Europese autosector haalt slag thuis: nog geen boetes als strengere uitstootnormen dit jaar niet worden gehaald

Vandaag zat Von der Leyen een tweede keer samen met de Europese autosector. Die dringt al maandenlang aan op versoepelingen van de Europese uitstootregels voor de sector. 

Sinds dit jaar geldt er immers een strengere Europese uitstootnorm voor nieuwe wagens. Die mogen gemiddeld nog 93,6 gram CO₂ per kilometer uitstoten. Als autoconstructeurs die lat dit jaar niet halen, moeten ze vanaf 2026 boetes betalen.

Volgens de Europese autosector is dat echter onhaalbaar. De sectorvereniging ACEA berekende dat 25 procent van de verkochte wagens in Europa dit jaar elektrisch zou moeten zijn. Vorig jaar was dat nog maar 13,6 procent.

Daarom wil de Commissie de autoconstructeurs nu 2 jaar uitstel geven. Pas eind 2027 wordt de eindafrekening gemaakt. Dat betekent dat autofabrikanten die de lat dit jaar nog niet halen, die achterstand volgend jaar kunnen inhalen zonder dat ze daarvoor een boete moeten betalen.

Von der Leyen benadrukt dat er niets verandert aan de uitstootdoelen op zich. Aan de eindmeet moeten de constructeurs nog steeds evenveel uitstootreductie hebben bereikt.

"Het is het principe van 'banking and borrowing' (lenen, red.)", zegt Von der Leyen. "Het geeft meer ademruimte en duidelijkheid aan de industrie zonder de doelen te veranderen."

De precieze details van het plan volgen woensdag nog. Helemaal goedgekeurd is het nog niet, want het Europees Parlement en de lidstaten moeten er ook nog hun akkoord over geven.

Daarmee krijgt de autosector dus wat hij vroeg. Of toch de Europese constructeurs die achterop liepen met de vergroening van hun vloot. Vooral Volkswagen keek aan tegen boetes die zouden kunnen oplopen tot honderden miljoenen euro's.

ACEA noemt het uitstel van boetes "een eerste stap in de juiste richting", maar maakt meteen duidelijk dat dit alleen niet zal volstaan.

De sectorvereniging verwacht meer Europese maatregelen om de vraag naar elektrische wagens aan te zwengelen en de productie goedkoper te maken. ACEA vindt dat de infrastructuur zoals laadpalen sneller uitgerold moet worden, dat er aankooppremies moeten komen voor elektrische wagens en dat de productiekosten gedrukt moeten worden.

Voor bussen en vrachtwagens, die minder gemakkelijk te elektrificeren zijn dan personenwagens, vraagt ACEA een beleid op maat.

"Laat me duidelijk zijn over onze grootste zorg", zegt voorzitter Ola Källenius. "Hoe blijven we op koers naar 2035 (wanneer er geen nieuwe benzine- of dieselwagens meer verkocht mogen worden, red.), met de nodige flexibiliteit en pragmatiek om de transitie te doen slagen?"

Dat zal moeten besproken worden bij het volgende onderhoud tussen de autosector en Von der Leyen.

William Todts van de mobiliteit-ngo Transport & Environment noemt het uitstel van de boetes dan weer "een vergissing". "We gaan niet meer concurrentieel worden met China door meer tijd af te nemen en de normen af te zwakken."

"Dankzij de CO2-wetgeving wordt de auto-industrie verplicht om betaalbare en zuinige elektrische wagens op de markt te brengen. Als je die normen afzwakt, betekent het dat die betaalbaardere en zuinigere modellen pas later op de markt zullen komen. Dat is slecht nieuws voor de consument én voor het klimaat."

"Bovendien ondergraaf je het vertrouwen in de Europese wetgeving en de investeringszekerheid voor alle andere spelers in de industrie van elektrische wagens, zoals fabrikanten van laadpalen."

De strengere uitstootnormen die dit jaar worden ingevoerd, moeten de Europese Unie helpen om de klimaatdoelstellingen te halen.

Het verkeer is de op één na grootste bron van Europese broeikasgassen, goed voor 23,8 procent van alle uitstoot.

De EU heeft zichzelf opgelegd om tegen 2030 55 procent minder uit te stoten dan in 1990, om in 2050 uiteindelijk netto helemaal niets meer uit te stoten. Maar het wordt nog een hele uitdaging om het doel voor 2030 te halen, waarschuwde de Europese Rekenkamer in de zomer van 2023.