn? Hoe moet je vrouwen versieren? Hoe kan je succesvol in het leven zijn? Hoe kan je veel geld verdienen? Wat is succesvolle mannelijkheid?"
3. Verhalen gelinkt aan de anti-genderbeweging: "Seks wordt als een soort transactie gezien, heel heteronormatief. Daar zit ook die vrouwonvriendelijkheid heel expliciet: vrouwen zijn niet gelijk aan mannen, ze zijn inferieur."
Sociale media als nieuwsbron
Aangezien uit onderzoek ook blijkt dat voor ruim de helft van de Vlaamse jongeren sociale media de voornaamste nieuwsbron zijn, wordt dit soort inhoud extra problematisch en gevaarlijk.
"Mediageletterdheid en maatschappijleer is heel belangrijk", benadrukt Van Bauwel. "Dat moeten we als samenleving uitdragen, maar ook de mensen die dicht bij die jongeren staan: ouders, leerkrachten, opvoeders."
Bekijk: Aurélie Boffé ging de straat op om te luisteren of jongeren zich herkennen in de resultaten van het onderzoek:
