De zoektocht naar een balans tussen 2 culturen in een relatie is moeilijk, soms zelfs te moeilijk. Dat zegt filmmaker Loula Burnus over de relatie die ze had met een Egyptenaar toen ze in de Egyptische hoofdstad Caïro woonde. "Ik kon komen en gaan wanneer ik wilde, hij had die vrijheid niet. De verschillen in privilege wogen zwaar op onze relatie, dus besloten we er een punt achter te zetten."
Belgische Loula vond én verloor liefde in Egypte: "We hielden echt van elkaar, maar het was te moeilijk"
Filmmaker Loula Burnus spreekt met West-Europese vrouwen die een relatie hebben of hadden met een Egyptenaar en daarvoor ook naar het land verhuisd zijn. Bekijk 'Cairo Encounters' vanavond om 20.35 uur op VRT Canvas, of nu al op VRT MAX .
Wanneer filmmaker Loula Burnus enkele maanden naar Egypte trekt om Arabisch te leren, wordt ze verliefd. "Hij was een muzikant, ik een filmmaker", vertelt Loula. "We namen deel aan een filmworkshop, het artistieke heeft ons samengebracht. We waren fan van dezelfde artiesten, de klik was er gewoon."
De twee starten een relatie. Tijdens haar verblijf in Egypte leeft het koppel heel nauw samen, maar daarbij hoort ook telkens een afscheid: "Als ik moest terugkeren naar België, was het afscheid hartverscheurend", blikt Loula terug. "Hij kon nooit meekomen of op bezoek komen, omdat hij geen visum kon krijgen. In Egypte moet je je loonbrieven kunnen voorleggen om dat te krijgen en hij is freelancer."
"Ik kon komen en gaan wanneer ik wilde, hij kon enkel wachten tot ik terugkwam en dat woog zwaar door op ons beiden. We vonden geen rust als we niet samen waren, maar ook niet in onze toekomst samen. We zagen elkaar echt graag, maar het was te moeilijk en de relatie leek plots onlogisch."
Minderwaardigheidsgevoel
Hoewel de afstand tussen België en Egypte de doorslag gaf voor hun relatiebreuk, waren ook de cultuurverschillen in hun interculturele relatie een struikelblok, stelt Loula.
"Door de kolonisatiegeschiedenis had mijn voormalige partner een afkeer van Europa, en dus ook van Europeanen. Soms vond hij het lastig dat er een West-Europeaan in zijn living wandelde, terwijl hij goed wist dat ik geen kolonist was, maar gewoon Loula."
Heel veel mensen in het Midden-Oosten voelen zich nog steeds minderwaardig volgens Loula, omdat het wereldbeeld hen dat zo dicteert. "Europa wordt als meerwaardig gezien, waardoor mensen dat ook gaan geloven."
Ook bij de rest van de bevolking merkt ze dat op, zij het minder extreem. "Dat ik West-Europees ben, gebruiken zij als verklaring voor dingen die ik doe, die zij wat gek vinden. Ze bedoelen dat niet aanvallend of verwijtend, maar ik nam het vaak wel persoonlijk op."
Hij sprak Engels met mij, maar vond het moeilijk dat hij geen Arabisch kon spreken met zijn partner
Loula Burnus, Belgische filmmaker die regelmatig in Egypte woont
Op zulke momenten is communicatie belangrijk, vindt Loula. "We babbelden veel, ook over dingen die normaal gezien vanzelfsprekend zijn in een relatie. In een interculturele relatie worden zulke dingen groter."
Taal an sich was zo'n onderwerp voor hen. Zij had slechts basiskennis van het Arabisch, hij had een uitgesproken mening over het Engels. "De rijkere bevolking in Egypte is aan het verengelsen, waardoor ze het Arabisch steeds minder goed beheersen. Hij had daar moeite mee en sprak wel Engels met mij, maar vond het moeilijk dat hij geen Arabisch kon spreken met zijn partner", vertelt Loula.
Aanpassen of niet?
Loula zelf vindt Egyptische cultuur heel interessant, maar er voltijds wonen zag ze toen nog niet zitten. "Hij wilde het maken als artiest in Egypte. Als we wilden samenblijven, dan wist ik dat het in Egypte zou zijn. Ik wilde zijn plannen niet veranderen, maar mijn plannen ook niet volledig aanpassen aan die van hem."
Een moeilijk evenwicht om te vinden, geeft ze zelf toe. "Ik wilde me gerespecteerd voelen in mijn culturele identiteit, maar wat was die identiteit voor mij? Na een tijdje begon ik daar zelf ook aan te twijfelen en kreeg ik moeite met mijn eigen identiteit. Veranderde ik die dan voor mijn partner of voor mezelf? Wilde ik dat? Ik had veel vragen, weinig antwoorden", vertelt ze.
Als je voor de relatie blijft gaan, blijf je ook naar elkaar toegroeien
Loula Burnus, Belgische filmmaker die regelmatig in Egypte woont
Dat was ook verwarrend voor haar toenmalig lief: "Hij wist soms ook niet of ik bijvoorbeeld praktisch ingesteld ben omdat dat mijn cultuur is, of omdat ik zelf zo ben. Ik wist dat ook niet, ik zocht mijn identiteit zelf nog en hij de zijne."
Het is die zoektocht naar een balans tussen 2 culturen en personen die Loula net mooi vindt. "Je kan alles in je relatie zo neutraal mogelijk houden, kiezen voor een soort van gemeenschappelijk nieuw begin, maar ik vind culturen en tradities veel mooier."
"Het is moeilijk in het begin, maar als je ervoor blijft gaan, blijf je ook naar elkaar toegroeien", vertelt Loula. "Als beide mensen in een relatie openstaan voor de beide culturen, wil ik best geloven dat de fase waarin de culturen elkaar hinderen wel voorbij gaat."
Moeilijker, maar mooier
"Als je verliefd wordt op een persoon die in een andere cultuur is opgegroeid, word je deels ook verliefd op die cultuur", zegt intercultureel relatietherapeut Liesl Heirwegh. "De cultuur van een persoon speelt altijd mee in een relatie, je kan dat niet loskoppelen."
Daarom is het belangrijk dat je die cultuur, vooraf of gaandeweg, ook leert kennen. "Liefde wordt in verschillende culturen anders getoond, kwaadheid en intimiteit bijvoorbeeld ook. Als je niet weet hoe dat gebeurt, kan dat een struikelblok zijn, zeker als er ook een taalbarrière is", weet Heirwegh.
Al kan je die taalbarrière wel overwinnen. "Als je goed in verbinding staat met je partner, dan kan je samen oplossingen zoeken en vinden, en zo'n relatie laten werken. Zit de taal je in de weg? Let dan extra op non-verbale communicatie. Leg een hand op je partners been, kijk elkaar in de ogen. Verzeker elkaar dat je er bent en het probeert te begrijpen", vertelt Heirwegh.
Zulke relaties tonen aan de samenleving dat barrières verschoven kunnen worden. Het is moeilijk, maar wel het mooiste dat er is
Liesl Heirwegh, intercultureel relatietherapeut
Bovendien is de basis nog steeds de liefde die je voor elkaar voelt, stelt Heirwegh. "Je moet enkel nog meer stilstaan bij de verschillen in visie om elkaar beter te begrijpen. Als je op dezelfde golflengte zit als je partner, kunnen beide personen zich goed voelen in zo'n interculturele relatie. Dan is interactie met de familie die er bijkomt, ook wat makkelijker."
Dus ja, interculturele relaties zijn moeilijker, bevestigt Heirwegh. "De cultuurverschillen komen nog bovenop andere mogelijke problemen, maar het is niet omdat het moeilijk is, dat het niet kan lukken. Je leert de wereld een stukje beter kennen door de ogen van de persoon die je graag ziet."
En dat schept mooie verbindingen, tussen mensen én tussen culturen. "Zulke relaties zorgen er ook voor dat mensen met een andere cultuur zich meer geaccepteerd zullen voelen. Ze tonen aan de samenleving dat barrières kunnen worden verschoven. Als je als koppel door je issues kan doorgroeien, ik geloof dat dat kan, is dat het mooiste dat er is."
Cairo Encounters, nu al op VRT MAX
Loula Burnus volgt in 'Cairo Encounters' het leven van vier West-Europese vrouwen die uit liefde naar Caïro zijn geëmigreerd. "Ik had een relatie met een Egyptenaar en wilde weten hoe andere West-Europese vrouwen een relatie in Egypte ervaren", vertelt Loula. "Lopen zij tegen dezelfde struggles aan? Zijn die problemen er enkel in het begin, of blijven ze voortduren? Ik was benieuwd wat die 2 culturen samen kunnen geven in een relatie."
"Ik heb mooie dingen gehoord, maar ook hele lelijke verhalen." Ze koos uiteindelijk voor de zachte verhalen, waarin de liefde centraal staat. "Ik wilde zoeken naar de nuances, de humoristische kanten van de relatie en hen laten vertellen hoe de koppels hun relatie zelf zien, hoe ze hun kinderen opvoeden."
"Een balans vinden tussen 2 culturen is niet makkelijk, dat heb ik zelf mogen ondervinden. Als het lukt, kan het zo'n rijkdom brengen. Ik ben blij dat ik gezien heb dat het kan. Dat is ook wat we nodig hebben in onze samenleving. Nu is het zwart-wit, de ene tegen de andere en elkaar verwijten. Als mensen zich mengen onder elkaar, valt er niet meer met de vinger te wijzen."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant


