Het 3e seizoen van de HBO-reeks 'The white lotus' zit nog niet halverwege of er is al sprake van het 'The white lotus-effect'. Het luxeresort in Thailand dat deze keer dient als mysterieus welnessdecor ziet 40 procent meer boekingen binnenkomen. 'Set-jetting' heet het fenomeen, maar er zijn risico's aan verbonden.
Set-jetting met 'The white lotus': hoe de populaire HBO-serie het toerisme in Thailand aanwakkert
Sandra Cardoen
Gepubliceerd:
Het is intussen een bekend gevolg: waar 'The white lotus' verblijft, passeren ook extra toeristen die bepaalde scènes willen herbeleven. Denk maar aan de (ongemakkelijke) Vespa-rit van actrice Jennifer Coolidge (Tanya McQuoid) langs de Siciliaanse kust.
Na de passage in fictieve resorts op Hawaii (seizoen 1) en Sicilië (seizoen 2) zagen de 2 locaties een boost in hun toerisme, met maar liefst 300 procent ten opzichte van een jaar eerder. Dat is een vertienvoudiging volgens Marc Speichert van Four Seasons, de van oorsprong Canadese luxeketen waar de opnames plaatsvinden en in de wandelgangen de "onofficiële ster" van HBO wordt genoemd. "De reserveringen zijn nooit gestopt", zegt ook Lorenzo Maraviglia aan het magazine Elle Canada. Hij is de manager van San Domenico Palace, het hotel en vroegere klooster in het Siciliaanse Taormina, waar gefilmd werd.
Gasten vertellen ons dat ze zich deel voelen van de serie
hotelmanager Lorenzo Maraviglia over de ervaring
De samenwerking tussen hotels en Hollywood is van alle tijden. Een commerciële win-win. San Domenico Palace biedt al langer (tegen betaling) een tour aan langs de locaties van Francis Ford Coppola's filmklassieker 'Godfather'. Afsluiter van de toeristische verkenning? Castello degli Schiavi, waar Apollonia Vitelli met haar Alfa Romeo reed.
Met belastingvoordelen zwaaien
Reizigers blijken graag uit het vliegtuig te stappen regelrecht hun favoriete show in. Dat heet 'set-jetting'. Ook de overheid speelt erop in. In 2023 maakte het Thaise ministerie van Toerisme bekend dat het de belastingteruggave voor internationale producties met 30 procent zou verhogen. Overtuigend genoeg voor de makers van 'The white lotus' om Japan links te laten liggen. Nochtans de locatie die bedenker Mike White in gedachten had voor seizoen 3. Hij had het eiland Honshu al verkend. De Thaise korting voor het filmproject was echter 4,4 miljoen dollar waard.
Geweldige marketing, maar overlast
Hoewel films of series de toeristische inkomsten ferm kunnen aanzwengelen, krijgen de hordes toeristen niet overal een even warme welkom.
Zo kreunden de Kroatische kuststad Dubrovnik en haar lokale bevolking onder de druk. Met dank aan de hitserie 'Game of thrones'. Dubrovnik bleek het ideale decor voor King's Landing, de hoofdstad van Westeros.
Om de overlast tegen te gaan, werd in 2019 besloten om maximaal 4.000 cruisereizigers per week in Dubrovnik toe te laten. Sinds dit jaar heeft de stad, die prijkt op de werelderfgoedlijst van UNESCO, een speciale verkeerszone ingelast. Inwoners mogen rondrijden, maar buitenlandse auto's en huurauto's moeten omrijden. Slechts een beperkt aantal taxi's is toegestaan.
Het graf van elf en slaaf Dobby (uit de Harry Potterfilms) heeft dan weer een natuurgebied aan de kust van Wales koppijn bezorgd. Fans blijven er welkom, maar aan hen wordt gevraagd enkel foto's te nemen en niet langer attributen achter te laten. Aan het fictieve graf leggen toeristen geverfde keitjes neer, en sokken, als eerbetoon aan Dobby die bevrijd werd doordat hij een sok naar zijn hoofd gegooid kreeg. Jaarlijks komen 75.000 bezoekers naar Freshwater West en dat vormt een bedreiging voor de leefbaarheid van het natuurgebied. Even was er zelfs sprake van het graf in de duinen te verhuizen naar een "geschikte openbare locatie".
In eigen land gaf 'In Bruges" uit 2008 een boost aan het buitenlandse toerisme in Brugge. Hoewel de kritieken eerst niet mals waren: acteur Colin Farrell was in de film niet enthousiast over de West-Vlaamse parel, integendeel. Hij vroeg zich luidop af waarom hij in het "boerengat" beland was.
De krant USA Today plaatste in 2015 Brugge op de lijst van 20 iconische filmlocaties, naast pakweg New York, Las Vegas, Tokio en Stockholm. Ongetwijfeld hielp ook de Bollywoodfilm 'PK' daarbij een handje, de romantische film met een Indiase studente die verblijft in de Breydelstad. Maar ook hier kent het succes een keerzijde: vorig jaar telde Brugge bijna 8 miljoen dagjestoeristen. Een stijging met 13 procent. "Het evenwicht bewaren tussen toerisme en leefbaarheid blijft een grote uitdaging", reageerde burgemeester Dirk De fauw (CD&V) toen. "We bekijken de mogelijkheden om dagtoeristen een grotere financiële bijdrage te laten leveren."
