De fout van de Universiteit Antwerpen (UA) bij het teruggeven van een lichaam kan een grote impact hebben op de nabestaanden. Dat zegt rouwexpert Manu Keirse (KU Leuven). De universiteit had een lijk met een extra been - van een ander lijk - aan een Kempense begrafenisondernemer gegeven nadat het voor onderzoek was gebruikt.
Na pijnlijke fout van Universiteit Antwerpen met gedoneerd lichaam: "Impact op nabestaanden kan groot zijn"
Nora Eurlings
Gepubliceerd:
Steeds meer mensen willen hun lichaam aan de wetenschap schenken na hun dood. Vorig jaar kreeg de Universiteit Antwerpen (UA) 116 lichamen. Een forse stijging tegenover 2022, toen waren het er 87.
Een nobele daad zou je denken, maar gisteren kwam een blunder van de UA aan het licht. De universiteit had per ongeluk een 3e been met een lichaam meegegeven aan een Kempense begrafenisondernemer.
Waarvoor gebruiken universiteiten gedoneerde lichamen?
In eerste instantie worden de lijken gebruikt om geneeskundestudenten op te leiden. Daarnaast gaan onderzoekers ermee aan de slag in het kader van wetenschappelijk onderzoek. De lichamen kunnen ook bij chirurgen belanden, zodat ze er nieuwe chirurgische technieken op kunnen oefenen.
"Het blijkt om een menselijke fout te gaan", zei de UA gisteren. De universiteit heeft zich uitgebreid verontschuldigd voor de blunder en belooft in de toekomst nog nauwkeuriger om te gaan met de lichamen.
Maar wat is de impact van zo'n incident - zoals dat op de UA - op de nabestaanden? We gaan te rade bij rouwexpert Manu Keirse (KU Leuven). "Voor sommige mensen zal die impact heel groot zijn. Want je lichaam schenken aan de wetenschap is een maatschappelijke dienst", duidt hij.
"Je helpt de maatschappij, en dat vraagt respect. Als er zoiets gebeurt, lijkt het of er geen respect is voor de lichamen. Dat raakt mensen heel diep", aldus Keirse.
Mensen hebben het er vaak moeilijk mee, want het gaat om een persoon waar ze van hielden
Manu Keirse, rouwexpert (KU Leuven)
Want zelfs zonder pijnlijke slordigheden, kan een donatie van het lichaam een negatieve impact hebben op het rouwproces van de nabestaanden. "Mensen hebben het er vaak moeilijk mee, want het gaat om een persoon van wie ze hielden."
"Maar ik zeg altijd: dat lichaam is niet de persoon. Sterven is verhuizen van de buitenwereld naar het hart van de nabestaanden. Je blijft dus leven in de gedachten en herinneringen van je dierbaren. Een persoon is meer dan een lichaam."
Belang van gesprek met familie
Daarom raadt de rouwexpert aan om grondig in gesprek te gaan met je naasten, voordat je zo'n beslissing maakt. "Het is erg belangrijk dat je zo'n beslissing uitgebreid bespreekt en het wetenschappelijke doel van zo'n donatie uitlegt. Maar helaas is de dood iets waar we vaak niet over durven spreken", betreurt Keirse.
"Bovendien kan een begrafenis bijna nooit plaatsvinden met het lichaam zelf, wat het er niet makkelijker op maakt voor nabestaanden", zegt Anneminne Frère, onderzoekster op de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Zij voert onderzoek naar crematiepraktijken.
Het kan tot 5 jaar duren voordat de familie het lichaam terugkrijgt, maar meestal is dat 1 tot 2 jaar
Anneminne Frère, onderzoekster (VUB)
"Want lichamen moeten meestal binnen de 48 uur nadat een persoon is gestorven, binnengebracht worden bij het mortuarium van de universiteit. Alleen bij de KU Leuven is die periode maximaal 72 uur", licht Frère toe.
Wanneer het onderzoek afgelopen is, geeft de universiteit het lichaam terug aan de nabestaanden. Alleen kan dat erg lang duren. "Dat gaat van enkele dagen, over enkele weken tot zelfs 5 jaar. De lichamen worden ook behandeld waardoor ze tot 5 jaar houdbaar zijn. Het kan dus maximaal 5 jaar duren, maar universiteiten geven aan dat de onderzoeken meestal maar 1 à 2 jaar duren."
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
