Aan het Wateringhuis in Lommel worden vandaag de jaarlijkse witterweken feestelijk afgesloten met geleide wandelingen voor het grote publiek. Wie wil, kan zo zelf ervaren hoe het witteren werkt. Het gaat om een eeuwenoude techniek waarbij weides via een ingenieus systeem van water worden voorzien. Dit stukje agrarisch erfgoed wordt in Lommel al bijna vijftig jaar in ere gehouden. Het is een knap staaltje van natuurlijke bemesting waarbij kalk en andere mineralen achterblijven.
Witteren is een oude landbouwtechniek die ontstaan is in de vroege middeleeuwen en nu op de UNESCO Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid staat. "De techniek werd in België heel lang toegepast, maar is op een bepaald moment wat in de vergetelheid geraakt", vertelt Davy Paulus van Natuurpunt Lommel.
"Bij het witteren maakt men gebruik van de zwaartekracht om water over percelen te leiden om die vruchtbaarder te maken. Zo wordt water uit de Maas naar de Kempen gebracht via het Kempisch Kanaal. Dankzij een toevoersloot kan het water verspreid worden over de percelen. De kanaaltjes en greppels die het hele gebied rond het Wateringhuis bevloeien, zijn samen 240 km lang. Op die manier wordt het water ook nog eens gebufferd", vertelt Paulus nog.
Jaarlijks moeten de greppels opnieuw gegraven worden en dat is millimeterwerk. "Onze vrijwilligers doen dit nu al 48 jaar waarbij ieder jaar de percelen worden voorzien van greppels en slootjes. Het voordeel is dat het Maaswater voedingsstoffen zoals kalk en mineralen bevat die zorgen voor de groei van de planten en een mooie opbrengst van hooi. Bovendien zorgt het witteren voor een rijkdom aan plantensoorten", weet Paulus nog.
Hoe het allemaal begon
Toen in 1975 het grootste deel van De Grote Watering te koop werd aangeboden, werd de Stad Lommel door lokale vrijwilligers gestimuleerd om het gebied veilig te stellen voor de toekomst. In 1979 werd beslist om 2 hectare vloeiweiden te herstellen en weer in gebruik te nemen. Kanaaltjes en greppels werden geruimd en vrijwilligers werden ingeschakeld. Heel wat inwoners van Kolonie beheersten nog de kunst van het maaien, hooien én irrigeren. Sindsdien zijn er ieder voorjaar kruidenrijke graslanden te bewonderen in het gebied en wordt het hooi elke zomer gemaaid en gedroogd. Door z’n samenstelling is dit kruidenhooi bovendien heel populair.
In het gebied kan je vrij wandelen, maar er zijn vanaf 2 uur ook geleide wandelingen met een gids die uitleg geeft over het witteren. Vertrekken kan aan het Wateringhuis. Waterdichte schoenen zijn aanbevolen.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd: