De "deurbel" in Utrecht die moet verhinderen dat vissen voor een gesloten sluis moeten wachten, staat voor het vijfde jaar op rij aan. Mensen wereldwijd kunnen virtueel op de deurbel drukken wanneer ze een vis zien, zodat de sluiswachter de weg naar de rivier de Kromme Rijn kan open zetten. Vorig jaar nog deed de visdeurbel 2,7 miljoen mensen kijken naar een wazig beeld in de hoop een vis te spotten.
Visdeurbel wordt 5 jaar: miljoenen mensen duwden al op bel in Utrecht om vissen door sluis te laten
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
"Ding dong", een vis gezien na heel wat staren naar een troebel groengrijs computerscherm. "Bedankt voor het aanbellen", krijg je vervolgens te zien op de website van de visdeurbel . Vervolgens moet je aanduiden welke vis je denkt gezien te hebben en kan je de visfoto insturen.
Waarom je dat zou doen? Om de duizenden vissen die door de grachten van Utrecht stroomopwaarts richting de rivier de Kromme Rijn zwemmen, te helpen. Ze zijn namelijk op zoek naar een plek om zich voort te planten, maar stuiten vaak op de Weerdsluis.
Een vis voor de visdeurbel.
Een vis voor de visdeurbel.
Een vis voor de visdeurbel.
De Weerdsluis moet nog met de hand geopend worden. Iets wat in de zomer vaak genoeg gebeurt, maar de vissen zoeken vanaf maart tot mei al naar een plek om hun eitjes te leggen.
Omdat ze door te wachten aan die sluis heel wat tijd en energie verspillen én ze een makkelijke prooi zijn voor vogels of roofdieren, werd er een 'deurbel' geïnstalleerd. Die deurbel is verbonden met een onderwatercamera waarop livebeelden van het water aan de sluis te zien zijn.
Wanneer er vaak genoeg aangebeld wordt, weet de sluiswachter dat het tijd is om de sluis even te openen. Een karwei dat een uur in beslag neemt, maar wat de sluiswachter met plezier doet, nu al 5 jaar lang.
"Sommige vissen willen helemaal naar Duitsland zwemmen. Zij hebben dus geen tijd te verliezen", zegt Anne Nijs, stadsecoloog bij de gemeente Utrecht.
Van Amerika tot Brazilië
In 2021 werd de visdeurbel in het leven geroepen door de Nederlandse ecoloog Mark van Heukelum. De gemeente Utrecht en de Stichtse Rijnlanden (HDSR) ondersteunen het project en zorgen voor het beheer en de kwaliteit van het water.
Dit jaar wordt de vismigratie dus voor het 5e jaar op rij ondersteund door de visdeurbel van 3 maart tot eind mei. Het verhaal van de visdeurbel wordt zelfs nog extra in de verf gezet met het "Visdeurbeljournaal ", dat gemaakt wordt door Van Heukelum. Hij geeft er meer informatie over vismigratie en schoon water.
De visdeurbel is niet alleen populair bij inwoners van Utrecht. Over heel de wereld, volgens de initiatiefnemers van Amerika tot Brazilië, vinden jaarlijks miljoenen mensen hun weg naar de deurbel. "Een video op TikTok heeft de deurbel nog populairder gemaakt enkele jaren geleden."
In 2024 trok de visdeurbel 2,7 miljoen kijkers. Wat maakt de deurbel zo populair? "Het is voor veel mensen rustgevend en toch spannend", zei Nijs daar eerder over. "We krijgen soms echt fanmail van mensen die blij zijn als ze even niet kunnen slapen dat ze naar de visdeurbel kunnen kijken", lacht Nijs.
