Israël en Hamas niet op zelfde lijn over 2e fase van bestand in Gaza: "Ramp voor de bevolking"

Midden januari bereikten onderhandelaars van Israël en die van de Palestijnse terreurorganisatie Hamas een akkoord over een bestand in Gaza in 3 fasen. De eerste fase zit er inmiddels op. Tijdens een 6 weken durend staakt-het-vuren werden Israëlische gijzelaars uitgewisseld voor Palestijnse gevangenen en kwam er meer humanitaire hulp voor Gaza. Israël trok ook een deel van zijn troepen weg uit Gaza.

"In de tweede fase van het bestand zou er een permanent einde aan de oorlog komen", licht Nasrah Habiballah, correspondent in Israël, toe in De Ochtend op Radio 1. "Israël zou de rest van zijn leger uit Gaza terugtrekken en Hamas zou de overige gijzelaars vrijlaten."

Maar die 2e fase van het bestand blijft voorlopig uit. "Israël wil in plaats van een permanent einde aan de oorlog het tijdelijk staakt-het-vuren verlengen." Tijdens die verlenging zou Hamas dan de helft van de overige gijzelaars moeten vrijlaten. 

"Hamas weigert dat. De gijzelaars zijn de enige troef die zij nog in handen hebben om Israël te dwingen om die oorlog te stoppen. Hamas wil pas opnieuw mensen vrijlaten als Israël zijn leger terugtrekt en er een einde aan de oorlog komt, zoals dat eigenlijk ook was afgesproken."

Om druk te zetten op Hamas om in te gaan op het nieuwe voorstel blokkeert Israël sinds gisterenochtend opnieuw alle humanitaire hulp aan Gaza. "Dat is een ramp voor de Gazaanse bevolking. Al anderhalf jaar zijn de tekorten daar enorm: er is nauwelijks voedsel, water of medicatie."

Daarnaast is er ook een tekort aan tenten in Gaza. "Het is hier winter. Mensen hebben het koud. Veel mensen hebben geen onderdak meer, dus dit besluit van Israël zou - zeker voor de meest kwetsbare Gazanen - fatale gevolgen kunnen hebben."

Volgens Habiballah ziet het er niet naar uit dat Israël snel opnieuw hulp zal toelaten in Gaza. Integendeel, inmiddels wordt ook de militaire druk opnieuw opgevoerd. "Ze blijven eigenlijk herhalen dat ze in hun recht staan om opnieuw militaire stappen te nemen en de strijd te hervatten, als de onderhandelingen nergens toe leiden."

Verschillende Arabische landen, zoals Egypte, Jordanië, Saoedi-Arabië en Qatar veroordelen de beslissing van Israël om geen hulpgoederen meer toe te laten in Gaza. De Verenigde Naties hebben het over een "alarmerend besluit". 

"Het internationaal humanitair recht is duidelijk: we moeten toegang krijgen om levensreddende hulp te kunnen bieden", zegt Tom Fletcher van het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de VN. "We kunnen de vooruitgang van de afgelopen 42 dagen niet terugdraaien. Er moet hulp komen en de gijzelaars moeten weg. Het staakt-het-vuren moet standhouden."

De Europese Unie roept Israël en Hamas op om de onderhandelingen over de tweede fase van de wapenstilstand snel te hervatten. 

Volgens Israël zijn er helemaal geen tekorten in Gaza. De afgelopen weken, tijdens de eerste fase van het bestand, werd de noodhulp namelijk opgeschroefd. Hulporganisaties benadrukken echter dat die noodhulp enkel voldoende was om honger tijdelijk te voorkomen.

"De humanitaire hulp was inderdaad gestegen, maar dat was slechts een druppel op een hete plaat", zegt Marijke Peys van het Rode Kruis, dat zich enorme zorgen maakt over de situatie in Gaza. "Eigenlijk zou de humanitaire hulp net moeten toenemen, als je kijkt naar de noden die er nog zijn."

Ook Rosalia Bollen, die voor Unicef in Gaza is, maakt zich ernstige zorgen. "De afgelopen 6 weken heeft Israël organisaties als Unicef toegestaan om extra hulpmiddelen binnen te brengen, maar de behoeftes zijn nog steeds enorm groot. Het gezondheidssysteem is volledig ingestort en er is een tekort aan alles. Hulpverleners kunnen niet met een toverstok zwaaien en de crisis in enkele weken tijd oplossen."