Blue Ghost van Firefly Aerospace landt met succes op de maan, tweede private maanlander die daarin slaagt

De onbemande maanlander Blue Ghost werd op 15 januari gelanceerd door een Falcon 9-raket van het privébedrijf SpaceX. Vandaag is Blue Ghost succesvol geland op de maan, exact volgens planning. Daarmee is het de tweede private maanlander die daarin slaagt, na de Amerikaanse maanlander Odysseus vorig jaar (al bleek die enkele dagen na de landing gekanteld te zijn).

Blue Ghost is een maanlander van het privébedrijf Firefly Aerospace in Texas. De afdaling naar het maanoppervlak verliep vlekkeloos. Het toestel landde in een gebied dat Mare Crisium heet, in het noordoostelijke deel van de maan, bekeken van op de aarde. 

Ongeveer een half uur na de landing kon Blue Ghost al een eerste korrelig beeld doorsturen van de plaats waar hij geland was.

De maanlander is ongeveer 2 meter hoog en 3,5 meter breed. Een vrij compact tuig dus. Aan boord zijn 10 experimenten van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA. Er wordt onder meer geboord in de bodem van de maan en ruimtestraling opgemeten. De experimenten moeten de NASA meer leren over de samenstelling van de maanbodem en van maanstof, ter voorbereiding van toekomstige menselijke missies.

De experimenten worden uitgevoerd gedurende 1 maan-dag, dat komt overeen met 14 aardse dagen. Op 16 maart gaat de zon onder op de maan. Blue Ghost zal dan gegevens verzamelen over hoe maanstof zweeft door invloeden van de zon. Het team hoopt zo'n maangloed op beeld te kunnen vastleggen.

Op 2 maart is er een totale zonsverduistering. De aarde zal de zon dan 'blokkeren' boven de horizon van de maan. Blue Ghost zal ook daar beelden van maken.

De verwachting is dat Blue Ghost na zonsondergang op de maan nog enkele uren actief zal zijn. Of de maanlander nog zal ontwaken bij zonsopgang 14 dagen later, lijkt minder waarschijnlijk.

De maanlanding van Blue Ghost past in het maanprogramma Artemis van de NASA. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie wil in 2027 weer mensen op de maan zetten. Het is de bedoeling om op termijn een permanente maanbasis uit te bouwen, als tussenstap voor een missie naar Mars.

Anders dan in het Apollotijdperk van de jaren 60 en 70 doet NASA nu veel meer beroep op commerciële partners. Vroeger financierde de NASA alles zelf, met overheidsgeld. Maar de procedures waren log en het was bovendien weinig efficiënt.

Een 15-tal jaar geleden kreeg de NASA de opdracht van de Amerikaanse overheid om het bouwen van raketten uit te besteden. Een van de bedrijven die daarop sprong, was SpaceX.

Enkele jaren terug schreef de NASA nieuwe aanbestedingen uit, dit keer voor het bouwen van maanlanders. Verschillende bedrijven sleepten een contract in de wacht waaronder Firefly Aerospace. Met de Blue Ghost-missie als gevolg.

De laatste jaren hebben meerdere commerciële bedrijven geprobeerd om te landen op de maan. Dat liep niet van een leien dakje. In 2019 stortte de maanlander van een Israëlisch bedrijf neer op het maanoppervlak, in 2023 crashte het toestel van het Japanse privébedrijf Ispace.

Begin 2024 deed het Amerikaanse privébedrijf Astrobotics een poging met de maanlander Peregrine. Kort na de lancering ontstond echter een lek in de brandstoftank, waardoor het ruimtetuig terugkeerde naar de aarde en opbrandde in de atmosfeer.

Op 22 februari vorig jaar lukte het dan eindelijk. Het Amerikaanse privébedrijf Intuitive Machines slaagde erin zijn maanlander Odysseus succesvol op de maan neer te zetten. Al bleek na een paar dagen dat bij de landing een van de landingspoten afgebroken was, waardoor het tuig gekanteld was. Toch slaagde Odysseus erin om heel wat data naar de aarde door te sturen.

Firefly Aerospace klopt nu zich op de borst dat het de eerste succesvolle landing van een privémaanlander heeft gerealiseerd, vermoedelijk omdat het er nu naar uit ziet dat het tuig zonder incidenten is geland.