Hotels aan de kust en een haven: Egyptisch plan van 53 miljard dollar voor heropbouw Gaza goedgekeurd op Arabische top

Vorige week veroorzaakte de Amerikaanse president Donald Trump ophef toen hij een AI-video deelde over hoe Gaza er volgens hem binnenkort uit zal zien. De video toonde een luxueuze badplaats, waar ook plaats voorzien is voor een metershoog standbeeld van Trump.

Als het van hem afhangt, wordt Gaza de Rivièra in het Midden-Oosten. Voor de Palestijnen uit het gebied lijkt geen plaats te zijn. De ruim 2 miljoen Gazanen die er vandaag leven, zouden "ondergebracht" moeten worden in de Arabische buurlanden, zoals Jordanië en Egypte.

Als reactie op Trumps plannen - die volgens internationale juridische experts tot etnische zuivering leiden van het Palestijnse volk - heeft de Arabische Liga onder leiding van Egypte een top georganiseerd in Caïro. Zo willen de landen met een gezamenlijk plan komen voor de wederopbouw van Gaza om de verdrijving van de Palestijnen te voorkomen.

"De druk is enorm hoog", zei correspondent Joost Scheffers vanmorgen vanuit Caïro. "De Arabische landen hebben met een schuin oog gekeken naar hoe Trump Zelensky afgelopen weekend heeft behandeld. Ze weten dat Trump zomaar van gedachten kan veranderen en zijn idee van een Rivièra aan de Middellandse Zee plots serieus kan doordrukken."

"Voor de aanwezige Arabische landen die deelnemen, staat één doel centraal: de Palestijnen mogen absoluut niet vertrekken uit Gaza omdat dit volgens hen zou bijdragen aan etnische zuivering."

Het Egyptische plan houdt in dat Hamas de Gazastrook niet langer bestuurt, legt Scheffers uit. Hamas en de andere gewapende milities in de strook zouden de wapens moeten overdragen aan een Arabisch toezichtscomité.

"De controle over Gaza zou tijdelijk in handen komen van een coalitie van verschillende Arabische en westerse landen die zullen toezien op de wederopbouw van de strook", gaat Scheffers verder.

Eens dat afgerond is, zou de macht overgedragen worden aan een Palestijnse machthebber, zegt Scheffers. "De Palestijnse Autoriteit, aanwezig op de bezette Westelijke Jordaanoever, wordt niet genoemd in het plan."

"Er wordt ook niets gezegd over mogelijke verkiezingen. Het belangrijkste uitgangspunt is dat Hamas niet langer aan de macht zal zijn in de Gazastrook", zegt Scheffers.

De wederopbouw zal in meerdere fasen verlopen, bericht het persagentschap Reuters op basis van een kopie van het 112 pagina's tellende document.

De eerste fase, die naar verwachting 2 jaar zal duren, omvat de bouw van 200.000 woningen. Daarna volgt de tweede fase, die 2,5 jaar in beslag zal nemen en de bouw van nog eens 200.000 woningen en een luchthaven in Gaza behelst. De totale kosten voor de tweede fase worden geraamd op 30 miljard dollar.

Voorafgaand aan de bouwplannen zal een vroege herstelperiode van 6 maanden plaatsvinden, gericht op het verwijderen van puin en het installeren van tijdelijke huisvesting.

Het document dat Reuters kon inkijken, bevat kaarten met verschillende kleurrijke door AI-gegenereerde afbeeldingen van woonwijken, tuinen en gemeenschapscentra. Ook onderdeel van het plan zijn een commerciële haven en een technologisch centrum, evenals verschillende hotels aan de kust. 

Voor de volledige wederopbouw is ruim 53 miljard dollar nodig. Wie de wederopbouw van Gaza zal moeten financieren, is nog niet bekend.

"Op de top waren alle grote landen uit de regio aanwezig, zoals Saudi-Arabië en de Golfstaten. Die zijn in dit geval erg belangrijk omdat zij financieel zullen moeten bijdragen om de Gazastrook weer op te bouwen."

Hamas zegt in een verklaring dat het de top en de goedkeuring van het plan voor de heropbouw van Gaza verwelkomt. "De bijeenroeping van de Arabische top markeert een gevorderd stadium van Arabische en islamitische eenheid wat de Palestijnse zaak betreft", klinkt het.

Hamas spreekt ook zijn steun uit voor de oprichting van een comité dat toezicht houdt op de hulpverlening, de heropbouw en het bestuur in de Palestijnse kuststrook.

Daartegenover bekritiseert het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken de top omdat die de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 niet heeft benoemd en Hamas niet heeft veroordeeld. "Het plan weerspiegelt de realiteit van de situatie na 7 oktober niet en blijft hangen in verouderde perspectieven", klinkt het. "Hamas kan niet aan de macht blijven."

Israël roept de landen in de regio ook op "zich los te trekken van de beperkingen van het verleden en samen te werken om een toekomst van stabiliteit en veiligheid te creëren".

"Met het idee van president Trump is er een kans voor de Gazanen om een keuze te maken op basis van hun vrije wil", voegt het ministerie toe. "Dit moet worden aangemoedigd. In de plaats daarvan hebben Arabische staten deze kans afgewezen, zonder het plan van Trump een eerlijke kans te geven, en blijven ze ongegronde beschuldigingen tegen Israël uiten."

Ook de Verenigde Staten hebben intussen gereageerd op de top. "President Trump heeft al duidelijk gemaakt dat Hamas niet aan de macht kan blijven in Gaza", zegt Brian Hughes, woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad van het Witte Huis.

"Maar hoewel de president vasthoudt aan zijn gedurfde visie voor een naoorlogs Gaza, verwelkomt hij input van onze Arabische partners in de regio. Het is duidelijk dat zijn voorstellen de regio ertoe hebben gebracht om aan tafel te komen in plaats van deze kwestie te laten ontaarden in een verdere crisis."