"Hij kon geen 'nee' aanvaarden van vrouwen": Luc Haekens onderzoekt 10 jaar na dood Steve Stevaert de schaduwzijde van macht

Aan de hand van gesprekken met intimi vertelt Haekens in 'De schaduw van de macht' het verhaal van een populaire Limburgse cafébaas die het schopt tot de machtigste politicus van het land. Maar ook van een man die het niet kon verkroppen wanneer die macht plots wegviel. 

Haekens, zelf ook een Limburger, heeft Stevaert enkele keren ontmoet en herinnert zich vooral dat dat "gezellige bijeenkomsten" waren. Dat gezellige beeld was al onderuit gehaald door de verhalen die vlak voor en vooral na zijn dood in de kranten stonden, maar door het maken van de reeks heeft Haekens zijn beeld nog verder bijgesteld. "Ik ga niet zeggen in welke zin. Iedereen mag dat na de reeks voor zichzelf invullen."

Stevaert maakte in 2015 een einde aan zijn leven toen een zaak waarin hij beschuldigd werd van verkrachting werd doorverwezen naar de strafrechtbank. 

De mensen die dicht bij hem stonden, winden er geen doekjes om. "Er waren nog dossiers", klinkt het onder meer in 'De schaduw van de macht'. En ook: "Als hij iets genuttigd had - en dat gebeurde regelmatig - vond hij dat alle vrouwen van hem waren." In de reeks komen enkele schokkende getuigenissen en anekdotes naar boven.

Het lijkt erop dat bijna iedereen min of meer wist wat er aan de hand was. Toch greep niemand in. "Ik heb niet voldoende weerwerk geboden. Ik had moeten zeggen: stop met die zever", klinkt het bij een van de gesprekspartners van Haekens.

De weduwe van Stevaert - ze trouwden in 2006 - wenste niet te getuigen in 'De schaduw van de macht'. Haar huidige partner voert in naam van de familie het woord in de docureeks.

"Het verhaal van Steve Stevaert draait om macht, en dat heb ik altijd fascinerend gevonden", geeft televisiemaker Luc Haekens aan als de grootste reden waarom hij een docureeks wilde maken over de Limburgse politicus die begin jaren 2000 de machtigste politicus van Vlaanderen was. 

In de bijhorende podcast 'Macht verandert alles' zoekt hij - samen met de Hasseltse audio- en documentairemaakster Lotte Nijsten - uit wat macht doet met een mens. En vooral waar het is kunnen mislopen in het verhaal van Steve Stevaert.

Ze spreken met experts uit diverse velden: onder meer filosofe Tinneke Beeckman, maar ook journalist Rik Van Cauwelaert en bioloog Rudi D'Hooge laten hun licht schijnen over macht.

In de docureeks wordt al snel duidelijk dat de jonge Stevaert, die opgroeide in een arbeidersgezin, vrij eenvoudig anderen voor zijn kar weet te spannen. Hij slaagt erin om studiegenoten zijn huiswerk te laten maken en overtuigt een goede vriend om een café voor hem te openen, omdat hij zelf nog te jong is.

"Ik weet niet of dat macht is. Dat is eerder een soort van leepheid of geslepenheid", zegt Haekens daarover. Wat hij wel heeft geleerd uit zijn gesprekken met filosofe Tinneke Beeckman voor de podcast: "Als je machtig wordt, dan worden al je talenten, alle eigenschappen die je hebt, uitvergroot."

"Dus als je al een charismatische mens bent en je kunt anderen manipuleren en je wordt dan machtig, dan gaat dat nog beter gaan. Als je een materialist bent of belust bent op geldgewin dan zal dat ook uitvergroot worden, wanneer je aan de macht komt."

"Maar macht is niet per definitie negatief", benadrukt Haekens. "Want niet alleen slechte eigenschappen worden uitvergroot, ook de goede. Je kan bijvoorbeeld ook machthebbers hebben die heel altruïstisch zijn. Ik kan er nu niet direct één noemen, maar ze zullen er zijn", lacht hij.

"Stevaert was een volkse jongen die dankzij zijn politiek talent heel snel populair werd. En die twee, populariteit en macht, dat gaat vaak samen. Het probleem was dat hij verslaafd was aan die macht. Zijn vrienden zeggen dat ook: hij had echt zoveel nood aan aandacht. En wanneer die populariteit en macht wegvielen, was hij geen aangename mens meer."

Stevaert blijkt geen uitzondering. "Dat leggen de experts uit in onze podcast: leiders, CEO's, politici, die zo lang aan de top hebben gestaan, zijn verknocht aan die macht en willen die niet loslaten. En vooral minder goeie leiders worden heel onaangenaam wanneer ze die macht moeten loslaten. Dan doen ze dingen die ze daarvoor nooit gedaan zouden hebben."

In welke zin is Stevaert dan veranderd toen het bergaf ging met zijn populariteit? "Hij werd onaangenaam in gezelschap, hij verbruikte ook redelijk wat alcohol, en kon geen 'nee' aanvaarden van vrouwen", vat Haekens samen. "Want wanneer je zijn verhaal vertelt, kan je niet om dat grensoverschrijdend gedrag heen. Dat heeft plaatsgevonden, en dat moet je zeker behandelen."

De makers van de reeks spraken met meerdere vrouwen die door Stevaert "op grensoverschrijdende manier" zijn benaderd, maar geen van hen wilde voor de camera getuigen. "Niemand weet, alleen de slachtoffers zelf, wanneer die toestanden allemaal begonnen zijn."