Meer dan 9 op de 10 Belgische websites zijn onvoldoende digitaal toegankelijk. Dat blijkt uit cijfers van Inter, het Vlaams Expertisecentrum Toegankelijkheid. Vooral voor blinden en slechtzienden bevatten apps en websites nog te vaak drempels. Er bestaan wel allerlei hulpmiddelen zoals schermlezers en spraakbesturing, maar ontwerpers van online platformen houden daar nog te weinig rekening mee.
Meer dan 9 op 10 Belgische websites zijn niet toegankelijk genoeg voor blinden en slechtzienden
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Tim Verheyden is journalist bij VRT NWS en maakt deel uit van het team van WinWin. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Maria Van Rymersdael, een blinde vrouw, vertelt in consumentenprogramma 'WinWin' op Radio2, hoe vaak ze hindernissen tegenkomt wanneer ze websites of apps gebruikt. "Als er een nieuwe app of website wordt gemaakt, wordt vaak de toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking vergeten. Er ontbreken dan bijvoorbeeld alternatieve tags bij afbeeldingen, waardoor mijn schermlezer niet kan uitleggen wat er op die foto's te zien is. Vaak worden problemen na een tijdje wel opgelost, maar bij elke nieuwe update duiken er nieuwe obstakels op. Zelfs grote software-updates kunnen voor nieuwe problemen zorgen, waardoor eerdere oplossingen plots niet meer werken."
Uit onderzoek van Inter, het Vlaams Expertisecentrum Toegankelijkheid, blijkt dat 94% van de Belgische websites niet voldoet aan de normen voor digitale toegankelijkheid. Dat betekent dat een grote groep mensen dagelijks moeite ondervindt bij het gebruik van online diensten.
Grotere steden en gemeenten hebben meer middelen om hun websites toegankelijker te maken
Tim Verheyden, expert digitale media
Expert digitale media Tim Verheyden van VRT NWS en Team 'WinWin' vertelt dat overheidsinstanties en lokale besturen nu al wettelijk verplicht zijn om hun websites en apps voor iedereen toegankelijk te maken. Toch is er ook daar nog werk aan de winkel. "Er zijn nog veel websites met een slecht kleurencontrast tussen tekst en achtergrond of zonder omschrijving bij links of afbeeldingen. Grotere steden hebben natuurlijk meer mensen en middelen om hun websites toegankelijker te maken. In kleinere gemeenten en dorpen verloopt het minder vlot."
Op die websites zou ook een toegankelijkheidsverklaring moeten staan, maar in de praktijk is dat niet altijd het geval. "Daarin kan je lezen welke stukken van de website al bruikbaar zijn voor mensen met een beperking. Of waar in de toekomst verder op zal worden ingezet. Sommige gemeentebesturen hebben die verklaring niet eens op de site staan."
Onder andere De Panne en Leuven tonen dat het ook anders kan. "De Panne werkt samen met mensen met een beperking om de noden van die gebruikers in te schatten en hun systemen op een toegankelijke manier te ontwikkelen. Zowel voor websites als voor de digitale versie van het gemeentelijk infoblad en apps. Leuven heeft ook een DIGI-team. Dat is een centrale stuurgroep die de digitalisering van de stad verzorgt en toegankelijkheid voorop zet."
Nieuwe Europese regels op komst
Er zou beterschap op komst moeten zijn en die komt er al vrij snel aan. Vanaf 28 juni 2025 treedt er een nieuwe Europese wetgeving in werking - de Accessibility Act - die onder andere banken, vervoersdiensten, mediaplatformen en andere grote bedrijven verplicht om digitaal toegankelijk te zijn voor iedereen. "Dat geldt niet enkel voor mensen met een visuele beperking, maar even goed voor mensen die hoogsensitief zijn of op het autismespectrum zitten. Heel veel sectoren en bedrijven zullen hun website moeten aanpassen en toegankelijker maken."
Er bestaan veel hulpmiddelen, maar die kunnen hun werk maar doen als er een beetje rekening wordt gehouden met hoe e-mails worden opgesteld of documenten worden gestructureerd
Bart Simons, AnySurfer
Organisaties die zich inspannen voor een bredere toegankelijkheid kunnen daarvoor een label krijgen. De organisatie AnySurfer, kent dat label toe en helpt organisaties ook met het behalen van die doelstellingen.
Bart Simons is zelf blind geboren en expert bij AnySurfer. "Er bestaan veel hulpmiddelen, maar die kunnen hun werk maar doen als er een beetje rekening wordt gehouden met hoe bijvoorbeeld e-mails worden opgesteld of documenten worden gestructureerd. Blinden en slechtzienden zijn op technologisch vlak vaak pioniers voor de zienden. Wij hadden al eerder een computer of technische hulpmiddelen om ons te helpen."
Technologische innovatie zal de komende jaren verder voor meer toegankelijkheid zorgen, zegt Tim Verheyden. "Slimme brillen met artificiële intelligentie zijn ideaal voor blinden en slechtzienden. Ze kunnen de hele omgeving interpreteren en hen helpen bij navigatie of objecten te leren herkennen."
VRT en toegankelijkheid
Ook de VRT werkt aan een betere toegankelijkheid van websites, apps en andere platformen. Leen Van Wichelen, Hoofd Toegankelijkheid bij VRT, legt uit hoe de openbare omroep dat aanpakt. "Voor tv-programma's op VRT MAX bieden we al audiodescriptie en ondertitels aan. Die kunnen worden voorgelezen door de toestellen waar slechtzienden over beschikken. Voor websites, zoals die van VRT NWS, willen we binnenkort bij elke foto een beschrijving. Die kan worden voorgelezen zodat blinden en slechtzienden weten wat er afgebeeld wordt."
