3 reusachtige panelen uit de reeks ‘The Americans’ van Saul Steinberg - ooit gemaakt voor Expo 58 - worden door de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten uitgeleend aan handtassenmerk Maison Delvaux. 5 dagen lang zijn de werken te zien op de modeweek in Parijs. In ruil heeft Delvaux de restauratie betaald. “Dit houdt steek,’ zegt KMSKB-directeur Kim Oosterlinck, “deze werken hebben een geschiedenis die met mode te maken heeft.”
Brussels museum leent kunstwerken uit aan Delvaux voor Paris Fashion Week in ruil voor restauratie
Het was een blikvanger van het Amerikaans paviljoen op de Wereldtentoonstelling in Brussel in 1958: ‘The Americans’, een 70 meter lange wandcollage en -tekening in 8 delen. Kunstenaar Saul Steinberg maakte het op maat, in opdracht van de Verenigde Staten.
Het werk heeft dus een stevige Belgische geschiedenis. Na Expo 58 werd het aangekocht door de Belgische staat en kwam het terecht in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB). Maar daar is het al heel lang niet meer te zien.
Nu geeft KMSKB 3 delen van ‘The Americans’ in bruikleen aan het maroquineriebedrijf Maison Delvaux, bekend van de dure handtassen. Dat zal ze 5 dagen lang tentoonstellen op de Paris Fashion Week, in het hoofdkwartier op de beroemde Place Vendôme.
Heel uitzonderlijk doen we dit. De voorwaarden qua licht en vochtigheid moeten van museumkwaliteit zijn
Kim Oosterlinck, directeur KMSKB
“Dit is heel uitzonderlijk, we doen dit bijna nooit,” zegt KMSKB-directeur Kim Oosterlinck. “Er zijn dan ook heel wat voorwaarden. Vochtigheid, licht, warmte: dat moet allemaal van museumkwaliteit zijn.” De KMSKB krijgt wel wat in ruil voor de deal met Maison Delvaux: de 3 panelen zijn gerestaureerd op kosten van het modemerk.
Een restauratie niet zelf hoeven te betalen, dat is interessant voor het museum, zegt Kim Oosterlinck. “Dit is zeker welkom. Hoeveel we zullen moeten besparen van de nieuwe regering weten we nog niet, maar we verwachten wel besparingen. Het is voor ons dus belangrijk om andere bronnen van financiering te vinden.”
Belangrijk om andere geldbronnen te vinden, maar het houdt ook artistiek steek
Kim Oosterlinck, directeur KMSKB
“We doen dit ook omdat we het artistiek interessant vinden,” zegt Kim Oosterlinck. “It makes sense; dit houdt steek. Deze kunstwerken hebben een band met mode. Ze zijn in het verleden al gepaard geweest aan fashion: tijdens Expo 58 waren er vaak défilés in het Amerikaans paviljoen”, vooral georganiseerd door Vogue, met de werken van Saul Steinberg als decor.
Bekijk: de Vlaamse televisie deed in 1958 live verslag in het Amerikaans paviljoen met een défilé aan het kunstwerk
Ook het huis Delvaux heeft een link met Expo 58: toen werd het handtasmodel Brillant gelanceerd, nog altijd het meest bekende type.
De 3 delen van ‘The Americans’ waren in redelijk goede staat, maar het werk blijft erg kwetsbaar. “Het is een werk op papier, dat bestaat uit tekeningen en collages. En dan nog op enorm formaat.”
Na de Paris Fashion Week komen de 3 panelen terug naar Brussel, waar ze vanaf komende zomer weer te zien zullen zijn in de KMSKB. “Ons publiek heeft weinig kansen gehad om moderne kunst te zien in het museum,” geeft Kim Oosterlinck toe. “Het zou jammer zijn om deze werken enkel naar Parijs te sturen en geen gelegenheid te bieden aan ons publiek om ze hier te zien.”
The American way of life
Saul Steinberg (1914-1999) was een in Roemenië geboren Amerikaans kunstenaar. Meer dan 60 jaar lang maakte hij tekeningen en covers voor het blad The New Yorker. In 1958 kreeg hij de opdracht van de Amerikaanse overheid voor een kunstwerk in het Amerikaanse paviljoen op de Wereldtentoonstelling. Een futuristisch rond gebouw op de Heizel, dat we nu nog altijd kennen als het Amerikaans Theater.
In Expo 58 wilde elk land met kunst laten zien hoe vrij het was
Kim Oosterlinck, directeur KMSKB
Steinberg maakte ‘The Americans’ op maat van het Amerikaans paviljoen. Daarvoor gebruikte hij tekeningen, die hij fotografisch uitvergrootte. Technisch was het een hoogstandje, met veel meer figuren dan eerst gedacht en lijm die niet goed kleefde.
Op de 8 panelen zijn allerlei thema’s uit ‘the American way of life’ te zien, van straatscènes tot cocktailparty’s. Dat heeft alles te maken met de tijdsgeest van Expo 1958, zegt KMSKB-directeur Kim Oosterlinck. “We zaten toen in de Koude Oorlog. Elk land wilde tonen hoe vrij het was. De Verenigde Staten wilden vooral andere, modernere kunst laten zien.”
Grappig detail: nog voor het kunstwerk van Steinberg af was, kocht hij met zijn vergoeding een Jaguar in Europa, die hij later liet verschepen naar Amerika.
Wanneer tonen de KMSKB weer moderne en hedendaagse kunst?
Tegen de zomer zouden de 3 gerestaureerde panelen van 'The Americans' weer te zien moeten zijn in de KMSKB in Brussel. Een museum waar moderne en hedendaagse kunst uit de 20e en 21e eeuw al heel lang weggestopt zit in de opslagplaatsen, en niet meer getoond wordt aan het publiek. Maar daar komt verandering in, belooft Kim Oosterlink, die sinds midden vorig jaar de nieuwe directeur van de KMSKB is.
“We beginnen binnenkort met renovatiewerken. Ik heb aan onze conservatoren gevraagd om een nieuw parcours te creëren, in wat nu het museum voor oude kunst is. We zullen daar werken tentoonstellen van de 15e tot de 21e eeuw. “Over een periode van 2 jaar zullen we zaal per zaal opnieuw openen. Dat start al dit jaar en volgend jaar hopen we het af te ronden.”
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
