Nu oudste stationsgebouw van België in Tienen is verkocht: waarom verkoopt NMBS zoveel stations?  

Rond 1840 kreeg Tienen het eerste volwaardige stationsgebouw in de stad. Vandaag de dag is het het oudste nog bestaande treinstation in België. Een historisch gebouw dus, al zou je dat de laatste jaren niet zeggen. Het gebouw raakte zwaar verloederd, vorig jaar vielen er zelfs brokstukken af. De NMBS wilde geen middelen vrijmaken voor een renovatie, en verkocht het gebouw nu aan een bouwondernemer. 

Dat is geen unicum in Vlaanderen. De laatste jaren verkocht de NMBS de stationsgebouwen in Zichem, Ternat, Heverlee, Hoeilaart en Dilbeek in Vlaams-Brabant. Ook in andere provincies gingen al stationsgebouwen onder de hamer. "Dat is een piste die we geregeld verkennen als we geen functie meer hebben voor een gebouw", zegt Bart Crols van NMBS.

De reden moet je niet te ver zoeken. "Het is gewoon een kwestie van middelen vrijmaken", zegt Crols. "Er staan heel wat van onze gebouwen leeg, ook een wachtershuisje bijvoorbeeld. Als die gebouwen niet meer gebruikt worden, kunnen we ze beter verkopen of verhuren. Met het geld van de verkoop en verhuur kunnen we investeren in nieuwe infrastructuur."   

Vroeger had je in elk station loketten nodig met bijhorende diensten, maar de tijden en onze noden zijn veranderd. De meeste mensen gebruiken nu een app of een ticketautomaat om hun treinticket te kopen. 

Je kan stationsgebouwen die te koop staan gewoon vinden op de gebruikelijke vastgoedwebsites. Sterker nog, de spoorwegmaatschappij heeft met 'NMBS Immo' een eigen website. Al betekent dat niet dat iedereen een stationsgebouw kan aankopen.

"In sommige gebouwen hebben we wel nog nood aan sanitair, loketten of een wachtzaal", zegt Crols. "Dan wordt dat omschreven in het zoekertje, ook een consultatie genoemd. Wie wil voldoen aan die eisen, kan zeker meebieden. Daarnaast kan de eigenaar het station zelf invullen."

Zo heeft Tom Decuypere grote plannen met het Tiense station. "Ik wil de buurt weer opfleuren", zegt hij. "Er passen zeker 6 handelszaken in het pand. Ik denk aan een koffiebar of een tapasbar, alles is mogelijk. Hier passeren elke dag meer dan 4.000 reizigers. Dat maakt het pand natuurlijk heel aantrekkelijk als ondernemer. En zo'n historische waarde, dat maakt het extra mooi."

Dat een vernieuwd station de buurt kan opfleuren, dat weten ze ook in Ternat. Daar is het stationsgebouw verkocht en omgebouwd tot een bar en een barbiershop. "We zijn er heel tevreden mee", zegt burgemeester van Ternat Ines Swaelens (Voor Ternat). "Leegstaande stationsgebouwen raken vaak verloederd, wat misdaad en ongure types kan aantrekken. Maar met het gezellige cafeetje is er nu ook een soort van sociale controle." 

Vrije invulling dus, maar wie vreest voor megalomane projecten, kan op beide oren slapen. Valérie Evers van het Agentschap Onroerend Erfgoed: "Treinen, en bijgevolg stations, hebben een grote historie in België. Zo hebben we als eerste land op het Europese vasteland een spoorlijn aangelegd. Bijgevolg zijn veel van onze stations intussen beschermd."

"De plannen van de nieuwe eigenaar komen ook terecht bij onze erfgoedconsulent. We zijn ons bewust van de grote cultuurwaarde van stationsgebouwen in de gemeente. Idealiter zijn de plannen op voorhand al besproken en hebben we samen met de eigenaar bekeken wat specifiek voor dit gebouw mogelijk is. Zulke historische gebouwen slopen, is zo goed als onmogelijk."